HERETİ – Albaniyanın (Qafqaz) Alazan (Qanıx), İori (Qabırrı) vә Kür çayları hövzәsindә yerlәşәn tarixi vilayәti. “Herlәr ölkәsi” mәnasında olan H. adı gürcü mәnbәlәrindә qeyd edilir. 7 әsrdә hәmin әrazidә әrәblәr tәrәfindәn dağıdılmış Hereti adlı şәhәr haqqında da mәlumat var. 787–959 illәrdә müstәqil feodal dövlәti olan H. әrәb vә ermәni mәnbәlәrindә Şәkki, yaxud Şake adlandırılırdı, paytaxtı Şәki ş. idi. Abxaz vә Kaxeti hökmdarları ilә uzun müddәtli müharibәlәr nәticәsindә H. әrazisinin bir hissәsi Gürcüstana birlәşdirildi, qalan hissәsi isә müstәqilliyini itirdi. Alban tayfası olan herlәrin Azәrb.-ın etnik qruplarından olan qrızların (özlәrini q ә r adlandırırlar) vә haputların (özlәrini h ә r adlandırırlar) bilavasitә әcdadları olmaları ehtimal edilir. 20 әsrdә Cәnubi Qafqazda qan qruplarının öyrәnilmәsi sahәsindә aparılan tәdqiqatlar göstәrir ki, Alazan-Əyriçay vadisindә yaşayan kaxetinlәrin vә azәrb.-ların qan qruplarının gen sıxlığı bir-birinә son dәrәcә yaxındır. Bu da onu göstәrir ki, H.-nin tarixi әrazisindә yaşayan azәrb. vә gürcü әhalisinin ümumi әcdadları var idi. Hazırda qәdim H.-nin әrazisi Gürcüstanın vә Azәrb. Resp.-nın tәrkibindәdir.










