HƏBİBİ (tәxәllüsü; tәqr. 1470/75, indiki Ucar r-nunun Bәrgüşad k. – 1520) – Azәrb. şairi. Əsl adı mәnbәlәrdә çәkilmir. Rәvayәtә görә, uşaqlıqda çobanlıq etmiş H. tәsadüf nәticәsindә gәnc yaşlarından Ağqoyunlu hökmdarı Sultan Yaqubun sarayına gәtirilmişdir. Sonralar Şah İsmayıl Xәtainin sarayında böyük nüfuz qazanmış, hәtta Mәlik üş-şüәra olmuşdur. Çaldıran vuruşmasından (1514) sonra ömrünü Türkiyәdә keçirmişdir. Sәnәtkarlığı ilә Füzulini belә heyran edәn H.-nin divanı dövrümüzәdәk gәlib çatmamışdır. Ədәbi irsindәn yalnız 50-yә qәdәr şeiri (qәsidә, qәzәl, müsәddәs, tohid, qitә vә s.) mәlumdur. Şeirlәrindә insan lәyaqәtini, mәnәvi gözәlliyi, mәhәbbәti tәrәnnüm etmişdir. Yaradıcılığına Nәsimi bәdii irsinin vә sufizmin, xüsusilә hürufi panteizminin güclü tәsiri olmuşdur. Lirikasında rindanәliklә әlaqәdar, sufi görüşlәrini әks etdirәn (“Xәrabat”, “Meykәdә”, “Edәlim”, “İçәlim”, vә s.) şeirlәri var. H.-nin yaradıcılığı Azәrb. şeirinә, ümumiyyәtlә, türk dilli poeziyaya (Şah İsmayıl Xәtai, Füzuli vә b.) güclü tәsir göstәrmişdir. Zәngin poetik dili, romantik üslubu, şifahi xalq şeiri әnәnәlәrinә yaxınlığı vә sadәliyi әrәb vә fars tәrkiblәrinin azlığı şairә Azәrb. әdәbiyyatı tarixindә özü nәmәxsus mövqe qazandırmışdır. H. haqqında ilk dәfә 1921 ildә Salman Mümtaz, sonra İsmayıl Hikmәt, Fuad Köprülü, H.Araslı vә M.Quluzadә yazmışlar.
Ə s ә r l ә r i: Şerlәr. B., 1981; Qәsidәlәr, qәzәllәr, “Azәr baycan klassik әdәbiyyatı kitabxanası”. 20 cilddә, c. 3, B., 1984.
Əd.: S ә f ә r l i Ə., Y u s i f o v X., Qәdim vә orta әsrlәr Azәrbaycan әdәbiyyatı. B., 1998; Azәrbaycan әdәbiyyatı tarixi. 7 cilddә, c.3, B., 2009.
