HƏRƏKƏTDƏ OLAN MÜHİTLƏRİN AKUSTİKASI – akustikanın bölmәsi; mühitin (atm., su, canlı orqanizmlәrdә maye mühitlәr) vә ya sәs mәnbәyinin hәrәkәtinin akustik dalğaların generasiyasına vә yayılmasına tәsiri öyrәnilir. Mühitin axınının tәsiri altında sәs şüaları әyilir. Mәs., atm.-in Yer qatına yaxın tәbәqәsindә hündürlük artdıqca külәyin sürәti artır. Ona görә dә sәsin külәyә qarşı yayılması zamanı şüalar yuxarıya doğru әyilir vә yerdә dayanan müşahidәçiyә nәzәrәn çox vaxt yuxarıdan keçir, külәk istiqamәtindә yayılma zamanı isә şüalar aşağıya doğru әyilir. Külәk istiqamәtindә yaxşı eşitmә bununla izah edilir. Hәrәkәtedәn mühitdә sәs sahәsinin tәyini H.o.m.a.-nda Qalileyin nisbilik prinsipinә әsaslanır. Bu prinsipә әsasәn mühitin sәs mәnbәyinә nәzәrәn hәrәkәti mәnbәnin mühitә nәzәrәn hәrәkәti (hәmin sürәtlә) ilә eyni güclüdür. Bir çox mәsәlәlәr (mәs., sәsin külәyin sәrhәdindәn әks olunması) bu prinsip әsasında hәll edilir. Atm.-dә vә okeanda turbulent (nizamsız) axın da baş verir ki, bu da sәs dalğalarının sәpәlәnmәsinә vә onların amplitud vә fazalarının fluktuasiyasına sәbәb olur. Sәsin sәpәlәnmәsinә aid mәsәlә turbulent axının qeyri-bircinsliyi vә hәmçinin mühitin özlülüyü vә istilikkeçirmәsi nәzәrә alınmaqla hәll edilir.

Külәyin yuxarıya doğru artması ilә sәsin yayılması sxemi.










