HƏCMİ NASOS – bu nasosda mayenin mexaniki enerjisinin artması, işçi mayenin hermetik tutumunun dәyişmәsi (hәrәkәt edәn işçi orqanla) nәticәsindә baş verir. H.n.-un әsas hissәlәri mayeni gәtirәn kanal, aparan kanal, kamera vә onun qapayıcıları (klapanları) vә sıxışdırıcılarıdır (itәlәyicilәr). Maye dövri olaraq (yaxud fasilәsiz) işlәk kameraya buraxılır, sonra tәzyiq altında itәlәnәrәk tәlәb olunan mәsafәyә çatır. İşçi orqanın hәrәkәt formasına görә irәli-geri vә rotorlu, yaxud fırlanma hәrәkәtli növlәrә ayrılır. H.n.-dan, adәtәn, özlü mayeler üçün istifadә olunur. Mәhsuldarlığı artırmaq üçün H.n. paralel birlәşdirilә bilәr, ardıcıl birlәşdirilmәyә çox az hallarda rast gәlinir. H.n.-un detallarının möhkәmlik şәrtlәrini vә intiqal mühәrrikinin gücünü nәzәrә alaraq qoruyucu klapanlar vasitәsilә tәzyiqin (basqının) maks. göstәricisi mәhdudlaşdırılır. Yüksәk f.i.ә., nasosun çәkilәn mayedәn yuxarı sәviyyәdә yerlәşmәsi hallarında özü sorma qabiliyyәti, mayenin kiçik hәcmdә verilmәsi imkanı H.n.-un üstün cәhәtlәri, mayenin verilmәsinin qeyri-müntәzәmliyi (iş prosesinin dövriliyinә görә), vurulan mayenin çirklәnmәyә hәssaslığı, vurulan mayedә hava qabarcıqları, yaxud qaz olan zaman vurulmanın xeyli azalması isә çatışmayan cәhәtlәridir. H.n.-dan kimya, yeyinti vә kosmetika sәnayesi, tibb, әczaçılıq, nәql., inşaat vә s. sahәlәrdә istifadә edilir.










