Azərbaycan Milli Ensiklopediyası
X CİLD (GİYAN  - HƏŞTƏRXAN DÖVLƏT TƏBİƏT BİOSFER QORUĞU)
    HEYVANLARIN BÖYÜMƏSİ 
    HEYVANLARIN BÖYÜMƏSİ – bәdәn kütlәsinin artması ilә әlaqәdar inkişaf edәn orqanizmin ölçülәrinin böyümәsi.Yaşlı heyvanlarda piylәnmә (piy toplanması), boğazlıq, onların bәdәn hәcminin böyümәsi ilә bağlı bәzi heyvanlarda cinsiyyәt mәhsullarının toplanması H. b. prosesinә daxil deyil. H.b.-nin әsas qanunauyğunluqları onun qeyri-bәrabәrliyi, dövriliyi, ritmliliyidir. H.b. vә onun qanunauyğunluqları canlıların yaşayış şәraitindәn vә inkişaf mәrhәlәlәrindәn asılıdır. H.b.-nin uçotu üçün ölçmәlәr aparılır ki, bunların arasında heyvanların çәkisinin tәyin edilmәsi әn dәqiq nәticәlәr verir. H.b. sürәti yaş artdıqca azalır. H.b. sürәtinin fasilәsiz olaraq azalması onurğalı heyvanlarda xüsusilә aydın görünür (mәs., doğulduqdan sonra periferik vә ox skeleti sümüklәrinin böyümә sürәtinin azalması). H.b.-ni tәnzimlәyәn xarici mühit şәrtlәrindәn qidanı, onun miqdarını, keyfiyyәtini vә tәrkibini nәzәrә almaq lazımdır. Aclıq, yaxud heyvanların qidasının miqdarının, yaxud keyfiyyәtinin kifayәt qәdәr olmaması H.b.-nin lәngimәsinә vә bәdәn quruluşunun normal proporsiyasının dәyişmәsinә (pozulmasına) sәbәb olur. Bәzi aminturşularının, A vitamininin çatışmalığı H.b.-ndә özünü xüsusilә göstәrir. H.b.-nә tәsir göstәrәn әtraf mühit amillәrindәn ilk növbәdә havanın temp.-runu, işığı vә s.-ni göstәrmәk olar. Sinir sistemi vә endokrin vәzilәri H.b. prosesinin tәnzimlәyicilәridir.
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, “Azərbaycan” xüsusi cildi (Azərbaycan dilində)
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2007
ISBN: 978-9952-441-01-7
Səhifələrin sayı: 881
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, “Azərbaycan” xüsusi cildi (rus dilində)
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2012
ISBN: 978-9952-441-01-7
Səhifələrin sayı: 881
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, I CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2009
ISBN: 978-9952-441-02-4
Səhifələrin sayı: 608
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, II CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2010
ISBN: 978-9952-441-05-5
Səhifələrin sayı: 604
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, III CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2011
ISBN: 978-9952-441-07-9
Səhifələrin sayı: 604
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, IV CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2013
ISBN: 978-9952-441-03-1
Səhifələrin sayı: 608
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, V CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2014
ISBN: 978-9952-441-10-9
Səhifələrin sayı: 592
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, VI CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2015
ISBN: 978-9952-441-11-6
Səhifələrin sayı: 608
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, VII CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2016
ISBN: 978-9952-441-12-3
Səhifələrin sayı: 608
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, VIII CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili:
ISBN:
Səhifələrin sayı:
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, IX CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2019
ISBN: 978-9952-441-17-8
Səhifələrin sayı: 600
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, X CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili 2020
ISBN: 978-9952-441-18-5
Səhifələrin sayı: 600
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, XI CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2024
ISBN: 978-9952-441-20-8
Səhifələrin sayı: 600
GİYAN  – HƏŞTƏRXAN DÖVLƏT TƏBİƏT BİOSFER QORUĞU
    HEYVANLARIN BÖYÜMƏSİ 
    HEYVANLARIN BÖYÜMƏSİ – bәdәn kütlәsinin artması ilә әlaqәdar inkişaf edәn orqanizmin ölçülәrinin böyümәsi.Yaşlı heyvanlarda piylәnmә (piy toplanması), boğazlıq, onların bәdәn hәcminin böyümәsi ilә bağlı bәzi heyvanlarda cinsiyyәt mәhsullarının toplanması H. b. prosesinә daxil deyil. H.b.-nin әsas qanunauyğunluqları onun qeyri-bәrabәrliyi, dövriliyi, ritmliliyidir. H.b. vә onun qanunauyğunluqları canlıların yaşayış şәraitindәn vә inkişaf mәrhәlәlәrindәn asılıdır. H.b.-nin uçotu üçün ölçmәlәr aparılır ki, bunların arasında heyvanların çәkisinin tәyin edilmәsi әn dәqiq nәticәlәr verir. H.b. sürәti yaş artdıqca azalır. H.b. sürәtinin fasilәsiz olaraq azalması onurğalı heyvanlarda xüsusilә aydın görünür (mәs., doğulduqdan sonra periferik vә ox skeleti sümüklәrinin böyümә sürәtinin azalması). H.b.-ni tәnzimlәyәn xarici mühit şәrtlәrindәn qidanı, onun miqdarını, keyfiyyәtini vә tәrkibini nәzәrә almaq lazımdır. Aclıq, yaxud heyvanların qidasının miqdarının, yaxud keyfiyyәtinin kifayәt qәdәr olmaması H.b.-nin lәngimәsinә vә bәdәn quruluşunun normal proporsiyasının dәyişmәsinә (pozulmasına) sәbәb olur. Bәzi aminturşularının, A vitamininin çatışmalığı H.b.-ndә özünü xüsusilә göstәrir. H.b.-nә tәsir göstәrәn әtraf mühit amillәrindәn ilk növbәdә havanın temp.-runu, işığı vә s.-ni göstәrmәk olar. Sinir sistemi vә endokrin vәzilәri H.b. prosesinin tәnzimlәyicilәridir.
    HEYVANLARIN BÖYÜMƏSİ 
    HEYVANLARIN BÖYÜMƏSİ – bәdәn kütlәsinin artması ilә әlaqәdar inkişaf edәn orqanizmin ölçülәrinin böyümәsi.Yaşlı heyvanlarda piylәnmә (piy toplanması), boğazlıq, onların bәdәn hәcminin böyümәsi ilә bağlı bәzi heyvanlarda cinsiyyәt mәhsullarının toplanması H. b. prosesinә daxil deyil. H.b.-nin әsas qanunauyğunluqları onun qeyri-bәrabәrliyi, dövriliyi, ritmliliyidir. H.b. vә onun qanunauyğunluqları canlıların yaşayış şәraitindәn vә inkişaf mәrhәlәlәrindәn asılıdır. H.b.-nin uçotu üçün ölçmәlәr aparılır ki, bunların arasında heyvanların çәkisinin tәyin edilmәsi әn dәqiq nәticәlәr verir. H.b. sürәti yaş artdıqca azalır. H.b. sürәtinin fasilәsiz olaraq azalması onurğalı heyvanlarda xüsusilә aydın görünür (mәs., doğulduqdan sonra periferik vә ox skeleti sümüklәrinin böyümә sürәtinin azalması). H.b.-ni tәnzimlәyәn xarici mühit şәrtlәrindәn qidanı, onun miqdarını, keyfiyyәtini vә tәrkibini nәzәrә almaq lazımdır. Aclıq, yaxud heyvanların qidasının miqdarının, yaxud keyfiyyәtinin kifayәt qәdәr olmaması H.b.-nin lәngimәsinә vә bәdәn quruluşunun normal proporsiyasının dәyişmәsinә (pozulmasına) sәbәb olur. Bәzi aminturşularının, A vitamininin çatışmalığı H.b.-ndә özünü xüsusilә göstәrir. H.b.-nә tәsir göstәrәn әtraf mühit amillәrindәn ilk növbәdә havanın temp.-runu, işığı vә s.-ni göstәrmәk olar. Sinir sistemi vә endokrin vәzilәri H.b. prosesinin tәnzimlәyicilәridir.