HEMOLİMFA (hemo... + limfa) – açıq qan dövranı sisteminә malik olan bir çox onurğasızların (buğumayaqlılar, molyusklar vә s.), damarlarında vә hüceyrәarası boşluqlarında dövr edәn maye. O, qan vә limfa ilә eyni funksiyaları yerinә yetirir: oksigen vә karbon qazı (cücülәrdә traxeya sistemi inkişaf etdiyinә görә H. qazların daşınmasında demәk olar ki, iştirak etmir), qida maddәlәri, ifrazat mәhsullarını nәql edir, orqanizmin müdafiә, osmotәnzimlәmә vә s. funksiyalarını yerinә yetirir. H. üzvi maddәlәrlә, hәmçinin zülallarla zәngindir, bir çox hallarda tәrkibindә tәnәffüs piqmentlәri (hemosianin vә hemoqlobin) olur. Onun tәrkibinә hәmçinin quruluş vә funksiyasına görә fәrqlәnәn hüceyrә elementlәri (faqositlәr, ekskretor hüceyrәlәr, bәzәn eritrositlәr) dә daxildir. Bir sıra cücülәrin H.-sının tәrkibindә güclü zәhәrlәr (mәs., qabar böcәklәrindә kantaridin) var, bu da onları yırtıcılar üçün yeyilmәyәn edir. Ayrı-ayrı növlәr (parabüzәnlәr, qabar böcәklәri, bәzi çәyirtkәlәr) müdafiә mәqsәdi ilә H.-nı sıçratmaqla, yaxud dәliklәrdәn xaricә çıxartmaqla istifadә edirlәr.
Azərbaycan Milli Ensiklopediyası
“Azərbaycan” xüsusi cildi (Az)“Azərbaycan” xüsusi cildi (rus)I CİLDII CİLDIII CİLDIV CİLDV CİLDVI CİLDVII CİLDVIII CİLDIX CİLDX CİLDXI CİLD
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, “Azərbaycan” xüsusi cildi (Azərbaycan dilində) |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2007 |
| ISBN: | 978-9952-441-01-7 |
| Səhifələrin sayı: | 881 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, “Azərbaycan” xüsusi cildi (rus dilində) |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2012 |
| ISBN: | 978-9952-441-01-7 |
| Səhifələrin sayı: | 881 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, I CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2009 |
| ISBN: | 978-9952-441-02-4 |
| Səhifələrin sayı: | 608 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, II CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2010 |
| ISBN: | 978-9952-441-05-5 |
| Səhifələrin sayı: | 604 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, III CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2011 |
| ISBN: | 978-9952-441-07-9 |
| Səhifələrin sayı: | 604 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, IV CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2013 |
| ISBN: | 978-9952-441-03-1 |
| Səhifələrin sayı: | 608 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, V CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2014 |
| ISBN: | 978-9952-441-10-9 |
| Səhifələrin sayı: | 592 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, VI CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2015 |
| ISBN: | 978-9952-441-11-6 |
| Səhifələrin sayı: | 608 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, VII CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2016 |
| ISBN: | 978-9952-441-12-3 |
| Səhifələrin sayı: | 608 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, VIII CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | |
| ISBN: | |
| Səhifələrin sayı: |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, IX CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2019 |
| ISBN: | 978-9952-441-17-8 |
| Səhifələrin sayı: | 600 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, X CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili | 2020 |
| ISBN: | 978-9952-441-18-5 |
| Səhifələrin sayı: | 600 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, XI CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2024 |
| ISBN: | 978-9952-441-20-8 |
| Səhifələrin sayı: | 600 |
GİYAN – HƏŞTƏRXAN DÖVLƏT TƏBİƏT BİOSFER QORUĞU
HEMOLİMFA
HEMOLİMFA (hemo... + limfa) – açıq qan dövranı sisteminә malik olan bir çox onurğasızların (buğumayaqlılar, molyusklar vә s.), damarlarında vә hüceyrәarası boşluqlarında dövr edәn maye. O, qan vә limfa ilә eyni funksiyaları yerinә yetirir: oksigen vә karbon qazı (cücülәrdә traxeya sistemi inkişaf etdiyinә görә H. qazların daşınmasında demәk olar ki, iştirak etmir), qida maddәlәri, ifrazat mәhsullarını nәql edir, orqanizmin müdafiә, osmotәnzimlәmә vә s. funksiyalarını yerinә yetirir. H. üzvi maddәlәrlә, hәmçinin zülallarla zәngindir, bir çox hallarda tәrkibindә tәnәffüs piqmentlәri (hemosianin vә hemoqlobin) olur. Onun tәrkibinә hәmçinin quruluş vә funksiyasına görә fәrqlәnәn hüceyrә elementlәri (faqositlәr, ekskretor hüceyrәlәr, bәzәn eritrositlәr) dә daxildir. Bir sıra cücülәrin H.-sının tәrkibindә güclü zәhәrlәr (mәs., qabar böcәklәrindә kantaridin) var, bu da onları yırtıcılar üçün yeyilmәyәn edir. Ayrı-ayrı növlәr (parabüzәnlәr, qabar böcәklәri, bәzi çәyirtkәlәr) müdafiә mәqsәdi ilә H.-nı sıçratmaqla, yaxud dәliklәrdәn xaricә çıxartmaqla istifadә edirlәr.
HEMOLİMFA
HEMOLİMFA (hemo... + limfa) – açıq qan dövranı sisteminә malik olan bir çox onurğasızların (buğumayaqlılar, molyusklar vә s.), damarlarında vә hüceyrәarası boşluqlarında dövr edәn maye. O, qan vә limfa ilә eyni funksiyaları yerinә yetirir: oksigen vә karbon qazı (cücülәrdә traxeya sistemi inkişaf etdiyinә görә H. qazların daşınmasında demәk olar ki, iştirak etmir), qida maddәlәri, ifrazat mәhsullarını nәql edir, orqanizmin müdafiә, osmotәnzimlәmә vә s. funksiyalarını yerinә yetirir. H. üzvi maddәlәrlә, hәmçinin zülallarla zәngindir, bir çox hallarda tәrkibindә tәnәffüs piqmentlәri (hemosianin vә hemoqlobin) olur. Onun tәrkibinә hәmçinin quruluş vә funksiyasına görә fәrqlәnәn hüceyrә elementlәri (faqositlәr, ekskretor hüceyrәlәr, bәzәn eritrositlәr) dә daxildir. Bir sıra cücülәrin H.-sının tәrkibindә güclü zәhәrlәr (mәs., qabar böcәklәrindә kantaridin) var, bu da onları yırtıcılar üçün yeyilmәyәn edir. Ayrı-ayrı növlәr (parabüzәnlәr, qabar böcәklәri, bәzi çәyirtkәlәr) müdafiә mәqsәdi ilә H.-nı sıçratmaqla, yaxud dәliklәrdәn xaricә çıxartmaqla istifadә edirlәr.
