Azərbaycan Milli Ensiklopediyası
X CİLD (GİYAN  - HƏŞTƏRXAN DÖVLƏT TƏBİƏT BİOSFER QORUĞU)
    HƏRARƏTƏDAVAMLI ƏRİNTİLƏR
    HƏRARƏTƏDAVAMLI ƏRİNTİLƏR – yüksәk temp-rlarda qaz mühitinin (o cümlәdәn havanın) tәsirinә müqavimәti yüksәk olan metal әrintilәri. Qızdırıcıların vә energetika qurğularının az yüklәnәn detallarının, hәmçinin qızdırıcı müqavimәt elementlәrinin hazırlanması üçün konstruksiya materialı kimi istifadә edilir. H.ә. yüksәk temp-rda oksidlәşmәyә (qaz korroziyası), yәni oksidlәşmiş qaz mühitinin (yaxud onun komponentlәrinin) kimyәvi tәsirinә (kütlәsini, formasını, ölçüsünü dәyişmәdәn) uzun müddәt müqavimәt göstәrmәk qabiliyyәtinә malikdir. H.ә.-in bir çoxu nikel, dәmir, yaxud dәmir-nikel әsaslı әrintilәrdir; tәrkibindә 30%-ә qәdәr xrom (kütlәsinә görә) vә legirlәyici elementlәr (alüminium, silisium, lantan, serium, ittrium vә s.) olur. H.ә. qızdırıldıqda qaz mühitinin komponentlәri ilә qarşılıqlı tәsir zamanı sәthindә sıx qoruyucu örtük (pәrdә) yaradır. Adәtәn, tәrkibindә xrom oksidi vә legirlәyici elementlәr olan bu örtük termodinamik cәhәtdәn әsas elementlәrin oksidlәrinә nisbәtәn daha möhkәmdir. Örtüyün qoruyucu rolu onun әsas metala yapışma (bitişmә) möhkәmliyindәn vә davamlılığından asılıdır. Oksid örtüyünün әsas metala yapışma möhkәmliyini artırmaq üçün H.ә. hafnium ilә mikrolegirlәnir.
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, “Azərbaycan” xüsusi cildi (Azərbaycan dilində)
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2007
ISBN: 978-9952-441-01-7
Səhifələrin sayı: 881
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, “Azərbaycan” xüsusi cildi (rus dilində)
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2012
ISBN: 978-9952-441-01-7
Səhifələrin sayı: 881
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, I CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2009
ISBN: 978-9952-441-02-4
Səhifələrin sayı: 608
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, II CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2010
ISBN: 978-9952-441-05-5
Səhifələrin sayı: 604
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, III CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2011
ISBN: 978-9952-441-07-9
Səhifələrin sayı: 604
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, IV CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2013
ISBN: 978-9952-441-03-1
Səhifələrin sayı: 608
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, V CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2014
ISBN: 978-9952-441-10-9
Səhifələrin sayı: 592
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, VI CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2015
ISBN: 978-9952-441-11-6
Səhifələrin sayı: 608
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, VII CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2016
ISBN: 978-9952-441-12-3
Səhifələrin sayı: 608
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, VIII CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili:
ISBN:
Səhifələrin sayı:
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, IX CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2019
ISBN: 978-9952-441-17-8
Səhifələrin sayı: 600
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, X CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili 2020
ISBN: 978-9952-441-18-5
Səhifələrin sayı: 600
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, XI CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2024
ISBN: 978-9952-441-20-8
Səhifələrin sayı: 600
GİYAN  – HƏŞTƏRXAN DÖVLƏT TƏBİƏT BİOSFER QORUĞU
    HƏRARƏTƏDAVAMLI ƏRİNTİLƏR
    HƏRARƏTƏDAVAMLI ƏRİNTİLƏR – yüksәk temp-rlarda qaz mühitinin (o cümlәdәn havanın) tәsirinә müqavimәti yüksәk olan metal әrintilәri. Qızdırıcıların vә energetika qurğularının az yüklәnәn detallarının, hәmçinin qızdırıcı müqavimәt elementlәrinin hazırlanması üçün konstruksiya materialı kimi istifadә edilir. H.ә. yüksәk temp-rda oksidlәşmәyә (qaz korroziyası), yәni oksidlәşmiş qaz mühitinin (yaxud onun komponentlәrinin) kimyәvi tәsirinә (kütlәsini, formasını, ölçüsünü dәyişmәdәn) uzun müddәt müqavimәt göstәrmәk qabiliyyәtinә malikdir. H.ә.-in bir çoxu nikel, dәmir, yaxud dәmir-nikel әsaslı әrintilәrdir; tәrkibindә 30%-ә qәdәr xrom (kütlәsinә görә) vә legirlәyici elementlәr (alüminium, silisium, lantan, serium, ittrium vә s.) olur. H.ә. qızdırıldıqda qaz mühitinin komponentlәri ilә qarşılıqlı tәsir zamanı sәthindә sıx qoruyucu örtük (pәrdә) yaradır. Adәtәn, tәrkibindә xrom oksidi vә legirlәyici elementlәr olan bu örtük termodinamik cәhәtdәn әsas elementlәrin oksidlәrinә nisbәtәn daha möhkәmdir. Örtüyün qoruyucu rolu onun әsas metala yapışma (bitişmә) möhkәmliyindәn vә davamlılığından asılıdır. Oksid örtüyünün әsas metala yapışma möhkәmliyini artırmaq üçün H.ә. hafnium ilә mikrolegirlәnir.
    HƏRARƏTƏDAVAMLI ƏRİNTİLƏR
    HƏRARƏTƏDAVAMLI ƏRİNTİLƏR – yüksәk temp-rlarda qaz mühitinin (o cümlәdәn havanın) tәsirinә müqavimәti yüksәk olan metal әrintilәri. Qızdırıcıların vә energetika qurğularının az yüklәnәn detallarının, hәmçinin qızdırıcı müqavimәt elementlәrinin hazırlanması üçün konstruksiya materialı kimi istifadә edilir. H.ә. yüksәk temp-rda oksidlәşmәyә (qaz korroziyası), yәni oksidlәşmiş qaz mühitinin (yaxud onun komponentlәrinin) kimyәvi tәsirinә (kütlәsini, formasını, ölçüsünü dәyişmәdәn) uzun müddәt müqavimәt göstәrmәk qabiliyyәtinә malikdir. H.ә.-in bir çoxu nikel, dәmir, yaxud dәmir-nikel әsaslı әrintilәrdir; tәrkibindә 30%-ә qәdәr xrom (kütlәsinә görә) vә legirlәyici elementlәr (alüminium, silisium, lantan, serium, ittrium vә s.) olur. H.ә. qızdırıldıqda qaz mühitinin komponentlәri ilә qarşılıqlı tәsir zamanı sәthindә sıx qoruyucu örtük (pәrdә) yaradır. Adәtәn, tәrkibindә xrom oksidi vә legirlәyici elementlәr olan bu örtük termodinamik cәhәtdәn әsas elementlәrin oksidlәrinә nisbәtәn daha möhkәmdir. Örtüyün qoruyucu rolu onun әsas metala yapışma (bitişmә) möhkәmliyindәn vә davamlılığından asılıdır. Oksid örtüyünün әsas metala yapışma möhkәmliyini artırmaq üçün H.ә. hafnium ilә mikrolegirlәnir.