HƏSƏNOĞLU, H ә s ә n o ğ l u Ş e y x İ z z ә d d i n (?, İran, Xorasan vil., Əsfәrain qәs. – ?) – 13 әsr Azәrb. şairi. Azәrb. Dilli klassik poeziyanın ilk mәlum nümayәndәsi sayılır. H. Azәrb. vә fars dillәrindә şeir divanları yaratmışdır. Farsca şeirlәrini “Pur Hәsәn” (Hәsәnin oğlu) tәxәllüsü ilә yazmışdır. 15 әsr tәzkirәçisi Dövlәtşah Sәmәrqәndi H.-nun ana dilindә divanının Azәrb.-da vә Türkiyәdә şöhrәt qazandığını qeyd etmişdir. Əmin Əhmәd Razi “Hәft iqlim”dә (“Yeddi iqlim”) H.-nu gözәl şeirlәr müәllifi kimi tanıtmışdır. H. haqqında F.Köprülü, İsmayıl Hikmәt, H.Araslı, M.Abbaslı vә b. alimlәrin tәdqiqatları var. H. ruhәn Sәnainin yaradıcılığına yaxın olmuş, Nizami Gәncәvi sәnәtindәn öyrәnmişdir. Ədәbi irsindәn Azәrb. dilindә iki, farsca “Nә edim” rәdifli bir qәzәli mәlumdur. Sonradan alman şәrqşünası Barbara Fleminq H.-nun Azәrb. dilindә daha bir qәzәlini Misirdә aşkar etmişdir. “Apardı könlüm bir xoş qәmәr yür, can fәza dilbәr” misrası ilә başlanan şeiri klassik Azәrb. poeziyasının forma vә mәzmunca әn orijinal, gözәl nümunәlәrindәn sayılır. Ədәbi-bәdii cәhәtdәn mükәmmәl olan bu qәzәl dәrin mәzmunu vә yüksәk sәnәtkarlığına görә sonralar hәm Azәrb., hәm dә başqa türk dilli xalqların bәdii irsinә tәsir göstәrmişdir. Qazi Bürhanәddin, İ.Nәsimi, Bәdr Şirvani, özbәk şairi Seyfi Sәrayi, türk şairlәri Tacәddin Əhmәdi, Əhmәd Dai, 18 әsr Azәrb. şairlәri Nәbi, Saleh Şirvani vә b. bu qәzәlә nәzirәlәr yazmışlar.
Ə s ә r i: Qәzәllәr, “Azәrbaycan klassik әdәbiyyatı kitabxanası”, 20 cilddә, c.3, B., 1984.
Əd.: Azәrbaycan әdәbiyyatı tarixi. 7 cilddә, c.3, B., 2009.
