HƏNƏFİYYƏ (
) – şafiiyyә, hәnbәliyyә vә malikiyyә ilә yanaşı dörd sünni mәzhәbindәn biri. Banisi Əbu Hәnifәdir. Onun görüşlәrini, әsasәn, iki tәlәbәsi Əbu Yusif Ənsari vә Mәhәmmәd Hәsәn Şeybani davam etdirmişlәr. Abbasi xәlifәsi Harun әr-Rәşidin Əbu Yusifi qaziyül-qüzat (baş qazı) vәzifәsinә tәyin etmәsi ilә hәnәfilәrin mövqeyi möhkәmlәnmiş, mәzhәb öz inkişafının yeni mәrhәlәsinә daxil olmuşdu. H. 11 әsrdәn başlayaraq Anadolu, Balkan y-a, Şimali Qafqaz, Orta Asiya, Əfqanıstan, Hindistan da daxil olmaqla geniş әrazidә yayılmışdır. Qızıl Orda xanları, Böyük Moğollar, Osmanlı sultanları H. mәzhәbinә mәnsub olmuşlar. H. fiqhinin mәnbәlәri Quran, sünnә, icma (ümumi rәy), qiyas (analogiya) vә istihsandır (üstünlük vermә). Quran vә sünnәdә cavabı tapılmayan mәsәlәlәrin hәllindә sәhabәlәrin sözlәrinә vә ümumi rәyinә müraciәt olunur. Hәlli icmada tapılmayan mәsәlәlәr barәdә hökm qiyas yolu ilә verilir. Hәlli açıq-aydın qiyasla mümkün olmayan mәsәlәlәrdә isә nisbi qiyasa üstünlük verilir. Adәt hüququ (ürf) da H. mәzhәbindә hüquq mәnbәlәrindәn biri kimi qәbul edilir. Hazırda H. Türkiyә, Suriya, Livan, İordaniya, Fәlәstin, Misir, Əfqanıstan, Pakistan, Banqladeş, Orta Asiya ölkәlәri vә Şimali Qafqazda, İraqın bir hissәsindә, elәcәdә Rusiya, Çin vә Hindistanın bir hissәsindә hakim mәzhәbdir.










