HƏRƏKƏ (әr.
) ) – әrәb әlifbasında hәrfi işarәsi olmayan qısa saitlәri bildirmәk üçün samitlәrin üstünә vә ya altına qoyulan diakritik işarәlәr. H.-lәrin mәtndә düzülüşü tәşkil (әr.
) adlanır. İlk dәfә Əbül Əsvәd әd-Dövlә (688/689) tәrәfindәn oxunu asanlaşdırmaq vә ya oxuda baş verә bilәcәk tәhriflәrin qarşısını almaq (xüsusәn Quranda) mәqsәdilә hazırlanmış, sonrakı dövrdә Xәlil ibn Əhmәd tәrәfindәn düzәlişlәr edilmişdir. Əvvәl rәngli nöqtәlәr şәklindә ifadә olunan H., әrәb yazısındakı islahatlarla yeni formasını almışdır. Müasir dövrdә aşağıdakı H.-lәrdәn istifadә olunur: fәthә [ َ (ә)], kәsrә [ ءِ (e, i)], zәmmә [ ُ (o, u)]. Sükun işarәsi saitsiz samit ( ْ ), şәddә işarәsi qoşa samit ( ًّ ), vәslә işarәsi ( ٱ ) sözün әvvәlindә әlif üzәrindә qoyulduqda ondan әvvәlki söz sait sәslә bitirsә, әlifin tәlәffüz olunmadığını bildirir. Əlif üzәrinә qoyulan vә uzunluq mәnasını ifadә edәn mәddә işarәsi ( آ ) hәmzә (ء) kimi yazıda hәmişә әks olunur. Samit sәs (boğaz sәsi) bildirәn hәmzә işarәsi әrәb әlifbasının hәrflәri ilә kömәkçi işarәlәr arasında aralıq yer tutur.
) ) – әrәb әlifbasında hәrfi işarәsi olmayan qısa saitlәri bildirmәk üçün samitlәrin üstünә vә ya altına qoyulan diakritik işarәlәr. H.-lәrin mәtndә düzülüşü tәşkil (әr. ) adlanır. İlk dәfә Əbül Əsvәd әd-Dövlә (688/689) tәrәfindәn oxunu asanlaşdırmaq vә ya oxuda baş verә bilәcәk tәhriflәrin qarşısını almaq (xüsusәn Quranda) mәqsәdilә hazırlanmış, sonrakı dövrdә Xәlil ibn Əhmәd tәrәfindәn düzәlişlәr edilmişdir. Əvvәl rәngli nöqtәlәr şәklindә ifadә olunan H., әrәb yazısındakı islahatlarla yeni formasını almışdır. Müasir dövrdә aşağıdakı H.-lәrdәn istifadә olunur: fәthә [ َ (ә)], kәsrә [ ءِ (e, i)], zәmmә [ ُ (o, u)]. Sükun işarәsi saitsiz samit ( ْ ), şәddә işarәsi qoşa samit ( ًّ ), vәslә işarәsi ( ٱ ) sözün әvvәlindә әlif üzәrindә qoyulduqda ondan әvvәlki söz sait sәslә bitirsә, әlifin tәlәffüz olunmadığını bildirir. Əlif üzәrinә qoyulan vә uzunluq mәnasını ifadә edәn mәddә işarәsi ( آ ) hәmzә (ء) kimi yazıda hәmişә әks olunur. Samit sәs (boğaz sәsi) bildirәn hәmzә işarәsi әrәb әlifbasının hәrflәri ilә kömәkçi işarәlәr arasında aralıq yer tutur.
