HƏZARFƏN Hüseyn әfәndi [?, Yunanıstan, İstanköy a. (indiki Kos a.) – 1691] – Osmanlı tarixçisi, ensiklopedist alim. Tәhsilini İstanbulda tamamlamış, sarayda xidmәt edәrkәn IV Mehmedin [1648–87] tarix müәllimi olmuşdur. Bir müddәt Divani-Hümayunda tәrcümәçi işlәmiş, daha sonra saraydan uzaqlaşaraq hәyatını elmә hәsr etmişdir. Yunan vә latın dillәrinә yiyәlәndiyindәn Qәrb mәnbәlәrini araşdırmış, yunan, Roma vә Bizans tarixinә dair әsәrlәr yazmışdır. İstanbula sәfәr edәn D. Kantemir, F. Peti de la Krua, A. Qallan vә b. şәrq şünaslarla görüşmüşdür. H. Katib Çәlәbidәn sonra Avropa mәnbәlәrini araşdırmış ikinci Osmanlı müәllifidir. Başlıca әsәri olan 13 fәsildәn ibarәt “Tәlxisül-bәyan fi qәvanini-ali-Osman” әsәrindә Osmanlı dövlәtinin meydana gәlmәsi, İstanbul ş.-nin tarixi, Divani-Hümayun toplantıları, xәzinәnin gәlir vә çıxarları, yeniçәrilәr, Osmanlı saray hәyatı, Krım xanları vә s. barәdә geniş mәlumatlar ehtiva olunur. O, I Sәlimin [1512–20] hakimiyyәt illәrini ideal dövr kimi qiymәtlәndirir. Əsәrin Türkiyә xaricindә 4 nüsxәsi var. IV Mehmedә dәrs deyәrkәn yazdığı, müxtәsәr dünya tarixi olan “Tәnqih tәvarixil-müluk” әsәrindә yunan, Roma vә Bizans, Sasanilәr, erkәn islam dövrü, Əmәvilәr, Abbasilәr, Fatimilәr, Osmanlılar, Uzaq Şәrq haqqında qısa tarixi vә coğrafi mәlumatlar yer alır. Bu әsәrin Türkiyәdә vә Türkiyә xaricindәki kitabxanalarda çox sayda әlyazma nüsxәsi var. “Lisanül-әtibba fi lüğәtil-әdviyә” adlı türkcә-әrәbcә, әrәbcә-türkcә tibb terminlәri lüğәtinin, hind, fars vә türk dillәrindә “Tәrcümeyi-luğati-hindi”nin, müsәlman dövlәtlәrindәn vә mәşhur hökmdarlardan bәhs edәn 32 fәsillik “Tәlxisül-bәyan fi tәxlisil-büldan”ın vә s. әsәrlәrin müәllifidir.
Azərbaycan Milli Ensiklopediyası
“Azərbaycan” xüsusi cildi (Az)“Azərbaycan” xüsusi cildi (rus)I CİLDII CİLDIII CİLDIV CİLDV CİLDVI CİLDVII CİLDVIII CİLDIX CİLDX CİLDXI CİLD
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, “Azərbaycan” xüsusi cildi (Azərbaycan dilində) |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2007 |
| ISBN: | 978-9952-441-01-7 |
| Səhifələrin sayı: | 881 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, “Azərbaycan” xüsusi cildi (rus dilində) |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2012 |
| ISBN: | 978-9952-441-01-7 |
| Səhifələrin sayı: | 881 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, I CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2009 |
| ISBN: | 978-9952-441-02-4 |
| Səhifələrin sayı: | 608 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, II CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2010 |
| ISBN: | 978-9952-441-05-5 |
| Səhifələrin sayı: | 604 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, III CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2011 |
| ISBN: | 978-9952-441-07-9 |
| Səhifələrin sayı: | 604 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, IV CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2013 |
| ISBN: | 978-9952-441-03-1 |
| Səhifələrin sayı: | 608 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, V CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2014 |
| ISBN: | 978-9952-441-10-9 |
| Səhifələrin sayı: | 592 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, VI CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2015 |
| ISBN: | 978-9952-441-11-6 |
| Səhifələrin sayı: | 608 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, VII CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2016 |
| ISBN: | 978-9952-441-12-3 |
| Səhifələrin sayı: | 608 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, VIII CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | |
| ISBN: | |
| Səhifələrin sayı: |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, IX CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2019 |
| ISBN: | 978-9952-441-17-8 |
| Səhifələrin sayı: | 600 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, X CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili | 2020 |
| ISBN: | 978-9952-441-18-5 |
| Səhifələrin sayı: | 600 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, XI CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2024 |
| ISBN: | 978-9952-441-20-8 |
| Səhifələrin sayı: | 600 |
GİYAN – HİDROKİMYA
HƏZARFƏN Hüseyn әfәndi
HƏZARFƏN Hüseyn әfәndi [?, Yunanıstan, İstanköy a. (indiki Kos a.) – 1691] – Osmanlı tarixçisi, ensiklopedist alim. Tәhsilini İstanbulda tamamlamış, sarayda xidmәt edәrkәn IV Mehmedin [1648–87] tarix müәllimi olmuşdur. Bir müddәt Divani-Hümayunda tәrcümәçi işlәmiş, daha sonra saraydan uzaqlaşaraq hәyatını elmә hәsr etmişdir. Yunan vә latın dillәrinә yiyәlәndiyindәn Qәrb mәnbәlәrini araşdırmış, yunan, Roma vә Bizans tarixinә dair әsәrlәr yazmışdır. İstanbula sәfәr edәn D. Kantemir, F. Peti de la Krua, A. Qallan vә b. şәrq şünaslarla görüşmüşdür. H. Katib Çәlәbidәn sonra Avropa mәnbәlәrini araşdırmış ikinci Osmanlı müәllifidir. Başlıca әsәri olan 13 fәsildәn ibarәt “Tәlxisül-bәyan fi qәvanini-ali-Osman” әsәrindә Osmanlı dövlәtinin meydana gәlmәsi, İstanbul ş.-nin tarixi, Divani-Hümayun toplantıları, xәzinәnin gәlir vә çıxarları, yeniçәrilәr, Osmanlı saray hәyatı, Krım xanları vә s. barәdә geniş mәlumatlar ehtiva olunur. O, I Sәlimin [1512–20] hakimiyyәt illәrini ideal dövr kimi qiymәtlәndirir. Əsәrin Türkiyә xaricindә 4 nüsxәsi var. IV Mehmedә dәrs deyәrkәn yazdığı, müxtәsәr dünya tarixi olan “Tәnqih tәvarixil-müluk” әsәrindә yunan, Roma vә Bizans, Sasanilәr, erkәn islam dövrü, Əmәvilәr, Abbasilәr, Fatimilәr, Osmanlılar, Uzaq Şәrq haqqında qısa tarixi vә coğrafi mәlumatlar yer alır. Bu әsәrin Türkiyәdә vә Türkiyә xaricindәki kitabxanalarda çox sayda әlyazma nüsxәsi var. “Lisanül-әtibba fi lüğәtil-әdviyә” adlı türkcә-әrәbcә, әrәbcә-türkcә tibb terminlәri lüğәtinin, hind, fars vә türk dillәrindә “Tәrcümeyi-luğati-hindi”nin, müsәlman dövlәtlәrindәn vә mәşhur hökmdarlardan bәhs edәn 32 fәsillik “Tәlxisül-bәyan fi tәxlisil-büldan”ın vә s. әsәrlәrin müәllifidir.
HƏZARFƏN Hüseyn әfәndi
HƏZARFƏN Hüseyn әfәndi [?, Yunanıstan, İstanköy a. (indiki Kos a.) – 1691] – Osmanlı tarixçisi, ensiklopedist alim. Tәhsilini İstanbulda tamamlamış, sarayda xidmәt edәrkәn IV Mehmedin [1648–87] tarix müәllimi olmuşdur. Bir müddәt Divani-Hümayunda tәrcümәçi işlәmiş, daha sonra saraydan uzaqlaşaraq hәyatını elmә hәsr etmişdir. Yunan vә latın dillәrinә yiyәlәndiyindәn Qәrb mәnbәlәrini araşdırmış, yunan, Roma vә Bizans tarixinә dair әsәrlәr yazmışdır. İstanbula sәfәr edәn D. Kantemir, F. Peti de la Krua, A. Qallan vә b. şәrq şünaslarla görüşmüşdür. H. Katib Çәlәbidәn sonra Avropa mәnbәlәrini araşdırmış ikinci Osmanlı müәllifidir. Başlıca әsәri olan 13 fәsildәn ibarәt “Tәlxisül-bәyan fi qәvanini-ali-Osman” әsәrindә Osmanlı dövlәtinin meydana gәlmәsi, İstanbul ş.-nin tarixi, Divani-Hümayun toplantıları, xәzinәnin gәlir vә çıxarları, yeniçәrilәr, Osmanlı saray hәyatı, Krım xanları vә s. barәdә geniş mәlumatlar ehtiva olunur. O, I Sәlimin [1512–20] hakimiyyәt illәrini ideal dövr kimi qiymәtlәndirir. Əsәrin Türkiyә xaricindә 4 nüsxәsi var. IV Mehmedә dәrs deyәrkәn yazdığı, müxtәsәr dünya tarixi olan “Tәnqih tәvarixil-müluk” әsәrindә yunan, Roma vә Bizans, Sasanilәr, erkәn islam dövrü, Əmәvilәr, Abbasilәr, Fatimilәr, Osmanlılar, Uzaq Şәrq haqqında qısa tarixi vә coğrafi mәlumatlar yer alır. Bu әsәrin Türkiyәdә vә Türkiyә xaricindәki kitabxanalarda çox sayda әlyazma nüsxәsi var. “Lisanül-әtibba fi lüğәtil-әdviyә” adlı türkcә-әrәbcә, әrәbcә-türkcә tibb terminlәri lüğәtinin, hind, fars vә türk dillәrindә “Tәrcümeyi-luğati-hindi”nin, müsәlman dövlәtlәrindәn vә mәşhur hökmdarlardan bәhs edәn 32 fәsillik “Tәlxisül-bәyan fi tәxlisil-büldan”ın vә s. әsәrlәrin müәllifidir.
