HƏRƏKƏTVERİCİ – mühәrrikin, yaxud tәbii enerji mәnbәyinin işini nәqliyyat vasitәlәrinin (maşınlarının) hәrәkәtini tәmin edәn faydalı işә çevirmәk üçün qurğu. H.-nin әsas növü quruda hәrәkәt edәn maşınlar üçün yol yatağı ilә (avtomobillәrdә, motosikllәrdә vә s.), yaxud rels izlәri ilә (tramvaylarda, lokomotivlәrdә vә s.) qarşılıqlı әlaqәdә olan tәkәrlәrdir. Yumşaq qruntda vә yol salınmamış (yolsuz) yerlәrdә tırtıllı gedişdәn (mәs., traktorlar, tanklar, qarda gedәn maşınlar vә s.), iri kütlәli vә işә davamlılıq tәlәb edәn maşınlarda (mәs., böyük ekskavatorlar) isә qısa müddәtlәr üçün addımlayan H.-dәn istifadә olunur. Külәk enerjisini gәminin hәrәkәt enerjisinә çevirәn H. yelkәndir; hava axınının yaratdığı enerjidәn planeri havaya qaldırmaq, hәmçinin әyilgәn qübbәli paraşütün hәrәkәti üçün istifadә edilir. Texniki qurğularda әn çox istifadә olunan H. tәyyarә, helikopter, dirijabl, aerokirşә, qlisser, havayastıqlı gәmi vә s.-dә quraşdırılan hava vintidir. Keçmiş zamanlarda üzәn vasitәlәr adi avarlarla hәrәkәt etdirilirdi. Gәmilәrdә avar vinti, qanadlı hәrәkәtverici, suatan hәrәkәtverici (avarlardan başqa) tәtbiq olunur.
Azərbaycan Milli Ensiklopediyası
“Azərbaycan” xüsusi cildi (Az)“Azərbaycan” xüsusi cildi (rus)I CİLDII CİLDIII CİLDIV CİLDV CİLDVI CİLDVII CİLDVIII CİLDIX CİLDX CİLDXI CİLD
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, “Azərbaycan” xüsusi cildi (Azərbaycan dilində) |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2007 |
| ISBN: | 978-9952-441-01-7 |
| Səhifələrin sayı: | 881 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, “Azərbaycan” xüsusi cildi (rus dilində) |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2012 |
| ISBN: | 978-9952-441-01-7 |
| Səhifələrin sayı: | 881 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, I CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2009 |
| ISBN: | 978-9952-441-02-4 |
| Səhifələrin sayı: | 608 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, II CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2010 |
| ISBN: | 978-9952-441-05-5 |
| Səhifələrin sayı: | 604 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, III CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2011 |
| ISBN: | 978-9952-441-07-9 |
| Səhifələrin sayı: | 604 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, IV CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2013 |
| ISBN: | 978-9952-441-03-1 |
| Səhifələrin sayı: | 608 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, V CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2014 |
| ISBN: | 978-9952-441-10-9 |
| Səhifələrin sayı: | 592 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, VI CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2015 |
| ISBN: | 978-9952-441-11-6 |
| Səhifələrin sayı: | 608 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, VII CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2016 |
| ISBN: | 978-9952-441-12-3 |
| Səhifələrin sayı: | 608 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, VIII CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | |
| ISBN: | |
| Səhifələrin sayı: |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, IX CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2019 |
| ISBN: | 978-9952-441-17-8 |
| Səhifələrin sayı: | 600 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, X CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili | 2020 |
| ISBN: | 978-9952-441-18-5 |
| Səhifələrin sayı: | 600 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, XI CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2024 |
| ISBN: | 978-9952-441-20-8 |
| Səhifələrin sayı: | 600 |
GİYAN – HƏŞTƏRXAN DÖVLƏT TƏBİƏT BİOSFER QORUĞU
HƏRƏKƏTVERİCİ
HƏRƏKƏTVERİCİ – mühәrrikin, yaxud tәbii enerji mәnbәyinin işini nәqliyyat vasitәlәrinin (maşınlarının) hәrәkәtini tәmin edәn faydalı işә çevirmәk üçün qurğu. H.-nin әsas növü quruda hәrәkәt edәn maşınlar üçün yol yatağı ilә (avtomobillәrdә, motosikllәrdә vә s.), yaxud rels izlәri ilә (tramvaylarda, lokomotivlәrdә vә s.) qarşılıqlı әlaqәdә olan tәkәrlәrdir. Yumşaq qruntda vә yol salınmamış (yolsuz) yerlәrdә tırtıllı gedişdәn (mәs., traktorlar, tanklar, qarda gedәn maşınlar vә s.), iri kütlәli vә işә davamlılıq tәlәb edәn maşınlarda (mәs., böyük ekskavatorlar) isә qısa müddәtlәr üçün addımlayan H.-dәn istifadә olunur. Külәk enerjisini gәminin hәrәkәt enerjisinә çevirәn H. yelkәndir; hava axınının yaratdığı enerjidәn planeri havaya qaldırmaq, hәmçinin әyilgәn qübbәli paraşütün hәrәkәti üçün istifadә edilir. Texniki qurğularda әn çox istifadә olunan H. tәyyarә, helikopter, dirijabl, aerokirşә, qlisser, havayastıqlı gәmi vә s.-dә quraşdırılan hava vintidir. Keçmiş zamanlarda üzәn vasitәlәr adi avarlarla hәrәkәt etdirilirdi. Gәmilәrdә avar vinti, qanadlı hәrәkәtverici, suatan hәrәkәtverici (avarlardan başqa) tәtbiq olunur.
HƏRƏKƏTVERİCİ
HƏRƏKƏTVERİCİ – mühәrrikin, yaxud tәbii enerji mәnbәyinin işini nәqliyyat vasitәlәrinin (maşınlarının) hәrәkәtini tәmin edәn faydalı işә çevirmәk üçün qurğu. H.-nin әsas növü quruda hәrәkәt edәn maşınlar üçün yol yatağı ilә (avtomobillәrdә, motosikllәrdә vә s.), yaxud rels izlәri ilә (tramvaylarda, lokomotivlәrdә vә s.) qarşılıqlı әlaqәdә olan tәkәrlәrdir. Yumşaq qruntda vә yol salınmamış (yolsuz) yerlәrdә tırtıllı gedişdәn (mәs., traktorlar, tanklar, qarda gedәn maşınlar vә s.), iri kütlәli vә işә davamlılıq tәlәb edәn maşınlarda (mәs., böyük ekskavatorlar) isә qısa müddәtlәr üçün addımlayan H.-dәn istifadә olunur. Külәk enerjisini gәminin hәrәkәt enerjisinә çevirәn H. yelkәndir; hava axınının yaratdığı enerjidәn planeri havaya qaldırmaq, hәmçinin әyilgәn qübbәli paraşütün hәrәkәti üçün istifadә edilir. Texniki qurğularda әn çox istifadә olunan H. tәyyarә, helikopter, dirijabl, aerokirşә, qlisser, havayastıqlı gәmi vә s.-dә quraşdırılan hava vintidir. Keçmiş zamanlarda üzәn vasitәlәr adi avarlarla hәrәkәt etdirilirdi. Gәmilәrdә avar vinti, qanadlı hәrәkәtverici, suatan hәrәkәtverici (avarlardan başqa) tәtbiq olunur.
