HÉRPES (yun. έρπης – dәmrov; έρπω – sürünmәk, yayılmaq) – virus xәstәliklәri qrupu. Sadә vә qurşaqlayıcı H. ayırd edilir. S a d ә H. ağız boşluğunun selikli qişasında qruplaşdırılmış vezikulaların meydana çıxması ilә sәciyyәlәnir. Yoluxma çox vaxt uşaq yaşlarda baş verir vә adәtәn simptomsuz keçir. İlkin yoluxmadan sonra virus orqanizmdә qalmaqla dövri olaraq aktivlәşir: dәridә vә selikli qişalarda (çox vaxt üzdә vә cinsiyyәt orqanlarında) ödem, hiperemiya, giçişmә, 1 hәftәyә qәdәr qalan mәhdudlaşmış vezikulyar sәpmәlәr meydana çıxır. Residivlәr arasındakı fasilә bir neçә gündәn bir neçә ilә qәdәr olur. Residivin qarşısını almaq üçün asiklovip, famvir vә ya valtreks; yerli olaraq zoviraks, triapten mәlhәmi işlәdilir. Q u r ş a q l a y ı c ı H. suçiçәyi virusunun eyni olan viruslarla törәdilir. Gizli halda olan virus yaşlıların 15–20%-dә aktivlәşir. Sağlam uşaqlarda suçiçәyi baş vermәsinin qarşısını almaq üçün onları qurşaqlayıcı H.-li xәstәdәn ayırmaq lazımdır. Qurşaqlayıcı H.-in әsas әlamәtlәri: sinirlәr boyunca (qabırğaarası, üçlü vә s.) ağrı ilә müşayiәt olunan birtәrәfli vezikulyar sәpmә; 3–4 hәftәdәn sonra nazik qabıq vә ya eroziya meydana çıxır. Sәpmә keçdikdәn sonra ağrı bir neçә ay vә ya il müddәtindә qala bilәr. M ü a l i c ә s i: asiklovir, famvir, valtreks, ağrıkәsici dәrmanlar, B qrup vitaminlәri; yerli: virus әleyhinә mәlhәmlәr (zoviraks vә s.), anilin boyaları.
Azərbaycan Milli Ensiklopediyası
“Azərbaycan” xüsusi cildi (Az)“Azərbaycan” xüsusi cildi (rus)I CİLDII CİLDIII CİLDIV CİLDV CİLDVI CİLDVII CİLDVIII CİLDIX CİLDX CİLDXI CİLD
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, “Azərbaycan” xüsusi cildi (Azərbaycan dilində) |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2007 |
| ISBN: | 978-9952-441-01-7 |
| Səhifələrin sayı: | 881 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, “Azərbaycan” xüsusi cildi (rus dilində) |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2012 |
| ISBN: | 978-9952-441-01-7 |
| Səhifələrin sayı: | 881 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, I CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2009 |
| ISBN: | 978-9952-441-02-4 |
| Səhifələrin sayı: | 608 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, II CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2010 |
| ISBN: | 978-9952-441-05-5 |
| Səhifələrin sayı: | 604 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, III CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2011 |
| ISBN: | 978-9952-441-07-9 |
| Səhifələrin sayı: | 604 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, IV CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2013 |
| ISBN: | 978-9952-441-03-1 |
| Səhifələrin sayı: | 608 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, V CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2014 |
| ISBN: | 978-9952-441-10-9 |
| Səhifələrin sayı: | 592 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, VI CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2015 |
| ISBN: | 978-9952-441-11-6 |
| Səhifələrin sayı: | 608 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, VII CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2016 |
| ISBN: | 978-9952-441-12-3 |
| Səhifələrin sayı: | 608 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, VIII CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | |
| ISBN: | |
| Səhifələrin sayı: |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, IX CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2019 |
| ISBN: | 978-9952-441-17-8 |
| Səhifələrin sayı: | 600 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, X CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili | 2020 |
| ISBN: | 978-9952-441-18-5 |
| Səhifələrin sayı: | 600 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, XI CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2024 |
| ISBN: | 978-9952-441-20-8 |
| Səhifələrin sayı: | 600 |
GİYAN – HƏŞTƏRXAN DÖVLƏT TƏBİƏT BİOSFER QORUĞU
HÉRPES
HÉRPES (yun. έρπης – dәmrov; έρπω – sürünmәk, yayılmaq) – virus xәstәliklәri qrupu. Sadә vә qurşaqlayıcı H. ayırd edilir. S a d ә H. ağız boşluğunun selikli qişasında qruplaşdırılmış vezikulaların meydana çıxması ilә sәciyyәlәnir. Yoluxma çox vaxt uşaq yaşlarda baş verir vә adәtәn simptomsuz keçir. İlkin yoluxmadan sonra virus orqanizmdә qalmaqla dövri olaraq aktivlәşir: dәridә vә selikli qişalarda (çox vaxt üzdә vә cinsiyyәt orqanlarında) ödem, hiperemiya, giçişmә, 1 hәftәyә qәdәr qalan mәhdudlaşmış vezikulyar sәpmәlәr meydana çıxır. Residivlәr arasındakı fasilә bir neçә gündәn bir neçә ilә qәdәr olur. Residivin qarşısını almaq üçün asiklovip, famvir vә ya valtreks; yerli olaraq zoviraks, triapten mәlhәmi işlәdilir. Q u r ş a q l a y ı c ı H. suçiçәyi virusunun eyni olan viruslarla törәdilir. Gizli halda olan virus yaşlıların 15–20%-dә aktivlәşir. Sağlam uşaqlarda suçiçәyi baş vermәsinin qarşısını almaq üçün onları qurşaqlayıcı H.-li xәstәdәn ayırmaq lazımdır. Qurşaqlayıcı H.-in әsas әlamәtlәri: sinirlәr boyunca (qabırğaarası, üçlü vә s.) ağrı ilә müşayiәt olunan birtәrәfli vezikulyar sәpmә; 3–4 hәftәdәn sonra nazik qabıq vә ya eroziya meydana çıxır. Sәpmә keçdikdәn sonra ağrı bir neçә ay vә ya il müddәtindә qala bilәr. M ü a l i c ә s i: asiklovir, famvir, valtreks, ağrıkәsici dәrmanlar, B qrup vitaminlәri; yerli: virus әleyhinә mәlhәmlәr (zoviraks vә s.), anilin boyaları.
HÉRPES
HÉRPES (yun. έρπης – dәmrov; έρπω – sürünmәk, yayılmaq) – virus xәstәliklәri qrupu. Sadә vә qurşaqlayıcı H. ayırd edilir. S a d ә H. ağız boşluğunun selikli qişasında qruplaşdırılmış vezikulaların meydana çıxması ilә sәciyyәlәnir. Yoluxma çox vaxt uşaq yaşlarda baş verir vә adәtәn simptomsuz keçir. İlkin yoluxmadan sonra virus orqanizmdә qalmaqla dövri olaraq aktivlәşir: dәridә vә selikli qişalarda (çox vaxt üzdә vә cinsiyyәt orqanlarında) ödem, hiperemiya, giçişmә, 1 hәftәyә qәdәr qalan mәhdudlaşmış vezikulyar sәpmәlәr meydana çıxır. Residivlәr arasındakı fasilә bir neçә gündәn bir neçә ilә qәdәr olur. Residivin qarşısını almaq üçün asiklovip, famvir vә ya valtreks; yerli olaraq zoviraks, triapten mәlhәmi işlәdilir. Q u r ş a q l a y ı c ı H. suçiçәyi virusunun eyni olan viruslarla törәdilir. Gizli halda olan virus yaşlıların 15–20%-dә aktivlәşir. Sağlam uşaqlarda suçiçәyi baş vermәsinin qarşısını almaq üçün onları qurşaqlayıcı H.-li xәstәdәn ayırmaq lazımdır. Qurşaqlayıcı H.-in әsas әlamәtlәri: sinirlәr boyunca (qabırğaarası, üçlü vә s.) ağrı ilә müşayiәt olunan birtәrәfli vezikulyar sәpmә; 3–4 hәftәdәn sonra nazik qabıq vә ya eroziya meydana çıxır. Sәpmә keçdikdәn sonra ağrı bir neçә ay vә ya il müddәtindә qala bilәr. M ü a l i c ә s i: asiklovir, famvir, valtreks, ağrıkәsici dәrmanlar, B qrup vitaminlәri; yerli: virus әleyhinә mәlhәmlәr (zoviraks vә s.), anilin boyaları.
