HERSOQ (alm. Herzog, qәdim yuxarı german dilindә herizogo – sәrkәrdә, hәrbi başçı) – 1) qәdim germanlarda tayfanın seçkili ali hәrbi başçısı (lat. dux); 2) Qәrbi Avropada Merovinqlәr dövründә әvvәllәr Frank dövlәtinin sәrhәdyanı rayonlarında kral tәrәfindәn tәyin edilmiş, qraflardan üstün hakimiyyәt daşıyıcısı; 7–8 әsrlәrdәn nisbәtәn müstәqil, irsi, tayfa hersoqluğunun (mәs., kral hakimiyyәtinin zәiflәmәsi şәraitindә yaranmış Akvitaniya, Bavariya, Saksoniya vә s.) başçısı (tayfa H.-larının müstәqilliyi Karolinqlәr dövründә mәhdudlaşdırılmışdı); 3) Qәrbi Avropada 9 әsrin sonu – 10 әsrin әvvәllәrindәn әrazi hersoqluğunun başçısı, hәrbi-len iyerarxiya sistemindә kraldan sonra ikinci iri torpaq sahibi; Müqәddәs Roma imperiyasında H. titulu imperiya knyazları silkinә mәxsus ali zadәgan nümayәndәlәrinә torpaq mülklәri olmadan bağışlanırdı. Fransada 10 әsrdәn H. (fr.duc) titulunu kral lenlәrinin sahibi olan knyazlar daşıyırdı. İtaliyada son orta әsrlәrdә vә yeni tarixin әvvәllәrindә H. tituluna bir sıra iri şәhәrlәrin (Florensiya, Milan vә s.) senyorları malik idilәr. İngiltәrәdә (ing.duke), Şimali Avropa ölkәlәrindә, İspaniya vә Portuqaliyada H. titulu ali zadәganların nümayәndәlәrinә verilirdi; onun әldә edilmәsi bilavasitә torpaq sahibliyi ilә әlaqәdar deyildi; 4) müasir dövrdә ali zadәgan titullarından biri.










