HƏSƏN ƏL-ƏSKƏRİ ( 
), Ə b u M ә h ә m m ә d H ә s ә n i b n Ə l i (846, Mәdinә – 1.1.874, Samәrra) – şiәlәrin 11-ci imamı (868 ildәn), 10-cu imam Əli әn-Nәqinin oğlu. İmamların fәaliyyәtini nәzarәtdә saxlamaq istәyәn xәlifә Mütәvәkkilin göstәrişilә H. әl-Ə. Kiçik yaşlarında atası ilә birgә Samәrraya aparılaraq Əskәr adlı mәntәqәdә yerlәşdirilmişlәr (Əskәri nisbәsi buradandır). Atası vәfatından qabaq H. әl-Ə.-ni imam elan etmişdir. H. әl-Ə. dövlәtin güclü nәzarәti altında olduğundan hәqiqi islam tәliminin ötürülmәsini, әsasәn, gizli tәşkil etmişdir, müxtәlif bölgәlәrdәki tәrәfdarları (әlәvilәr) ilә mәktublar vә xüsusi nümayәndәlәr vasitәsilә әlaqә saxlamışdır. İctimai nüfuzu hakimiyyәt üçün tәhdid olduğundan bir neçә dәfә hәbs edilmiş, evindә isә tәcrid vәziyyәtindә saxlanmışdır. Gizli fәaliyyәti vә tәrәfdarlarına mәxfilik tövsiyә etmәsi bir növ özündәn sonra imamın fiziki yoxluğuna әlәvilәrin mәnәvi-psixoloji hazırlığı üçün zәmin rolunu oynamışdır. Növbәti 12-ci imamın әdalәtli hökumәt quracağı inancından ehtiyatlanan Abbasi hökumәti H. әl-Ə.-nin ailәsini tәqib etmiş, buna görә dә vәfatından bir neçә ay qabaq doğulmuş oğlu 12-ci imam Mәhәmmәd әl-Mehdi gizlәdilmişdir. H. әl-Ə.-nin mirası anası vә qardaşı arasında bölündüyündәn vә yeni doğulmuş körpә gizlәdildiyindәn onun özündәn sonra varisi olmadığına dair mәlumatın yayılmasına sәbәb olmuşdur. Mәnbәlәrdә H. әl-Ə.-nin xәlifә Mötәmidin göstәrişilә zәhәrlәnәrәk öldürüldüyü göstәrilir. Mәzarı Samәrradakı evindә, atasının mәzarı yanındadır. Mәzarlar üzәrindә Büveyhi hökmdarı Müizüddövlә (946), Abbasi xәlifәsi Nasir (1210), Sәfәvi şahı Sultan Hüseyn (1694), Xoy xanı Əhmәd xan Dünbüli (1786), Nasirәddin şah Qacar (1865) vә b. tәrәfindәn dәfәlәrlә tәmir-bәrpa işlәri aparılmışdır. 2005 vә 2007 illәrdә baş vermiş partlayışlardan sonra 2010–15 illәrdә yenidәn bәrpa olunmuşdur. Başqa mәzarların da yer aldığı ziyarәtgah kompleksi şiәlәrin müqәddәs mәkanlarından biridir.
), Ə b u M ә h ә m m ә d H ә s ә n i b n Ə l i (846, Mәdinә – 1.1.874, Samәrra) – şiәlәrin 11-ci imamı (868 ildәn), 10-cu imam Əli әn-Nәqinin oğlu. İmamların fәaliyyәtini nәzarәtdә saxlamaq istәyәn xәlifә Mütәvәkkilin göstәrişilә H. әl-Ə. Kiçik yaşlarında atası ilә birgә Samәrraya aparılaraq Əskәr adlı mәntәqәdә yerlәşdirilmişlәr (Əskәri nisbәsi buradandır). Atası vәfatından qabaq H. әl-Ə.-ni imam elan etmişdir. H. әl-Ə. dövlәtin güclü nәzarәti altında olduğundan hәqiqi islam tәliminin ötürülmәsini, әsasәn, gizli tәşkil etmişdir, müxtәlif bölgәlәrdәki tәrәfdarları (әlәvilәr) ilә mәktublar vә xüsusi nümayәndәlәr vasitәsilә әlaqә saxlamışdır. İctimai nüfuzu hakimiyyәt üçün tәhdid olduğundan bir neçә dәfә hәbs edilmiş, evindә isә tәcrid vәziyyәtindә saxlanmışdır. Gizli fәaliyyәti vә tәrәfdarlarına mәxfilik tövsiyә etmәsi bir növ özündәn sonra imamın fiziki yoxluğuna әlәvilәrin mәnәvi-psixoloji hazırlığı üçün zәmin rolunu oynamışdır. Növbәti 12-ci imamın әdalәtli hökumәt quracağı inancından ehtiyatlanan Abbasi hökumәti H. әl-Ə.-nin ailәsini tәqib etmiş, buna görә dә vәfatından bir neçә ay qabaq doğulmuş oğlu 12-ci imam Mәhәmmәd әl-Mehdi gizlәdilmişdir. H. әl-Ə.-nin mirası anası vә qardaşı arasında bölündüyündәn vә yeni doğulmuş körpә gizlәdildiyindәn onun özündәn sonra varisi olmadığına dair mәlumatın yayılmasına sәbәb olmuşdur. Mәnbәlәrdә H. әl-Ə.-nin xәlifә Mötәmidin göstәrişilә zәhәrlәnәrәk öldürüldüyü göstәrilir. Mәzarı Samәrradakı evindә, atasının mәzarı yanındadır. Mәzarlar üzәrindә Büveyhi hökmdarı Müizüddövlә (946), Abbasi xәlifәsi Nasir (1210), Sәfәvi şahı Sultan Hüseyn (1694), Xoy xanı Əhmәd xan Dünbüli (1786), Nasirәddin şah Qacar (1865) vә b. tәrәfindәn dәfәlәrlә tәmir-bәrpa işlәri aparılmışdır. 2005 vә 2007 illәrdә baş vermiş partlayışlardan sonra 2010–15 illәrdә yenidәn bәrpa olunmuşdur. Başqa mәzarların da yer aldığı ziyarәtgah kompleksi şiәlәrin müqәddәs mәkanlarından biridir.
