Azərbaycan Milli Ensiklopediyası
X CİLD (GİYAN  - HƏŞTƏRXAN DÖVLƏT TƏBİƏT BİOSFER QORUĞU)
    HERTSŞPRUNQ 
    HERTSŞPRUNQ – RASSEL DİAQRAMI – ulduzların spektral sinfi ilә onların mütlәq ulduz ölçülәri arasındakı asılılığı ifadә edәn diaqram; ulduzların tәbiәti vә inkişafı haqqında nәticә çıxarmağa imkan verir. Bu asılılığı ilk dәfә E.Hertsşprunq aşkar etmiş vә H.Rassel әtraflı öyrәnmişdir. H.– R.d.-da fiziki xassәlәri yaxın olan ulduzlar xüsusi (ayrıca) sahәlәrdә yerlәşir – ulduzların baş ardıcıllığı, ifrat nәhәnglәrin, parlaq vә zәif ifrat nәhәnglәrin, subnәhәnglәrin, subcırtdanların vә ağ cırtdanların ardıcıllıqları. Mәlum olan ulduzların әksәriyyәti baş ardıcıllıqda yerlәşir (şәkil 1 vә 2).
    Şәkil 1. Qalaktikanın müstәvi toplananının ulduzları
    üçün Hertsşprunq – Rassel diaqramı.
    Şәkil 2. Qalaktikanın sferik toplananının ulduzları
    üçün Hertsşprunq – Rassel diaqramı.
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, “Azərbaycan” xüsusi cildi (Azərbaycan dilində)
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2007
ISBN: 978-9952-441-01-7
Səhifələrin sayı: 881
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, “Azərbaycan” xüsusi cildi (rus dilində)
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2012
ISBN: 978-9952-441-01-7
Səhifələrin sayı: 881
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, I CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2009
ISBN: 978-9952-441-02-4
Səhifələrin sayı: 608
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, II CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2010
ISBN: 978-9952-441-05-5
Səhifələrin sayı: 604
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, III CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2011
ISBN: 978-9952-441-07-9
Səhifələrin sayı: 604
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, IV CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2013
ISBN: 978-9952-441-03-1
Səhifələrin sayı: 608
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, V CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2014
ISBN: 978-9952-441-10-9
Səhifələrin sayı: 592
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, VI CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2015
ISBN: 978-9952-441-11-6
Səhifələrin sayı: 608
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, VII CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2016
ISBN: 978-9952-441-12-3
Səhifələrin sayı: 608
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, VIII CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili:
ISBN:
Səhifələrin sayı:
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, IX CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2019
ISBN: 978-9952-441-17-8
Səhifələrin sayı: 600
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, X CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili 2020
ISBN: 978-9952-441-18-5
Səhifələrin sayı: 600
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, XI CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2024
ISBN: 978-9952-441-20-8
Səhifələrin sayı: 600
GİYAN  – HƏŞTƏRXAN DÖVLƏT TƏBİƏT BİOSFER QORUĞU
    HERTSŞPRUNQ 
    HERTSŞPRUNQ – RASSEL DİAQRAMI – ulduzların spektral sinfi ilә onların mütlәq ulduz ölçülәri arasındakı asılılığı ifadә edәn diaqram; ulduzların tәbiәti vә inkişafı haqqında nәticә çıxarmağa imkan verir. Bu asılılığı ilk dәfә E.Hertsşprunq aşkar etmiş vә H.Rassel әtraflı öyrәnmişdir. H.– R.d.-da fiziki xassәlәri yaxın olan ulduzlar xüsusi (ayrıca) sahәlәrdә yerlәşir – ulduzların baş ardıcıllığı, ifrat nәhәnglәrin, parlaq vә zәif ifrat nәhәnglәrin, subnәhәnglәrin, subcırtdanların vә ağ cırtdanların ardıcıllıqları. Mәlum olan ulduzların әksәriyyәti baş ardıcıllıqda yerlәşir (şәkil 1 vә 2).
    Şәkil 1. Qalaktikanın müstәvi toplananının ulduzları
    üçün Hertsşprunq – Rassel diaqramı.
    Şәkil 2. Qalaktikanın sferik toplananının ulduzları
    üçün Hertsşprunq – Rassel diaqramı.
    HERTSŞPRUNQ 
    HERTSŞPRUNQ – RASSEL DİAQRAMI – ulduzların spektral sinfi ilә onların mütlәq ulduz ölçülәri arasındakı asılılığı ifadә edәn diaqram; ulduzların tәbiәti vә inkişafı haqqında nәticә çıxarmağa imkan verir. Bu asılılığı ilk dәfә E.Hertsşprunq aşkar etmiş vә H.Rassel әtraflı öyrәnmişdir. H.– R.d.-da fiziki xassәlәri yaxın olan ulduzlar xüsusi (ayrıca) sahәlәrdә yerlәşir – ulduzların baş ardıcıllığı, ifrat nәhәnglәrin, parlaq vә zәif ifrat nәhәnglәrin, subnәhәnglәrin, subcırtdanların vә ağ cırtdanların ardıcıllıqları. Mәlum olan ulduzların әksәriyyәti baş ardıcıllıqda yerlәşir (şәkil 1 vә 2).
    Şәkil 1. Qalaktikanın müstәvi toplananının ulduzları
    üçün Hertsşprunq – Rassel diaqramı.
    Şәkil 2. Qalaktikanın sferik toplananının ulduzları
    üçün Hertsşprunq – Rassel diaqramı.