Azərbaycan Milli Ensiklopediyası
X CİLD (GİYAN  - HƏŞTƏRXAN DÖVLƏT TƏBİƏT BİOSFER QORUĞU)
    HEPÁRD 
    HEPÁRD (Acinonyx jubatus) – pişiklәr fәsilәsindәn mәmәli. Bәdәninin uz. 110–150 sm, kütlәsi 72 kq-adәk olur. Gövdәsi qamәtlidir; әtrafları uzun, güclüdür; ayaqlarında dartılmayan caynaqları var. Quyruğu uzundur (60–80 sm), eyni bәrabәrdә tüklüdür. Başı kiçikdir; qulaqları qısa, girdәdir. Xәzi qısa, seyrәk, coddur; kiçik yalı var. Rәngi sarımtıl, yaxud kürәnidir; qarnından başqa bütün bәdәninә xırda tünd xallar sәpәlәnmişdir; quyruğunda qara halqalar var. Eyniadlı cinsin yeganә növüdür. Afrika vә Qәrbi Asiyada yayılmışdır; hәr yerdә azdır, әsasәn qorunan әrazilәrdә qalmışdır. Açıq landşaftlara – savannalara, gilli, daha az qumlu sәhralara üstünlük verir. Gündüzlәr fәaldır. H. tәk-tәk, yaxud cüt-cüt yaşayır. Əsasәn, dırnaqlı kiçik heyvanlarla qidalanır. Ovunu tәqib edәrkәn qısa mәsafәlәrdә (500 m-dәn çox olmayan) 110 km/s.-adәk (әn sürәtli quru mәmәlisi hesab edilir) sürәtlә qaçır. Boğazlıq dövrü 84–95 gündür. Balaları (2–4) gözübağlı, saya rәngli doğulurlar; 13–20 aydan sonra analarından ayrılırlar. H. bağlı şәraitdә (heyvanxana vә s.) daha yaxşı çoxalır; әvvәllәr әhlilәşdirilmiş bu heyvandan ov üçün istifadә edirdilәr. Azәrb.-da Qobustan qayalarının birindә Neolit yaşlı çöküntülәrdә H.-ın alt çәnә sümüyü aşkar edilmişdir. H. TTEBMİ-nin “Qırmızı kitab”ına daxil edilmişdir.
    Hepard (Acinonyx jubatus).
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, “Azərbaycan” xüsusi cildi (Azərbaycan dilində)
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2007
ISBN: 978-9952-441-01-7
Səhifələrin sayı: 881
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, “Azərbaycan” xüsusi cildi (rus dilində)
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2012
ISBN: 978-9952-441-01-7
Səhifələrin sayı: 881
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, I CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2009
ISBN: 978-9952-441-02-4
Səhifələrin sayı: 608
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, II CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2010
ISBN: 978-9952-441-05-5
Səhifələrin sayı: 604
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, III CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2011
ISBN: 978-9952-441-07-9
Səhifələrin sayı: 604
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, IV CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2013
ISBN: 978-9952-441-03-1
Səhifələrin sayı: 608
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, V CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2014
ISBN: 978-9952-441-10-9
Səhifələrin sayı: 592
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, VI CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2015
ISBN: 978-9952-441-11-6
Səhifələrin sayı: 608
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, VII CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2016
ISBN: 978-9952-441-12-3
Səhifələrin sayı: 608
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, VIII CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili:
ISBN:
Səhifələrin sayı:
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, IX CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2019
ISBN: 978-9952-441-17-8
Səhifələrin sayı: 600
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, X CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili 2020
ISBN: 978-9952-441-18-5
Səhifələrin sayı: 600
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, XI CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2024
ISBN: 978-9952-441-20-8
Səhifələrin sayı: 600
GİYAN  – HƏŞTƏRXAN DÖVLƏT TƏBİƏT BİOSFER QORUĞU
    HEPÁRD 
    HEPÁRD (Acinonyx jubatus) – pişiklәr fәsilәsindәn mәmәli. Bәdәninin uz. 110–150 sm, kütlәsi 72 kq-adәk olur. Gövdәsi qamәtlidir; әtrafları uzun, güclüdür; ayaqlarında dartılmayan caynaqları var. Quyruğu uzundur (60–80 sm), eyni bәrabәrdә tüklüdür. Başı kiçikdir; qulaqları qısa, girdәdir. Xәzi qısa, seyrәk, coddur; kiçik yalı var. Rәngi sarımtıl, yaxud kürәnidir; qarnından başqa bütün bәdәninә xırda tünd xallar sәpәlәnmişdir; quyruğunda qara halqalar var. Eyniadlı cinsin yeganә növüdür. Afrika vә Qәrbi Asiyada yayılmışdır; hәr yerdә azdır, әsasәn qorunan әrazilәrdә qalmışdır. Açıq landşaftlara – savannalara, gilli, daha az qumlu sәhralara üstünlük verir. Gündüzlәr fәaldır. H. tәk-tәk, yaxud cüt-cüt yaşayır. Əsasәn, dırnaqlı kiçik heyvanlarla qidalanır. Ovunu tәqib edәrkәn qısa mәsafәlәrdә (500 m-dәn çox olmayan) 110 km/s.-adәk (әn sürәtli quru mәmәlisi hesab edilir) sürәtlә qaçır. Boğazlıq dövrü 84–95 gündür. Balaları (2–4) gözübağlı, saya rәngli doğulurlar; 13–20 aydan sonra analarından ayrılırlar. H. bağlı şәraitdә (heyvanxana vә s.) daha yaxşı çoxalır; әvvәllәr әhlilәşdirilmiş bu heyvandan ov üçün istifadә edirdilәr. Azәrb.-da Qobustan qayalarının birindә Neolit yaşlı çöküntülәrdә H.-ın alt çәnә sümüyü aşkar edilmişdir. H. TTEBMİ-nin “Qırmızı kitab”ına daxil edilmişdir.
    Hepard (Acinonyx jubatus).
    HEPÁRD 
    HEPÁRD (Acinonyx jubatus) – pişiklәr fәsilәsindәn mәmәli. Bәdәninin uz. 110–150 sm, kütlәsi 72 kq-adәk olur. Gövdәsi qamәtlidir; әtrafları uzun, güclüdür; ayaqlarında dartılmayan caynaqları var. Quyruğu uzundur (60–80 sm), eyni bәrabәrdә tüklüdür. Başı kiçikdir; qulaqları qısa, girdәdir. Xәzi qısa, seyrәk, coddur; kiçik yalı var. Rәngi sarımtıl, yaxud kürәnidir; qarnından başqa bütün bәdәninә xırda tünd xallar sәpәlәnmişdir; quyruğunda qara halqalar var. Eyniadlı cinsin yeganә növüdür. Afrika vә Qәrbi Asiyada yayılmışdır; hәr yerdә azdır, әsasәn qorunan әrazilәrdә qalmışdır. Açıq landşaftlara – savannalara, gilli, daha az qumlu sәhralara üstünlük verir. Gündüzlәr fәaldır. H. tәk-tәk, yaxud cüt-cüt yaşayır. Əsasәn, dırnaqlı kiçik heyvanlarla qidalanır. Ovunu tәqib edәrkәn qısa mәsafәlәrdә (500 m-dәn çox olmayan) 110 km/s.-adәk (әn sürәtli quru mәmәlisi hesab edilir) sürәtlә qaçır. Boğazlıq dövrü 84–95 gündür. Balaları (2–4) gözübağlı, saya rәngli doğulurlar; 13–20 aydan sonra analarından ayrılırlar. H. bağlı şәraitdә (heyvanxana vә s.) daha yaxşı çoxalır; әvvәllәr әhlilәşdirilmiş bu heyvandan ov üçün istifadә edirdilәr. Azәrb.-da Qobustan qayalarının birindә Neolit yaşlı çöküntülәrdә H.-ın alt çәnә sümüyü aşkar edilmişdir. H. TTEBMİ-nin “Qırmızı kitab”ına daxil edilmişdir.
    Hepard (Acinonyx jubatus).