“HƏBLÜLMƏTİN” – 1893–1930 illәrdә Kәlkәtәdә (Hindistan) İran mühacirlәri tәrәfindәn fars dilindә nәşr edilәn hәftәlik ictimai-siyasi, iqtisadi vә әdәbi qәzet. İlk nömrәsi 1893 il dekabrın 19-da, sonuncusu isә 1930 il dekabrın 9-da çıxmışdır. Qәzet H.Z.Tağıyevin maddi dәstәyi ilә nәşr olunmuşdur. Redaktoru Seyid Cәlalәddin Müәyyәd әl-İslam Kaşani (1899 ildәn Mәhәmmәd Cavad Şirazi) idi. Qәzetdә Seyid Hәsәn Kaşani vә Əli Əsgәr Rәhimzadә Sәfәvi әmәkdaşlıq etmişlәr. Bәzәn Azәrb., urdu vә benqal dillәrindә dә materiallar verilirdi. “H.” 20 әsrin әvvәllәrindә Avropa vә Şәrq ölkәlәrindә, hәmçinin Rusiyada (o cümlәdәn Qafqazda) geniş yayılmışdı. Onun Aşqabadda, Naxçıvanda, Şirvanda vә s. müxbir müvәkillәri vardı. Bakı ürzә müxbiri M.Hacınski idi. “H.”-dә N. Nәrimanovun bir sıra imzalı-imzasız mәqalәsi dәrc edilmişdir. “H.” İran әhalisi arasında mәşrutә fikrinin yayılmasına güclü tәsir göstәrmiş, ölkәdә islahatların keçirilmәsinin, respublika üsuli-idarәsinin tәrәfdarı olmuş, islam birliyi ideyasını dәstәklәmiş, maarifә vә mәdәniyyәtә sәslәmişdir. 19 әsrin sonu – 20 әsrin әvvәllәrindә Şәrq ölkәlәrinin ictimai-siyası hәyatını öyrәnmәk baxımındın “H.” әhәmiyyәtli mәnbәdir. Qәzetin bәzi nüsxәlәri AMEA-nın Əlyazmalar İn-tunda saxlanılır. Hindistanda nәşr edilәn “H.” İrana bir ay sonra çatdığından dәrc edilmiş mәqalәlәr öz aktuallığını itirirdi. Buna görә dә Tehranda eyniadlı qәzetin nәşrinә başlandı. “H.”-in Tehran nәşrinin ilk nömrәsi 1907 il aprelin 28-dә, sonuncusu isә 1909 il iyulun 31-dә çıxmışdır (hәftәdә 6 dәfә). Müdiri Seyid Cәlalәddin Müәyyәd әl-İslam Kaşani, naşiri vә redaktoru qardaşı Seyid Hәsәn Kaşani olmuşlar. 1909 ildә qәzetin nәşri bir müddәt (mart-iyul aylarında) Rәştdә davam etmişdir.










