HERTS PRİNSİPİ – әn kiçik әyrilik prinsipi; mexanikanın variasiya prinsiplәrindәn biri olan bu prinsipә görә aktiv (verilmiş) qüvvәlәr olmadığı halda, mexaniki әlaqәlәrin mәhdudlaşdırmadığı bütün mümkün kinematik trayektoriyalar arasında reallaşa bilәn hәqiqi trayektoriya mini mal әyriliyә malik olmalıdır. 1894 ildә H.Herts tәrәfindәn tәklif olunmuşdur. Bu prinsipә әtalәt qanununun ümumilәşmiş forması kimi baxsaq, ona әn düzxәtli yol prinsipi dә demәk olar. H.P. әn kiçik mәcburetmә prinsipi (bax Qauss prinsipi) ilә sıx әlaqәlidir. Belә ki, “mәcbur etmә” adlandırılan Z kәmiyyәti әyriliyin kvadratı ilә düz mütәnasibdir vә ona görә dә ideal mexaniki әlaqәlәrlә sәciyyәlәndirilәn mexaniki sistemlәr üçün hәr iki prinsip eyni riyazi düsturla ifadә olunur. H.Herts H.p.-nә әsaslanaraq (1894), mexaniki sistem dә aktiv qüvvәlәrin tәsirini uyğun mexaniki әlaqәlәrlә әvәzlәmәklә, öz mexanikasını yaratmışdır.
Azərbaycan Milli Ensiklopediyası
“Azərbaycan” xüsusi cildi (Az)“Azərbaycan” xüsusi cildi (rus)I CİLDII CİLDIII CİLDIV CİLDV CİLDVI CİLDVII CİLDVIII CİLDIX CİLDX CİLDXI CİLD
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, “Azərbaycan” xüsusi cildi (Azərbaycan dilində) |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2007 |
| ISBN: | 978-9952-441-01-7 |
| Səhifələrin sayı: | 881 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, “Azərbaycan” xüsusi cildi (rus dilində) |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2012 |
| ISBN: | 978-9952-441-01-7 |
| Səhifələrin sayı: | 881 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, I CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2009 |
| ISBN: | 978-9952-441-02-4 |
| Səhifələrin sayı: | 608 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, II CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2010 |
| ISBN: | 978-9952-441-05-5 |
| Səhifələrin sayı: | 604 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, III CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2011 |
| ISBN: | 978-9952-441-07-9 |
| Səhifələrin sayı: | 604 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, IV CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2013 |
| ISBN: | 978-9952-441-03-1 |
| Səhifələrin sayı: | 608 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, V CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2014 |
| ISBN: | 978-9952-441-10-9 |
| Səhifələrin sayı: | 592 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, VI CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2015 |
| ISBN: | 978-9952-441-11-6 |
| Səhifələrin sayı: | 608 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, VII CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2016 |
| ISBN: | 978-9952-441-12-3 |
| Səhifələrin sayı: | 608 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, VIII CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | |
| ISBN: | |
| Səhifələrin sayı: |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, IX CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2019 |
| ISBN: | 978-9952-441-17-8 |
| Səhifələrin sayı: | 600 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, X CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili | 2020 |
| ISBN: | 978-9952-441-18-5 |
| Səhifələrin sayı: | 600 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, XI CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2024 |
| ISBN: | 978-9952-441-20-8 |
| Səhifələrin sayı: | 600 |
GİYAN – HƏŞTƏRXAN DÖVLƏT TƏBİƏT BİOSFER QORUĞU
HERTS PRİNSİPİ
HERTS PRİNSİPİ – әn kiçik әyrilik prinsipi; mexanikanın variasiya prinsiplәrindәn biri olan bu prinsipә görә aktiv (verilmiş) qüvvәlәr olmadığı halda, mexaniki әlaqәlәrin mәhdudlaşdırmadığı bütün mümkün kinematik trayektoriyalar arasında reallaşa bilәn hәqiqi trayektoriya mini mal әyriliyә malik olmalıdır. 1894 ildә H.Herts tәrәfindәn tәklif olunmuşdur. Bu prinsipә әtalәt qanununun ümumilәşmiş forması kimi baxsaq, ona әn düzxәtli yol prinsipi dә demәk olar. H.P. әn kiçik mәcburetmә prinsipi (bax Qauss prinsipi) ilә sıx әlaqәlidir. Belә ki, “mәcbur etmә” adlandırılan Z kәmiyyәti әyriliyin kvadratı ilә düz mütәnasibdir vә ona görә dә ideal mexaniki әlaqәlәrlә sәciyyәlәndirilәn mexaniki sistemlәr üçün hәr iki prinsip eyni riyazi düsturla ifadә olunur. H.Herts H.p.-nә әsaslanaraq (1894), mexaniki sistem dә aktiv qüvvәlәrin tәsirini uyğun mexaniki әlaqәlәrlә әvәzlәmәklә, öz mexanikasını yaratmışdır.
HERTS PRİNSİPİ
HERTS PRİNSİPİ – әn kiçik әyrilik prinsipi; mexanikanın variasiya prinsiplәrindәn biri olan bu prinsipә görә aktiv (verilmiş) qüvvәlәr olmadığı halda, mexaniki әlaqәlәrin mәhdudlaşdırmadığı bütün mümkün kinematik trayektoriyalar arasında reallaşa bilәn hәqiqi trayektoriya mini mal әyriliyә malik olmalıdır. 1894 ildә H.Herts tәrәfindәn tәklif olunmuşdur. Bu prinsipә әtalәt qanununun ümumilәşmiş forması kimi baxsaq, ona әn düzxәtli yol prinsipi dә demәk olar. H.P. әn kiçik mәcburetmә prinsipi (bax Qauss prinsipi) ilә sıx әlaqәlidir. Belә ki, “mәcbur etmә” adlandırılan Z kәmiyyәti әyriliyin kvadratı ilә düz mütәnasibdir vә ona görә dә ideal mexaniki әlaqәlәrlә sәciyyәlәndirilәn mexaniki sistemlәr üçün hәr iki prinsip eyni riyazi düsturla ifadә olunur. H.Herts H.p.-nә әsaslanaraq (1894), mexaniki sistem dә aktiv qüvvәlәrin tәsirini uyğun mexaniki әlaqәlәrlә әvәzlәmәklә, öz mexanikasını yaratmışdır.
