HERTS (Hertz) Henrix Rudolf (22.2.1857, Hamburq – 1.1.1894, Bonn) – alman fiziki, elektrodinamikanın banilәrindәn biri. Drezdendә Ali texniki mәktәbdә, Münxen vә Berlin un-tlәrindә oxumuşdur. 1880 ildәn G.L.F.Helmholtsun assistenti, 1883–85 illәrdә Kildә un-tin dosenti, 1885–89 illәrdә Karlsruedә Ali texniki mәktәbin prof.-u, 1889 ildәn Bonn Un-tinin prof.-u olmuşdur. 1886–89 illәrdә özünün ixtira etdiyi vibratorun kömәyi ilә (Herts vibratoru) Maks vellin elektromaqnetizm nәzәriyyәsini eksperimental tәsdiq edәrәk elektromaqnit dalğalarının mövcudluğunu isbat etmiş, onların güzgüdәn әksolunma, prizmalarda sınma vә s. xassәlәrini öyrәnmişdir. Elektromaqnit dalğalarının yayılma sürәtinin işıq sürәtinә bәrabәr olduğunu göstәrәn Maksvell nәzәriyyәsinin nәticәlәrini tәsdiq etmiş, elektromaqnit vә işıq dalğalarının әsas xassәlәrinin eyniliyini müәyyәnlәşdirmişdir. Elektromaqnit dalğalarının naqildә yayılmasını öyrәnmiş vә onların yayılma sürәtini ölçmәk üçün üsul tәklif etmişdir. Maksvellin elektrodinamika tәnliklәrinә simmetrik forma vermişdiр, bununla da elektrik vә maqnit hadisәlәri arasındakı qarşılıqlı әlaqә tənlikdə tаm aydın görünür. Efirin hәrәkәt edәn cismlәr tәrәfindәn çәkilib aparılması hipotezinә әsaslanaraq, hәrәkәt edәn cismin elektrodinamikasını yaratmışdır. H.-in elektrodinamikaya dair işlәri simsiz teleqraf, radiorabitә, radiolokasiya vә s. üçün elektromaqnit şüalanmasının texniki tәtbiqini sürәtlәndirmişdir. 1886–87 illәrdә ilk dәfә xarici fotoeffekti müşahidә etmiş vә tәsvirini vermişdir. Rezonatorlu kontur nәzәriyyәsini işlәyib hazırlamış, katod şüalarının xassәlәrini öyrәnmiş, ultrabәnövşәyi şüanın qazlarda elektrik boşalmasına tәsirini tәdqiq etmişdir. Mexanikaya aid aşağıdakı işlәrin müәllifidir: elastik kürәlәrin zәrbә nәzәriyyәsini tәklif etmiş, onların zәrbә müddәtini vә s. hesablamışdır. Yeganәlik prinsipinә әsasәn (bax Herts prinsipi) mexanikanın vә onun riyazi aparatının ümumi teoremlәrinin nәticәsini “Mexanikanın prinsiplәri” kitabında (1894) vermişdir. Periodik proseslәrin tezlik vahidi H.-in adını daşıyır.
