HERİSTALLI PİPİN (lat. Pippinus Heris talensis, fr. Pépin d’Heristal), I I P i p i n, O r t a n c ı l P i p i n, G ә n c P i p i n, Ş i ş m a n P i p i n (tәqr. 635, digәr mәlumatlara görә 645 – 16.12.714) – Frank dövlәtinin siyasi xadimi. Lәqәbi Lyej ş. yaxınlığında yerlәşәn Heristal malikanәsindәn götürülmüşdür. Mets hersoqu Anze gizelin oğludur. 680 ildә Avstraziyanın mayordomu olmuşdur. Frankların әrazilәri üzәrindә hakimiyyәt uğrunda mübarizәdә 680 ildә mәğlubiyyәtә uğramış, lakin 687 ildә Neystriya mayordomu Berxerә qalib gәlәrәk Berxerin, hәmçinin Neystriya vә bütün frankların kralı Teodorixin sığındığı Parisi mühasirәyә almış, onları tәslim edәrәk özünü Neystriya vә bütün frank krallıqlarının mayordomu kimi tanıtmışdı. Hersoq vә frankların prinsepsi titulunu qәbul etmişdi; onun nәslindә mayordom vәzifәsi irsi olmuşdur. H.P. faktiki yarımmüstәqil knyazlara çevrilmiş Neystriya vә Burqundiyazadәganlarının, hәmçinin bir sıra yepiskopların sәlahiyyәtlәrini mәhdudlaşdırmış, illik hәrbi baxışlar tәcrübәsini bәrpa etmiş, mәhkәmә sistemini tәkmillәşdirmәyә çalışmışdır. 689–697 illәrdәki yürüşlәr nәticәsindә Friziyanın cәnub rayonlarını tabe etmiş, frizlәrin kralı Radbod ilә ittifaq bağlamış, Utrextdә yeni yepiskopluq tәsis etmişdi. 709 ildә H.P. alemanları yenidәn frankların hakimiyyәti altına almışdı. Saksların hücumlarını müvәffәqiyyәtlә dәf etmiş, lakin Akvitaniya vә Provansın faktiki müstәqilliyini tanımağa mәcbur olmuşdu. H.P. frankların kralı olmağa, yaxud frank krallıqlarını vahid siyasi qurumda birlәşdirmәyә çalışmırdı. 695 ildә böyük oğullarını Burqundiyanın vә Neystriyanın mayordomları tәyin etmişdi. H.P.-in ölümündәn sonra Frank dövlәtindә ara müharibәlәri başlamışdı. 717 ildә onun qeyri-qanuni oğlu Karl Martell Avstraziyada hakimiyyәtә gәlmişdi.










