HEMOGÉN ÇÖKÜNTÜLƏR, k i m y ә v i ç ö k ü n t ü l ә r – su hövzәlәrinin dibindә mәhlullardan kimyәvi vә biokimyәvi reaksiyalar vә suyun temp-runun dәyişmәsi nәticәsindә çökmә yolu ilә әmәlә gәlәn süxurlar, minerallar vә faydalı qazıntılar. Onların tәrkibi vә әmәlәgәlmә şәraiti iqlimdәn asılı olaraq fәrqlәnirlәr. Belә ki, rütubәtli iqlim şәraitindә H.ç. dәmirli, manqanlı filizlәrdәn, boksitlәrdәn, fosforitlәrdәn, qismәn әhәngdaşından vә silisiumlu süxurlardan ibarәt olur. Yer kürәsinin quraq iqlim zonalarında yüksәk duzluluğa malik su hövzәlәrindә isә müxtәlif duzlar çökür. Zәif (15%-әdәk) duzluluğa malik dәniz sularının H.ç.-inә dolomit, flüorit, selestin, gips, anhidrit, maqnezit vә s. daxildir; tәqr. 25% duzluluqda daş duz (halit), 30–35% vә daha çox duzluluqda isә müxtәlif kalium vә kalium-maqnezium duzları (silvin, karnallit, bişofit, kainit, polihalit, lanqbeynit vә s.) çökür. H.ç. bir çox kimyәvi birlәşmә vә maddәlәrin alınması üçün xammaldır; hәmçinin tәbii şәkildә müxtәlif mәqsәdlәr üçün işlәdilir.










