HERMÉS (Ἑρμῆς) – yunan dini vә mifologiyasında maldarlıq vә çobanların allahı, allahların carçısı, yolçuların himayәçisi, ölücanlarının bәlәdçisi. Zevsin oğludur. Kiçik Asiya mәnşәli olsa da, Olimp allahıdır. H. eyni dәrәcәdә hәr iki dünyaya (hәyat vә ölüm dünyasına) mәhrәmdir; o, bu dünyalar arasında, hәm dә allahlar ilә insanlar arasında vasitәçidir. H.-in hәyat vә ölüm yollarında rәhbәrliyi klassik mifologiyada qәhrәmanlara himayәdarlıq kimi mәnalandırılırdı (mәs., o, Amfionalira, Perseyә Meduzanı öldürmәk üçün qılınc verir, Odisseyә sehrli otun sirrini açır). Onun atributları ölümsüz qanadlı sәndәllәr, petas (şiş papaq) vә kaduseydir (iki ilan dolanmış sehrli qızıl әsa). İnsanları yatırdan vә oyadan bu әsa ilә H. özünün әn qәdim funksiyalarından birini – ölü canlarının ölülәr alәminә (“psixopompa”) getmәlәrinә bәlәdçiliyi yerinә yetirirdi. Hiylәgәrliyi vә zirәkliyi onu fırıldaqçılığın, hәtta oğurluğunda hamisi edir. Körpә H.-in hiylәgәrlik “mәharәti” Homerin “Hermes himni”ndә tәsvir olunur. Son antik dövrdә H.-in axirәt dünyasına yaxınlığı ilә әlaqәdar onun “Tris megist” (Üçqat Əzәmәtli) obrazı yarandı; bu obrazla bağlı okkult, hermetik (sirli, yalnız seçilmişlәrә әyan olan) әsәrlәr meydana gәlmişdir (bax Hermetizm). H.-ә anfesterilәrdә (yazın gәlişi vә ölülәri yadetmә bayramı) pәrәstiş edilirdi. Qәdim Romada Merkuri adı ilә pәrәstiş olunurdu.
Azərbaycan Milli Ensiklopediyası
“Azərbaycan” xüsusi cildi (Az)“Azərbaycan” xüsusi cildi (rus)I CİLDII CİLDIII CİLDIV CİLDV CİLDVI CİLDVII CİLDVIII CİLDIX CİLDX CİLDXI CİLD
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, “Azərbaycan” xüsusi cildi (Azərbaycan dilində) |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2007 |
| ISBN: | 978-9952-441-01-7 |
| Səhifələrin sayı: | 881 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, “Azərbaycan” xüsusi cildi (rus dilində) |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2012 |
| ISBN: | 978-9952-441-01-7 |
| Səhifələrin sayı: | 881 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, I CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2009 |
| ISBN: | 978-9952-441-02-4 |
| Səhifələrin sayı: | 608 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, II CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2010 |
| ISBN: | 978-9952-441-05-5 |
| Səhifələrin sayı: | 604 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, III CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2011 |
| ISBN: | 978-9952-441-07-9 |
| Səhifələrin sayı: | 604 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, IV CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2013 |
| ISBN: | 978-9952-441-03-1 |
| Səhifələrin sayı: | 608 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, V CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2014 |
| ISBN: | 978-9952-441-10-9 |
| Səhifələrin sayı: | 592 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, VI CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2015 |
| ISBN: | 978-9952-441-11-6 |
| Səhifələrin sayı: | 608 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, VII CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2016 |
| ISBN: | 978-9952-441-12-3 |
| Səhifələrin sayı: | 608 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, VIII CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | |
| ISBN: | |
| Səhifələrin sayı: |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, IX CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2019 |
| ISBN: | 978-9952-441-17-8 |
| Səhifələrin sayı: | 600 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, X CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili | 2020 |
| ISBN: | 978-9952-441-18-5 |
| Səhifələrin sayı: | 600 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, XI CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2024 |
| ISBN: | 978-9952-441-20-8 |
| Səhifələrin sayı: | 600 |
GİYAN – HƏŞTƏRXAN DÖVLƏT TƏBİƏT BİOSFER QORUĞU
HERMÉS
HERMÉS (Ἑρμῆς) – yunan dini vә mifologiyasında maldarlıq vә çobanların allahı, allahların carçısı, yolçuların himayәçisi, ölücanlarının bәlәdçisi. Zevsin oğludur. Kiçik Asiya mәnşәli olsa da, Olimp allahıdır. H. eyni dәrәcәdә hәr iki dünyaya (hәyat vә ölüm dünyasına) mәhrәmdir; o, bu dünyalar arasında, hәm dә allahlar ilә insanlar arasında vasitәçidir. H.-in hәyat vә ölüm yollarında rәhbәrliyi klassik mifologiyada qәhrәmanlara himayәdarlıq kimi mәnalandırılırdı (mәs., o, Amfionalira, Perseyә Meduzanı öldürmәk üçün qılınc verir, Odisseyә sehrli otun sirrini açır). Onun atributları ölümsüz qanadlı sәndәllәr, petas (şiş papaq) vә kaduseydir (iki ilan dolanmış sehrli qızıl әsa). İnsanları yatırdan vә oyadan bu әsa ilә H. özünün әn qәdim funksiyalarından birini – ölü canlarının ölülәr alәminә (“psixopompa”) getmәlәrinә bәlәdçiliyi yerinә yetirirdi. Hiylәgәrliyi vә zirәkliyi onu fırıldaqçılığın, hәtta oğurluğunda hamisi edir. Körpә H.-in hiylәgәrlik “mәharәti” Homerin “Hermes himni”ndә tәsvir olunur. Son antik dövrdә H.-in axirәt dünyasına yaxınlığı ilә әlaqәdar onun “Tris megist” (Üçqat Əzәmәtli) obrazı yarandı; bu obrazla bağlı okkult, hermetik (sirli, yalnız seçilmişlәrә әyan olan) әsәrlәr meydana gәlmişdir (bax Hermetizm). H.-ә anfesterilәrdә (yazın gәlişi vә ölülәri yadetmә bayramı) pәrәstiş edilirdi. Qәdim Romada Merkuri adı ilә pәrәstiş olunurdu.
HERMÉS
HERMÉS (Ἑρμῆς) – yunan dini vә mifologiyasında maldarlıq vә çobanların allahı, allahların carçısı, yolçuların himayәçisi, ölücanlarının bәlәdçisi. Zevsin oğludur. Kiçik Asiya mәnşәli olsa da, Olimp allahıdır. H. eyni dәrәcәdә hәr iki dünyaya (hәyat vә ölüm dünyasına) mәhrәmdir; o, bu dünyalar arasında, hәm dә allahlar ilә insanlar arasında vasitәçidir. H.-in hәyat vә ölüm yollarında rәhbәrliyi klassik mifologiyada qәhrәmanlara himayәdarlıq kimi mәnalandırılırdı (mәs., o, Amfionalira, Perseyә Meduzanı öldürmәk üçün qılınc verir, Odisseyә sehrli otun sirrini açır). Onun atributları ölümsüz qanadlı sәndәllәr, petas (şiş papaq) vә kaduseydir (iki ilan dolanmış sehrli qızıl әsa). İnsanları yatırdan vә oyadan bu әsa ilә H. özünün әn qәdim funksiyalarından birini – ölü canlarının ölülәr alәminә (“psixopompa”) getmәlәrinә bәlәdçiliyi yerinә yetirirdi. Hiylәgәrliyi vә zirәkliyi onu fırıldaqçılığın, hәtta oğurluğunda hamisi edir. Körpә H.-in hiylәgәrlik “mәharәti” Homerin “Hermes himni”ndә tәsvir olunur. Son antik dövrdә H.-in axirәt dünyasına yaxınlığı ilә әlaqәdar onun “Tris megist” (Üçqat Əzәmәtli) obrazı yarandı; bu obrazla bağlı okkult, hermetik (sirli, yalnız seçilmişlәrә әyan olan) әsәrlәr meydana gәlmişdir (bax Hermetizm). H.-ә anfesterilәrdә (yazın gәlişi vә ölülәri yadetmә bayramı) pәrәstiş edilirdi. Qәdim Romada Merkuri adı ilә pәrәstiş olunurdu.
