HERSİN TEKTOGENEZ EPOXASI, H e r s i n q ı r ı ş ı q l ı ğ ı, V a r i s s q ı r ı ş ı q l ı ğ ı – Devonun axırı–Triasın әv vәlindә Paleozoy geosinklinallarında baş vermiş vә qırışıq dağ sistemlәrini (hersinidlәri) әmәlә gәtirmiş intensiv qırışıqlıq, dağәmәlә gәlmә vә maqmatizm proseslәrinin mәcmusu. H.t.e.-nda Qәrbi, Mәrkәzi vә Cәnubi Avropanın, Şimal-Qәrbi Afrikanın, Şimali Qafqazın, Uralın, Tyanşanın, Altayın, Monqolustanın, Appalaçın, Cәnubi Amerika And d-rının vә s. dağ qurğuları yaranmışdır. Okean qabıqlı dәrin dәniz hövzәlәrindә hersinidlәr Paleozoyun ortalarında, әsasәn, daha qәdim Kadom (Baykal) özülü üzәrindә yaranmış vә qalın dәniz çöküntü qatları vә vulkanitlәrlә dolmuşdur. Bu hövzәlәrin mәrkәzi zonalarının ofiolitlәrdәn ibarәt relikt qabıqları da Hersin qırışıqlıq qurğularının quruluşunda iştirak edir. H.t.e.-nın qranit intruziyaları ilә qurğuşun, sink, mis, qalay, volfram, qızıl, gümüş, uran filizi (Avropa, Asiya, Şәrqi Avstraliyada); әsasi vә ultra-әsasi intruziyaları ilә platin, xromit, titan-maqnetit, asbest (mәs., Uralda) yataqları; hersinidlәrin ön vә dağarası çökәklәrilә iri daş kömür hövzәlәri (Avropada: Rur, Saar-Lotaringiya, Yuxarı Sileziya, Cәnubi Uels, Valansyen-Lyej; Asiyada: Kuznetsk; Şimali Amerikada: Appalaç; Şәrqi Avstraliyada: Sidney-Bouen), hәmçinin daş vә kalium duzu hövzәlәri (Uralönü çökәk) әlaqәdardır. H.q.-nı ilk dәfә 1886–87 illәrdә M.Bertran ayırmışdır.
Azərbaycan Milli Ensiklopediyası
“Azərbaycan” xüsusi cildi (Az)“Azərbaycan” xüsusi cildi (rus)I CİLDII CİLDIII CİLDIV CİLDV CİLDVI CİLDVII CİLDVIII CİLDIX CİLDX CİLDXI CİLD
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, “Azərbaycan” xüsusi cildi (Azərbaycan dilində) |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2007 |
| ISBN: | 978-9952-441-01-7 |
| Səhifələrin sayı: | 881 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, “Azərbaycan” xüsusi cildi (rus dilində) |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2012 |
| ISBN: | 978-9952-441-01-7 |
| Səhifələrin sayı: | 881 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, I CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2009 |
| ISBN: | 978-9952-441-02-4 |
| Səhifələrin sayı: | 608 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, II CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2010 |
| ISBN: | 978-9952-441-05-5 |
| Səhifələrin sayı: | 604 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, III CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2011 |
| ISBN: | 978-9952-441-07-9 |
| Səhifələrin sayı: | 604 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, IV CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2013 |
| ISBN: | 978-9952-441-03-1 |
| Səhifələrin sayı: | 608 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, V CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2014 |
| ISBN: | 978-9952-441-10-9 |
| Səhifələrin sayı: | 592 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, VI CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2015 |
| ISBN: | 978-9952-441-11-6 |
| Səhifələrin sayı: | 608 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, VII CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2016 |
| ISBN: | 978-9952-441-12-3 |
| Səhifələrin sayı: | 608 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, VIII CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | |
| ISBN: | |
| Səhifələrin sayı: |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, IX CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2019 |
| ISBN: | 978-9952-441-17-8 |
| Səhifələrin sayı: | 600 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, X CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili | 2020 |
| ISBN: | 978-9952-441-18-5 |
| Səhifələrin sayı: | 600 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, XI CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2024 |
| ISBN: | 978-9952-441-20-8 |
| Səhifələrin sayı: | 600 |
GİYAN – HƏŞTƏRXAN DÖVLƏT TƏBİƏT BİOSFER QORUĞU
HERSİN TEKTOGENEZ EPOXASI
HERSİN TEKTOGENEZ EPOXASI, H e r s i n q ı r ı ş ı q l ı ğ ı, V a r i s s q ı r ı ş ı q l ı ğ ı – Devonun axırı–Triasın әv vәlindә Paleozoy geosinklinallarında baş vermiş vә qırışıq dağ sistemlәrini (hersinidlәri) әmәlә gәtirmiş intensiv qırışıqlıq, dağәmәlә gәlmә vә maqmatizm proseslәrinin mәcmusu. H.t.e.-nda Qәrbi, Mәrkәzi vә Cәnubi Avropanın, Şimal-Qәrbi Afrikanın, Şimali Qafqazın, Uralın, Tyanşanın, Altayın, Monqolustanın, Appalaçın, Cәnubi Amerika And d-rının vә s. dağ qurğuları yaranmışdır. Okean qabıqlı dәrin dәniz hövzәlәrindә hersinidlәr Paleozoyun ortalarında, әsasәn, daha qәdim Kadom (Baykal) özülü üzәrindә yaranmış vә qalın dәniz çöküntü qatları vә vulkanitlәrlә dolmuşdur. Bu hövzәlәrin mәrkәzi zonalarının ofiolitlәrdәn ibarәt relikt qabıqları da Hersin qırışıqlıq qurğularının quruluşunda iştirak edir. H.t.e.-nın qranit intruziyaları ilә qurğuşun, sink, mis, qalay, volfram, qızıl, gümüş, uran filizi (Avropa, Asiya, Şәrqi Avstraliyada); әsasi vә ultra-әsasi intruziyaları ilә platin, xromit, titan-maqnetit, asbest (mәs., Uralda) yataqları; hersinidlәrin ön vә dağarası çökәklәrilә iri daş kömür hövzәlәri (Avropada: Rur, Saar-Lotaringiya, Yuxarı Sileziya, Cәnubi Uels, Valansyen-Lyej; Asiyada: Kuznetsk; Şimali Amerikada: Appalaç; Şәrqi Avstraliyada: Sidney-Bouen), hәmçinin daş vә kalium duzu hövzәlәri (Uralönü çökәk) әlaqәdardır. H.q.-nı ilk dәfә 1886–87 illәrdә M.Bertran ayırmışdır.
HERSİN TEKTOGENEZ EPOXASI
HERSİN TEKTOGENEZ EPOXASI, H e r s i n q ı r ı ş ı q l ı ğ ı, V a r i s s q ı r ı ş ı q l ı ğ ı – Devonun axırı–Triasın әv vәlindә Paleozoy geosinklinallarında baş vermiş vә qırışıq dağ sistemlәrini (hersinidlәri) әmәlә gәtirmiş intensiv qırışıqlıq, dağәmәlә gәlmә vә maqmatizm proseslәrinin mәcmusu. H.t.e.-nda Qәrbi, Mәrkәzi vә Cәnubi Avropanın, Şimal-Qәrbi Afrikanın, Şimali Qafqazın, Uralın, Tyanşanın, Altayın, Monqolustanın, Appalaçın, Cәnubi Amerika And d-rının vә s. dağ qurğuları yaranmışdır. Okean qabıqlı dәrin dәniz hövzәlәrindә hersinidlәr Paleozoyun ortalarında, әsasәn, daha qәdim Kadom (Baykal) özülü üzәrindә yaranmış vә qalın dәniz çöküntü qatları vә vulkanitlәrlә dolmuşdur. Bu hövzәlәrin mәrkәzi zonalarının ofiolitlәrdәn ibarәt relikt qabıqları da Hersin qırışıqlıq qurğularının quruluşunda iştirak edir. H.t.e.-nın qranit intruziyaları ilә qurğuşun, sink, mis, qalay, volfram, qızıl, gümüş, uran filizi (Avropa, Asiya, Şәrqi Avstraliyada); әsasi vә ultra-әsasi intruziyaları ilә platin, xromit, titan-maqnetit, asbest (mәs., Uralda) yataqları; hersinidlәrin ön vә dağarası çökәklәrilә iri daş kömür hövzәlәri (Avropada: Rur, Saar-Lotaringiya, Yuxarı Sileziya, Cәnubi Uels, Valansyen-Lyej; Asiyada: Kuznetsk; Şimali Amerikada: Appalaç; Şәrqi Avstraliyada: Sidney-Bouen), hәmçinin daş vә kalium duzu hövzәlәri (Uralönü çökәk) әlaqәdardır. H.q.-nı ilk dәfә 1886–87 illәrdә M.Bertran ayırmışdır.
