HEYVANLARIN MÜQAYİSƏLİ ANATOMİYASI, (müqayisәli morfologiyası) – heyvanların morfologiyasının bir bölmәsi; müxtәlif sistematik qruplardan olan heyvanları müqayisә etmәklә onların orqanlarının vә orqanlar sisteminin quruluşunu vә inkişaf qanunauyğunluqlarını öyrәnir. H.m.a.-nın әsası Aristotel tәrәfindәn qoyulmuşdur. Müasir vә qazıntı halında tapılan heyvanlar barәdә faktiki materialın toplanması vә onun öyrәnilmәsi üçün müqayisәli metodun tәtbiqi 19 әsrin әvvәllәrindә J. Küvyeyә onun tәrәfindәn işlәnib hazırlanmış orqanların korelyasiyası prinsipinә istinad edәrәk heyvanların bir-birindәn ayrı 4 “budağı” (tipi) barәdә tәlimin әsasını qoymağa imkan verdi. Elә hәmin dövrdә E.Joffrua Sent-İler bütün heyvanların әtraf mühitin tәsiri altında dәyişәn vahid quruluş planına malik olmaları barәdә tәsәvvürü inkişaf etdirdi, bәdәn hissәlәri vә orqanlarının homologiyası barәdә tәlimin әsasını qoydu. 1828-ci ildә K.M.Ber rüşeyim oxşarlığı qanununu ifadә etdi. H.m.a.-nın formalaşmasına R.Ouen, Ç.Darvin, T.Q.Heksli, F.Müller vә E.Hekkel böyük tәsir göstәrmişlәr. İ.İ.Şmalhauzen tәkamülün morfo-bioloji nәzәriyyәsini inkişaf etdirdi; V.A.Dogel homoloji orqanların polimerizasiyası vә oliqomerizasiyası prinsiplәrini ifadә etdi; V.N.Beklemişev onurğasızların müqayisәli anatomiyasının әsaslarını işlәyib hazırladı. Müasir H.m.a.-nın әsas vәzifәsi anatomik, embrioloji vә paleontoloji mәlumatlar әsasında tәkamülün morfoloji qanuauyğunluqlarını müәyyәn etmәkdir.
Azərbaycan Milli Ensiklopediyası
“Azərbaycan” xüsusi cildi (Az)“Azərbaycan” xüsusi cildi (rus)I CİLDII CİLDIII CİLDIV CİLDV CİLDVI CİLDVII CİLDVIII CİLDIX CİLDX CİLDXI CİLD
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, “Azərbaycan” xüsusi cildi (Azərbaycan dilində) |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2007 |
| ISBN: | 978-9952-441-01-7 |
| Səhifələrin sayı: | 881 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, “Azərbaycan” xüsusi cildi (rus dilində) |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2012 |
| ISBN: | 978-9952-441-01-7 |
| Səhifələrin sayı: | 881 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, I CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2009 |
| ISBN: | 978-9952-441-02-4 |
| Səhifələrin sayı: | 608 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, II CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2010 |
| ISBN: | 978-9952-441-05-5 |
| Səhifələrin sayı: | 604 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, III CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2011 |
| ISBN: | 978-9952-441-07-9 |
| Səhifələrin sayı: | 604 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, IV CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2013 |
| ISBN: | 978-9952-441-03-1 |
| Səhifələrin sayı: | 608 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, V CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2014 |
| ISBN: | 978-9952-441-10-9 |
| Səhifələrin sayı: | 592 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, VI CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2015 |
| ISBN: | 978-9952-441-11-6 |
| Səhifələrin sayı: | 608 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, VII CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2016 |
| ISBN: | 978-9952-441-12-3 |
| Səhifələrin sayı: | 608 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, VIII CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | |
| ISBN: | |
| Səhifələrin sayı: |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, IX CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2019 |
| ISBN: | 978-9952-441-17-8 |
| Səhifələrin sayı: | 600 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, X CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili | 2020 |
| ISBN: | 978-9952-441-18-5 |
| Səhifələrin sayı: | 600 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, XI CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2024 |
| ISBN: | 978-9952-441-20-8 |
| Səhifələrin sayı: | 600 |
GİYAN – HƏŞTƏRXAN DÖVLƏT TƏBİƏT BİOSFER QORUĞU
HEYVANLARIN MÜQAYİSƏLİ ANATOMİYASI
HEYVANLARIN MÜQAYİSƏLİ ANATOMİYASI, (müqayisәli morfologiyası) – heyvanların morfologiyasının bir bölmәsi; müxtәlif sistematik qruplardan olan heyvanları müqayisә etmәklә onların orqanlarının vә orqanlar sisteminin quruluşunu vә inkişaf qanunauyğunluqlarını öyrәnir. H.m.a.-nın әsası Aristotel tәrәfindәn qoyulmuşdur. Müasir vә qazıntı halında tapılan heyvanlar barәdә faktiki materialın toplanması vә onun öyrәnilmәsi üçün müqayisәli metodun tәtbiqi 19 әsrin әvvәllәrindә J. Küvyeyә onun tәrәfindәn işlәnib hazırlanmış orqanların korelyasiyası prinsipinә istinad edәrәk heyvanların bir-birindәn ayrı 4 “budağı” (tipi) barәdә tәlimin әsasını qoymağa imkan verdi. Elә hәmin dövrdә E.Joffrua Sent-İler bütün heyvanların әtraf mühitin tәsiri altında dәyişәn vahid quruluş planına malik olmaları barәdә tәsәvvürü inkişaf etdirdi, bәdәn hissәlәri vә orqanlarının homologiyası barәdә tәlimin әsasını qoydu. 1828-ci ildә K.M.Ber rüşeyim oxşarlığı qanununu ifadә etdi. H.m.a.-nın formalaşmasına R.Ouen, Ç.Darvin, T.Q.Heksli, F.Müller vә E.Hekkel böyük tәsir göstәrmişlәr. İ.İ.Şmalhauzen tәkamülün morfo-bioloji nәzәriyyәsini inkişaf etdirdi; V.A.Dogel homoloji orqanların polimerizasiyası vә oliqomerizasiyası prinsiplәrini ifadә etdi; V.N.Beklemişev onurğasızların müqayisәli anatomiyasının әsaslarını işlәyib hazırladı. Müasir H.m.a.-nın әsas vәzifәsi anatomik, embrioloji vә paleontoloji mәlumatlar әsasında tәkamülün morfoloji qanuauyğunluqlarını müәyyәn etmәkdir.
HEYVANLARIN MÜQAYİSƏLİ ANATOMİYASI
HEYVANLARIN MÜQAYİSƏLİ ANATOMİYASI, (müqayisәli morfologiyası) – heyvanların morfologiyasının bir bölmәsi; müxtәlif sistematik qruplardan olan heyvanları müqayisә etmәklә onların orqanlarının vә orqanlar sisteminin quruluşunu vә inkişaf qanunauyğunluqlarını öyrәnir. H.m.a.-nın әsası Aristotel tәrәfindәn qoyulmuşdur. Müasir vә qazıntı halında tapılan heyvanlar barәdә faktiki materialın toplanması vә onun öyrәnilmәsi üçün müqayisәli metodun tәtbiqi 19 әsrin әvvәllәrindә J. Küvyeyә onun tәrәfindәn işlәnib hazırlanmış orqanların korelyasiyası prinsipinә istinad edәrәk heyvanların bir-birindәn ayrı 4 “budağı” (tipi) barәdә tәlimin әsasını qoymağa imkan verdi. Elә hәmin dövrdә E.Joffrua Sent-İler bütün heyvanların әtraf mühitin tәsiri altında dәyişәn vahid quruluş planına malik olmaları barәdә tәsәvvürü inkişaf etdirdi, bәdәn hissәlәri vә orqanlarının homologiyası barәdә tәlimin әsasını qoydu. 1828-ci ildә K.M.Ber rüşeyim oxşarlığı qanununu ifadә etdi. H.m.a.-nın formalaşmasına R.Ouen, Ç.Darvin, T.Q.Heksli, F.Müller vә E.Hekkel böyük tәsir göstәrmişlәr. İ.İ.Şmalhauzen tәkamülün morfo-bioloji nәzәriyyәsini inkişaf etdirdi; V.A.Dogel homoloji orqanların polimerizasiyası vә oliqomerizasiyası prinsiplәrini ifadә etdi; V.N.Beklemişev onurğasızların müqayisәli anatomiyasının әsaslarını işlәyib hazırladı. Müasir H.m.a.-nın әsas vәzifәsi anatomik, embrioloji vә paleontoloji mәlumatlar әsasında tәkamülün morfoloji qanuauyğunluqlarını müәyyәn etmәkdir.
