Azərbaycan Milli Ensiklopediyası
X CİLD (GİYAN  - HƏŞTƏRXAN DÖVLƏT TƏBİƏT BİOSFER QORUĞU)
    HƏRBİ VƏZİYYƏT
    HƏRBİ VƏZİYYƏT – dövlәtin bütün әrazisindә, yaxud ayrı-ayrı hissәlәrindә ona qarşı tәcavüz vә ya tәcavüz tәhlükәsi olduğu halda müvәqqәti tәtbiq edilәn xüsusi hüquq rejimi. H.v. rejimi tәcavüzün dәf olunması, yaxud qarşısının alınması üçün lazım olan şәraitin yaradılmasına yönәlәn iqtisadi, siyasi vә digәr kompleks tәdbirlәri ehtiva edir. H.v.-in sәciyyәvi cәhәtlәri aşağıdakılardır: hәrbi idarәetmә orqanlarının sәlahiyyәtlәrinin genişlәndirilmәsi; vәtәndaşların üzәrinә bәzi әlavә vәzifәlәr qoyulması (mәs., ölkәnin müdafiә ehtiyacları üçün lazım olan işlәrin görülmәsindә iştirak, düşmәnin silah tәtbiq etmәsi nәticәlәrinin aradan qaldırılması, dağıdılmış iqtisadi, hәyat tәminatı sistemlәri vә hәrbi obyektlәrin bәrpası vә s.); vәtәndaşın siyası hәyatda iştirakla bağlı olan bәzi hüquq vә azadlıqlarının mәhdudlaşdırılması (yığıncaq, mitinq, nümayiş, yürüş vә piketlәrin, hәmçinin digәr kütlәvi tәdbirlәrin keçirilmәsi qadağan edilir, yaxud mәhdudlaşdırılır). Adı çәkilәn mәhdudiyyәtlәr yalnız dövlәt tәhlükәsizliyinin tәmin olunması üçün zәruri dәrәcәdә tәtbiq edilir vә vәtәndaşların әsas hüquq vә azadlıqlarına toxuna bilmәz. Keçmişdә H.v. rejimindәn kifayәt qәdәr geniş istifadә olunurdu. Rusiya imperiyasında H.v. sәfәrbәrlik elan edilmәsi ilә (imperator fәrmanı ilә) eyni zamanda, yaxud ondan sonra, hәmçinin ölkә daxilindә kütlәvi çıxışları yatırtmaq mәqsәdilә tәtbiq edilirdi (Rusiyada ilk H.v. 1905 ildә Bakıda vә Bakı quberniyasında tәtbiq olunmuşdur). Digәr dövlәtlәrdә dә H.v. yalnız hәrbi deyil, dinc dövrlәrdә dә tәtbiq edilmişdir: Fransada 1948 ildә, ABŞ-da müxtәlif ştat vә şәhәrlәrdә afroamerikalıların tәtil vә iğtişaşlarını yatırtmaq üçün (mәs., 1968 ildә). Azәrb. Resp.-nda H.v. Azәrb. Resp. Prezidentinin fәrmanı ilә tәtbiq edilir. Ölkәdә H.v.-in tәtbiqi әsasları, qaydası, müddәti, H.v.-dә sәfәrbәrlik vә digәr tәdbirlәr, qanunvericilik orqanının fәaliyyәti vә s. mәsәlәlәr “Hәrbi vәziyyәt haqqında” Azәrb. Resp.-nın qanunu (1994) ilә müәyyәn edilir.
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, “Azərbaycan” xüsusi cildi (Azərbaycan dilində)
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2007
ISBN: 978-9952-441-01-7
Səhifələrin sayı: 881
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, “Azərbaycan” xüsusi cildi (rus dilində)
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2012
ISBN: 978-9952-441-01-7
Səhifələrin sayı: 881
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, I CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2009
ISBN: 978-9952-441-02-4
Səhifələrin sayı: 608
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, II CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2010
ISBN: 978-9952-441-05-5
Səhifələrin sayı: 604
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, III CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2011
ISBN: 978-9952-441-07-9
Səhifələrin sayı: 604
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, IV CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2013
ISBN: 978-9952-441-03-1
Səhifələrin sayı: 608
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, V CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2014
ISBN: 978-9952-441-10-9
Səhifələrin sayı: 592
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, VI CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2015
ISBN: 978-9952-441-11-6
Səhifələrin sayı: 608
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, VII CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2016
ISBN: 978-9952-441-12-3
Səhifələrin sayı: 608
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, VIII CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili:
ISBN:
Səhifələrin sayı:
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, IX CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2019
ISBN: 978-9952-441-17-8
Səhifələrin sayı: 600
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, X CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili 2020
ISBN: 978-9952-441-18-5
Səhifələrin sayı: 600
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, XI CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2024
ISBN: 978-9952-441-20-8
Səhifələrin sayı: 600
GİYAN  – HƏŞTƏRXAN DÖVLƏT TƏBİƏT BİOSFER QORUĞU
    HƏRBİ VƏZİYYƏT
    HƏRBİ VƏZİYYƏT – dövlәtin bütün әrazisindә, yaxud ayrı-ayrı hissәlәrindә ona qarşı tәcavüz vә ya tәcavüz tәhlükәsi olduğu halda müvәqqәti tәtbiq edilәn xüsusi hüquq rejimi. H.v. rejimi tәcavüzün dәf olunması, yaxud qarşısının alınması üçün lazım olan şәraitin yaradılmasına yönәlәn iqtisadi, siyasi vә digәr kompleks tәdbirlәri ehtiva edir. H.v.-in sәciyyәvi cәhәtlәri aşağıdakılardır: hәrbi idarәetmә orqanlarının sәlahiyyәtlәrinin genişlәndirilmәsi; vәtәndaşların üzәrinә bәzi әlavә vәzifәlәr qoyulması (mәs., ölkәnin müdafiә ehtiyacları üçün lazım olan işlәrin görülmәsindә iştirak, düşmәnin silah tәtbiq etmәsi nәticәlәrinin aradan qaldırılması, dağıdılmış iqtisadi, hәyat tәminatı sistemlәri vә hәrbi obyektlәrin bәrpası vә s.); vәtәndaşın siyası hәyatda iştirakla bağlı olan bәzi hüquq vә azadlıqlarının mәhdudlaşdırılması (yığıncaq, mitinq, nümayiş, yürüş vә piketlәrin, hәmçinin digәr kütlәvi tәdbirlәrin keçirilmәsi qadağan edilir, yaxud mәhdudlaşdırılır). Adı çәkilәn mәhdudiyyәtlәr yalnız dövlәt tәhlükәsizliyinin tәmin olunması üçün zәruri dәrәcәdә tәtbiq edilir vә vәtәndaşların әsas hüquq vә azadlıqlarına toxuna bilmәz. Keçmişdә H.v. rejimindәn kifayәt qәdәr geniş istifadә olunurdu. Rusiya imperiyasında H.v. sәfәrbәrlik elan edilmәsi ilә (imperator fәrmanı ilә) eyni zamanda, yaxud ondan sonra, hәmçinin ölkә daxilindә kütlәvi çıxışları yatırtmaq mәqsәdilә tәtbiq edilirdi (Rusiyada ilk H.v. 1905 ildә Bakıda vә Bakı quberniyasında tәtbiq olunmuşdur). Digәr dövlәtlәrdә dә H.v. yalnız hәrbi deyil, dinc dövrlәrdә dә tәtbiq edilmişdir: Fransada 1948 ildә, ABŞ-da müxtәlif ştat vә şәhәrlәrdә afroamerikalıların tәtil vә iğtişaşlarını yatırtmaq üçün (mәs., 1968 ildә). Azәrb. Resp.-nda H.v. Azәrb. Resp. Prezidentinin fәrmanı ilә tәtbiq edilir. Ölkәdә H.v.-in tәtbiqi әsasları, qaydası, müddәti, H.v.-dә sәfәrbәrlik vә digәr tәdbirlәr, qanunvericilik orqanının fәaliyyәti vә s. mәsәlәlәr “Hәrbi vәziyyәt haqqında” Azәrb. Resp.-nın qanunu (1994) ilә müәyyәn edilir.
    HƏRBİ VƏZİYYƏT
    HƏRBİ VƏZİYYƏT – dövlәtin bütün әrazisindә, yaxud ayrı-ayrı hissәlәrindә ona qarşı tәcavüz vә ya tәcavüz tәhlükәsi olduğu halda müvәqqәti tәtbiq edilәn xüsusi hüquq rejimi. H.v. rejimi tәcavüzün dәf olunması, yaxud qarşısının alınması üçün lazım olan şәraitin yaradılmasına yönәlәn iqtisadi, siyasi vә digәr kompleks tәdbirlәri ehtiva edir. H.v.-in sәciyyәvi cәhәtlәri aşağıdakılardır: hәrbi idarәetmә orqanlarının sәlahiyyәtlәrinin genişlәndirilmәsi; vәtәndaşların üzәrinә bәzi әlavә vәzifәlәr qoyulması (mәs., ölkәnin müdafiә ehtiyacları üçün lazım olan işlәrin görülmәsindә iştirak, düşmәnin silah tәtbiq etmәsi nәticәlәrinin aradan qaldırılması, dağıdılmış iqtisadi, hәyat tәminatı sistemlәri vә hәrbi obyektlәrin bәrpası vә s.); vәtәndaşın siyası hәyatda iştirakla bağlı olan bәzi hüquq vә azadlıqlarının mәhdudlaşdırılması (yığıncaq, mitinq, nümayiş, yürüş vә piketlәrin, hәmçinin digәr kütlәvi tәdbirlәrin keçirilmәsi qadağan edilir, yaxud mәhdudlaşdırılır). Adı çәkilәn mәhdudiyyәtlәr yalnız dövlәt tәhlükәsizliyinin tәmin olunması üçün zәruri dәrәcәdә tәtbiq edilir vә vәtәndaşların әsas hüquq vә azadlıqlarına toxuna bilmәz. Keçmişdә H.v. rejimindәn kifayәt qәdәr geniş istifadә olunurdu. Rusiya imperiyasında H.v. sәfәrbәrlik elan edilmәsi ilә (imperator fәrmanı ilә) eyni zamanda, yaxud ondan sonra, hәmçinin ölkә daxilindә kütlәvi çıxışları yatırtmaq mәqsәdilә tәtbiq edilirdi (Rusiyada ilk H.v. 1905 ildә Bakıda vә Bakı quberniyasında tәtbiq olunmuşdur). Digәr dövlәtlәrdә dә H.v. yalnız hәrbi deyil, dinc dövrlәrdә dә tәtbiq edilmişdir: Fransada 1948 ildә, ABŞ-da müxtәlif ştat vә şәhәrlәrdә afroamerikalıların tәtil vә iğtişaşlarını yatırtmaq üçün (mәs., 1968 ildә). Azәrb. Resp.-nda H.v. Azәrb. Resp. Prezidentinin fәrmanı ilә tәtbiq edilir. Ölkәdә H.v.-in tәtbiqi әsasları, qaydası, müddәti, H.v.-dә sәfәrbәrlik vә digәr tәdbirlәr, qanunvericilik orqanının fәaliyyәti vә s. mәsәlәlәr “Hәrbi vәziyyәt haqqında” Azәrb. Resp.-nın qanunu (1994) ilә müәyyәn edilir.