HƏMİD NİTQİ (AYTAN) (11.9.1920,Tәbriz – 16.7.1999, İstanbul) – Azәrb. şairi, hüquqşünas, әdәbiyyatşünas, dilçi, tәrcümәçi vә pedaqoq. İlk tәhsilini maarifçi M.H.Rüşdiyyәnin Tәbrizdә açdığı mәktәb dә almışdır. Tehran un-tinin hüquq fakültәsini bitirmiş (1942), İstanbul un-tindә hüquq üzrә doktorluq (1943–48) tәhsili almışdır. İlk şeiri hәlә 15 yaşında “Şahin” qәzetindә çıxmışdır. Yaradıcılığına müәllimi Hәbib Sahirin böyük tәsiri olmuşdur. 1939 ildәn Azәrb. dilindә şeirlәr yazmağa başlayan H.N. Cәnubi Azәrb.-da sәrbәst şeirin yaradıcılarından biridir. Şeirlәri vә әdәbi-fәlsәfi, pedaqoji mövzulardakı mәqalәlәri İran dövri mәtbuatında (“İqdam”, “Ettelaat”, “Mәrdane kar”, “Dәmavәnd”, “Qanun”, “Keyhan” vә s.) müntәzәm dәrc edilmişdir. 1942 ildә İranda milli azadlıq hәrәkatının yüksәlişi dövründә “Azәrbaycan” qәzetinin (“Azәrbaycan” cәmiyyәtinin orqanı) baş redaktoru olmuşdur. İrana qayıtdıqdan sonra Abadanda İngiltәrә-İran neft şirkәtinin tәsis etdiyi “Xәbәrhaye-ruz” (“Günün xәbәrlәri”) qәzetinin baş redaktoru vә müdiri (1951), Tehranda Beynәlxalq İran Neft Konsorsiumunda ictimaiyyәtlә әlaqәlәr şöbәsinin rәisi (1962) vә İran Milli Neft Şirkәtindә mәtbuat xidmәti şöbәsinin rәisi (1968) işlәmişdir. Tehran un-tindә ictimaiyyәtlә әlaqәlәr fakültәsinin әsasını (1968) qoymuş vә fakültә dekanı (1983–84) olmuşdur. 1979 ildә C.Heyәtin tәsis etdiyi “Varlıq” jurnalının baş redaktoru tәyin olunmuşdur. Jurnalda türkologiya, dilçilik, әdәbiyyatşünaslıq vә publisistika sahәsindә mәqalәlәr vә şeirlәrlә çıxış etmişdir. Türk vә fars әdәbiyyatına hәsr olunmuş әsәrlәrin, hәmçinin dәrs vәsaitlәrinin müәllifidir. Azәrbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvü idi (1994). 1989 ildә B. Britaniyaya köçәrәk Edinburq un-tinin İslam vә Orta Şәrq araşdırmaları bölümündә çalışmışdır. B. Britaniyada vәfat etmiş, Türkiyәdә dәfn olunmuşdur.
Ə s ә r l ә r i: Hәmid Nitqi (Aytan). Hәr rәngdәn. Tәbriz. 1996; Minilin sonu. İstanbul. 1999; Seçilmiş әsәrlәri. B., 2005; H. Notghi and G. Sabri-Tabrizi. Hail to Heydarbaba: A Comparative View of Popular Turkish & Classical Persian Poetical Languages//British Journal of Middle Eastern Studies. Vol. 21, No. 2, 1994. pp. 240–251 vә s.
