HEYVANİ ÜSLUB – qәdim vә orta әsrlәr dekorativ sәnәtindә real vә fantastik heyvanların vә onların bәdәn hissәlәrinin stilizә edilmiş tәsvirlәrinә әsaslanan bәdii üslubların şәrti adı. H.ü. üçün xәtti stilizasiya vә ornamentlәşdirmә ilә birlikdә ayrıayrı anatomik detalların naturalist tәsviri sәciyyәvidir. H.ü-un mәnşәyi totemizm ilә әlaqәdardır. Zoomorf tәsvirlәrin spesifik stilizasiya üsulları e.ә. 3-cü minillikdә Qәdim Misir vә Mesopotamiyada, İran, Hindistan vә Çindә, e.ә. 1-ci minillikdә vә erkәn orta әsrlәrdә Avrasiyanın çöl mәdәniyyәtlәrindә, fin-uqor, german, kelt vә digәr tayfaların incәsәnәtindә meydana gәlmişdir. Üslubun metal üzәrindә hәkketmә vә tökmә, daş, ağac vә sümük üzәrindә oyma, dәri vә keçәdәn qurama vә s. tәsvir üsulları var. Azәrb. incәsәnәtindә H.ü.-un ilk nümunәlәri Qobustan qaya tәsvirlәrindә öz әksini tapmışdır. Azәrb. әrazisindә daş vә metal üzәrindә qabartma heyvan tәsvirlәri, maral vә keçi formasında su lülәyinlәri, at, qoyun fiquru şәklindә qәbirüstü vә s. abidәlәr aşkar edilmişdir. Füzuli r-nunun Molla Mәhәrrәmli k.-ndәn tapılmış zoomorf gil qab (e.ә. 10–9 әsrlәr), Mingәçevirdә aşkar edilmiş tuncdan maral fiquru (1 әsr) vә s. H.ü.-un Azәrb.-da geniş yayıldığını göstәrir. H.ü. orta әsrlәr Azәrb. miniatür sәnәtindә vә dekorativtәtbiqi sәnәtindә (o cümlәdәn xalçaçılıq vә bәdii tikmәlәrdә) geniş tәcәssüm olunmuşdur.
Skif heyvani üslubu. Kelermes (Adıgeya, RF) kurqanından
tapılmış pantera şәklindә pilәk. E.ә. 7 әsrin sonu. Qızıl.
Ermitaj. Sankt-Peterburq.
Skif heyvani üslubu. Kostromskaya stanitsasından (RF) tapılmış
maral fiquru şәklindә qalxan bәzәyi. Qızıl. E.ә. 6 әsr.
Dövlәt tarix muzeyi. Kiyev.
