Azərbaycan Milli Ensiklopediyası
X CİLD (GİYAN  - HƏŞTƏRXAN DÖVLƏT TƏBİƏT BİOSFER QORUĞU)
    HEYVANLARIN BONİTİRƏSİ
    HEYVANLARIN BONİTİRƏSİ, k ә n d t ә s ә r r ü f a t ı h e y v a n l a r ı n ı n b o n i t i r ә s i – damazlıq dәyәrini vә gәlәcәkdә istifadә rejimini müәyyәnlәşdirmәk mәqsәdilә damazlıq әlamәtlәrinin mәcmusuna görә heyvanların kompleks qiymәtlәndirilmәsi. H.b. hәr il müәyyәn vaxtlarda aparılır. Bu işә konkret cinslә mәşğul olan elmi әmәkdaşlar cәlb olunur. Bonitirәyә növündәn, cinsindәn vә damazlıq işinin mәqsәdindәn asılı olaraq yaşlı vә müxtәlif yaşda (mәs., xәz-dәri cinsli qoyunların quzuları 1-2 günlükdә, ixtisaslaşmamış cinslәr 18 aylığında bonitirә edilir) cavan heyvanlar aid edilirlәr. Cavan heyvanlar mәnşәyinә, eksteryerinә vә diri kütlәsinә, yaşlı heyvanlar hәmçinin, mәhsuldarlığına vә nәsilvermә qabiliyyәtinә vә nәsil keyfiyyәtlәrinә görә qiymәtlәndirilir. Südlük vә südlük-әtlik cinsli inәklәrin mәhsuldarlığı 305 günlük sağıma, ya da qısaldılmış laktasiyaya (240 gündәn az olmamaqla), süddә yağın miqdarına, süddәn yağ çıxımına vә südvermә sürәtinә görә qiymәtlәndirilir. Ətlik cinsli iribuynuzlu qaramalda tezyetişkәnlik, әt mәhsuldarlığı vә әtlik keyfiyyәtlәri nәzәrә alınır. Donuzlar törәyib-artmasına vә südlülüyünә, hәmçinin 2 aylıq çoşqa yuvalarının orta sayına görә qiymәtlәndirilir. Zәrifyunlu qoyunların mәhsuldarlıq keyfiyyәtlәri yununun miqdarına vә keyfiyyәtinә, xәz-dәrilik cinslәrinki xәz dәrisinin keyfiyyәtinә, kürklük cinslәr aşılanmış dәrinin keyfiyyәtinә, mәhsuldarlıq vә südlülüyünә, әtlik-yunluq cinslәr yununun vә әtinin keyfiyyәtinә, әtlik-piylik cinslәr әtinә görә müәyyәn edilir. Minik vә yortma yerişli at cinslәrinin iş qabiliyyәti, cәldlik vә yükqaldırma sınaqlarının mәlumatlarına әsasәn tәyin edilir. Yumurtalıq vә yumurtalıq-әtlik toyuq cinslәrinin mәhsuldarlığı yumurtlağanlığa vә yumurtanın kütlәsinә, әtlik üçün yetişdirilәnlәr tezyetişkәnliyinә vә kütlәsinә görә qiymәtlәndirilir. Heyvanın hәr bir göstәricisi balla qiymәtlәndirilir. Balların cәmini hesablamaqla onun dәrәcәsi tәyin olunur. Müxtәlif növә mәnsub heyvanlar üçün dәrәcәlәrin sayı da müxtәlifdir. Bonitirәnin nәticәlәrinә görә heyvanın damazlıq olmasını tәsdiqlәyәn (onun üçün әsas sayılan) sertifikat tәrtib edilir. H.b.-nә әsasәn onların gәlәcәkdә mәhsuldarlığının vә damazlıq keyfiyyәtlәrinin yüksәldilmәsi, sürünün komplektlәşdirilmәsi vә bu mәqsәdlә sürüyә, naxıra daxil edilәn cavan heyvanların irәlicәdәn nәzәrdә tutulmuş yetişdirilmәsi planları işlәnib hazırlanır.
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, “Azərbaycan” xüsusi cildi (Azərbaycan dilində)
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2007
ISBN: 978-9952-441-01-7
Səhifələrin sayı: 881
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, “Azərbaycan” xüsusi cildi (rus dilində)
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2012
ISBN: 978-9952-441-01-7
Səhifələrin sayı: 881
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, I CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2009
ISBN: 978-9952-441-02-4
Səhifələrin sayı: 608
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, II CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2010
ISBN: 978-9952-441-05-5
Səhifələrin sayı: 604
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, III CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2011
ISBN: 978-9952-441-07-9
Səhifələrin sayı: 604
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, IV CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2013
ISBN: 978-9952-441-03-1
Səhifələrin sayı: 608
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, V CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2014
ISBN: 978-9952-441-10-9
Səhifələrin sayı: 592
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, VI CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2015
ISBN: 978-9952-441-11-6
Səhifələrin sayı: 608
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, VII CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2016
ISBN: 978-9952-441-12-3
Səhifələrin sayı: 608
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, VIII CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili:
ISBN:
Səhifələrin sayı:
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, IX CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2019
ISBN: 978-9952-441-17-8
Səhifələrin sayı: 600
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, X CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili 2020
ISBN: 978-9952-441-18-5
Səhifələrin sayı: 600
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, XI CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2024
ISBN: 978-9952-441-20-8
Səhifələrin sayı: 600
GİYAN  – HƏŞTƏRXAN DÖVLƏT TƏBİƏT BİOSFER QORUĞU
    HEYVANLARIN BONİTİRƏSİ
    HEYVANLARIN BONİTİRƏSİ, k ә n d t ә s ә r r ü f a t ı h e y v a n l a r ı n ı n b o n i t i r ә s i – damazlıq dәyәrini vә gәlәcәkdә istifadә rejimini müәyyәnlәşdirmәk mәqsәdilә damazlıq әlamәtlәrinin mәcmusuna görә heyvanların kompleks qiymәtlәndirilmәsi. H.b. hәr il müәyyәn vaxtlarda aparılır. Bu işә konkret cinslә mәşğul olan elmi әmәkdaşlar cәlb olunur. Bonitirәyә növündәn, cinsindәn vә damazlıq işinin mәqsәdindәn asılı olaraq yaşlı vә müxtәlif yaşda (mәs., xәz-dәri cinsli qoyunların quzuları 1-2 günlükdә, ixtisaslaşmamış cinslәr 18 aylığında bonitirә edilir) cavan heyvanlar aid edilirlәr. Cavan heyvanlar mәnşәyinә, eksteryerinә vә diri kütlәsinә, yaşlı heyvanlar hәmçinin, mәhsuldarlığına vә nәsilvermә qabiliyyәtinә vә nәsil keyfiyyәtlәrinә görә qiymәtlәndirilir. Südlük vә südlük-әtlik cinsli inәklәrin mәhsuldarlığı 305 günlük sağıma, ya da qısaldılmış laktasiyaya (240 gündәn az olmamaqla), süddә yağın miqdarına, süddәn yağ çıxımına vә südvermә sürәtinә görә qiymәtlәndirilir. Ətlik cinsli iribuynuzlu qaramalda tezyetişkәnlik, әt mәhsuldarlığı vә әtlik keyfiyyәtlәri nәzәrә alınır. Donuzlar törәyib-artmasına vә südlülüyünә, hәmçinin 2 aylıq çoşqa yuvalarının orta sayına görә qiymәtlәndirilir. Zәrifyunlu qoyunların mәhsuldarlıq keyfiyyәtlәri yununun miqdarına vә keyfiyyәtinә, xәz-dәrilik cinslәrinki xәz dәrisinin keyfiyyәtinә, kürklük cinslәr aşılanmış dәrinin keyfiyyәtinә, mәhsuldarlıq vә südlülüyünә, әtlik-yunluq cinslәr yununun vә әtinin keyfiyyәtinә, әtlik-piylik cinslәr әtinә görә müәyyәn edilir. Minik vә yortma yerişli at cinslәrinin iş qabiliyyәti, cәldlik vә yükqaldırma sınaqlarının mәlumatlarına әsasәn tәyin edilir. Yumurtalıq vә yumurtalıq-әtlik toyuq cinslәrinin mәhsuldarlığı yumurtlağanlığa vә yumurtanın kütlәsinә, әtlik üçün yetişdirilәnlәr tezyetişkәnliyinә vә kütlәsinә görә qiymәtlәndirilir. Heyvanın hәr bir göstәricisi balla qiymәtlәndirilir. Balların cәmini hesablamaqla onun dәrәcәsi tәyin olunur. Müxtәlif növә mәnsub heyvanlar üçün dәrәcәlәrin sayı da müxtәlifdir. Bonitirәnin nәticәlәrinә görә heyvanın damazlıq olmasını tәsdiqlәyәn (onun üçün әsas sayılan) sertifikat tәrtib edilir. H.b.-nә әsasәn onların gәlәcәkdә mәhsuldarlığının vә damazlıq keyfiyyәtlәrinin yüksәldilmәsi, sürünün komplektlәşdirilmәsi vә bu mәqsәdlә sürüyә, naxıra daxil edilәn cavan heyvanların irәlicәdәn nәzәrdә tutulmuş yetişdirilmәsi planları işlәnib hazırlanır.
    HEYVANLARIN BONİTİRƏSİ
    HEYVANLARIN BONİTİRƏSİ, k ә n d t ә s ә r r ü f a t ı h e y v a n l a r ı n ı n b o n i t i r ә s i – damazlıq dәyәrini vә gәlәcәkdә istifadә rejimini müәyyәnlәşdirmәk mәqsәdilә damazlıq әlamәtlәrinin mәcmusuna görә heyvanların kompleks qiymәtlәndirilmәsi. H.b. hәr il müәyyәn vaxtlarda aparılır. Bu işә konkret cinslә mәşğul olan elmi әmәkdaşlar cәlb olunur. Bonitirәyә növündәn, cinsindәn vә damazlıq işinin mәqsәdindәn asılı olaraq yaşlı vә müxtәlif yaşda (mәs., xәz-dәri cinsli qoyunların quzuları 1-2 günlükdә, ixtisaslaşmamış cinslәr 18 aylığında bonitirә edilir) cavan heyvanlar aid edilirlәr. Cavan heyvanlar mәnşәyinә, eksteryerinә vә diri kütlәsinә, yaşlı heyvanlar hәmçinin, mәhsuldarlığına vә nәsilvermә qabiliyyәtinә vә nәsil keyfiyyәtlәrinә görә qiymәtlәndirilir. Südlük vә südlük-әtlik cinsli inәklәrin mәhsuldarlığı 305 günlük sağıma, ya da qısaldılmış laktasiyaya (240 gündәn az olmamaqla), süddә yağın miqdarına, süddәn yağ çıxımına vә südvermә sürәtinә görә qiymәtlәndirilir. Ətlik cinsli iribuynuzlu qaramalda tezyetişkәnlik, әt mәhsuldarlığı vә әtlik keyfiyyәtlәri nәzәrә alınır. Donuzlar törәyib-artmasına vә südlülüyünә, hәmçinin 2 aylıq çoşqa yuvalarının orta sayına görә qiymәtlәndirilir. Zәrifyunlu qoyunların mәhsuldarlıq keyfiyyәtlәri yununun miqdarına vә keyfiyyәtinә, xәz-dәrilik cinslәrinki xәz dәrisinin keyfiyyәtinә, kürklük cinslәr aşılanmış dәrinin keyfiyyәtinә, mәhsuldarlıq vә südlülüyünә, әtlik-yunluq cinslәr yununun vә әtinin keyfiyyәtinә, әtlik-piylik cinslәr әtinә görә müәyyәn edilir. Minik vә yortma yerişli at cinslәrinin iş qabiliyyәti, cәldlik vә yükqaldırma sınaqlarının mәlumatlarına әsasәn tәyin edilir. Yumurtalıq vә yumurtalıq-әtlik toyuq cinslәrinin mәhsuldarlığı yumurtlağanlığa vә yumurtanın kütlәsinә, әtlik üçün yetişdirilәnlәr tezyetişkәnliyinә vә kütlәsinә görә qiymәtlәndirilir. Heyvanın hәr bir göstәricisi balla qiymәtlәndirilir. Balların cәmini hesablamaqla onun dәrәcәsi tәyin olunur. Müxtәlif növә mәnsub heyvanlar üçün dәrәcәlәrin sayı da müxtәlifdir. Bonitirәnin nәticәlәrinә görә heyvanın damazlıq olmasını tәsdiqlәyәn (onun üçün әsas sayılan) sertifikat tәrtib edilir. H.b.-nә әsasәn onların gәlәcәkdә mәhsuldarlığının vә damazlıq keyfiyyәtlәrinin yüksәldilmәsi, sürünün komplektlәşdirilmәsi vә bu mәqsәdlә sürüyә, naxıra daxil edilәn cavan heyvanların irәlicәdәn nәzәrdә tutulmuş yetişdirilmәsi planları işlәnib hazırlanır.