Azərbaycan Milli Ensiklopediyası
X CİLD (GİYAN  - HİDROKORTİZÓN)
    HİBBONLAR
    HİBBONLAR (Hylobates) – hibbonkimilәr fәsilәsindәn mәmәlilәr cinsi. 5–7 növü var. Bәdәninin uz. 65 sm-әdәk, kütlәsi 8 kq-a qәdәrdir. Müxtәlif rәnglidir. Ağpәncә H.-ın (H. lar) ağ rәngli pәncә vә әllәri bәdәninin tünd rәngi ilә kontrastdır; qarapәncә H.-ın (H. agilis) әtrafları vә bütün bәdәni qaradır, alnında ağ zolaq var; Klos H.-ının (H. klossi) rәngi әsasәn qara, üzünün әtrafı ağ tüklәrlә haşiyәlәnmişdir, gümüşü H.-ın (H. moloch) rәngi qaradan gümüşü-boza qәdәr dәyişir. Hind-Çin vә Malakka y-alarının c.-unda, Mentavay arxipelaqında, Yava, Sumatra vә Kalimantan a-rında yayılmışlar. Yağıntılı vә tropik dağlıq meşәlәrdә (2000 m hünd.-yәdәk) yaşayırlar. Buğumayaqlılar, quş balaları vә onların yumurtaları da rasiona daxil olmaqla, meyvә, yarpaq vә cavan zoğlarla qidalanırlar. Ağaclarda gәzirlәr; budaqları әllәri ilә tutaraq, budaqdan-budağa “uçurlar”; bu zaman ardıcıl olaraq uz. 10 m-ә qәdәr bir neçә tullanma hәrәkәti (braxiasiya) edә bilirlәr. Yerә nadir hallarda düşürlәr. Ən çox tәdqiq olunmuş ağpәncә H. yaşlı fәrdlәr vә balalardan ibarәt (bәzәn qoca fәrdlәr dә olur) ailәvi qruplar әmәlә gәtirirlәr. Ailәlәrin tutduğu әrazilәrә yad qrupların hücumu zamanı qorxulu bağırtılar vә eybәcәr mimikalarla müşaiyәt olunan münaqişәlәr baş verir; davaları nadir hallarda olur. Ailә qonşu qrupların kömәyi ilә sәhәrlәr oxumaq (trellәrә keçәn tam oktava ölçüsündә melodik sәslәr) üçün yığılırlar. Cütlәrin bir balası doğulur. Cinsi yetişkәnliyә 7–10 yaşlarında çatırlar.
    Ağpәncә hibbon (Hylobateslar).
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, “Azərbaycan” xüsusi cildi (Azərbaycan dilində)
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2007
ISBN: 978-9952-441-01-7
Səhifələrin sayı: 881
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, “Azərbaycan” xüsusi cildi (rus dilində)
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2012
ISBN: 978-9952-441-01-7
Səhifələrin sayı: 881
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, I CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2009
ISBN: 978-9952-441-02-4
Səhifələrin sayı: 608
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, II CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2010
ISBN: 978-9952-441-05-5
Səhifələrin sayı: 604
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, III CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2011
ISBN: 978-9952-441-07-9
Səhifələrin sayı: 604
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, IV CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2013
ISBN: 978-9952-441-03-1
Səhifələrin sayı: 608
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, V CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2014
ISBN: 978-9952-441-10-9
Səhifələrin sayı: 592
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, VI CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2015
ISBN: 978-9952-441-11-6
Səhifələrin sayı: 608
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, VII CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2016
ISBN: 978-9952-441-12-3
Səhifələrin sayı: 608
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, VIII CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili:
ISBN:
Səhifələrin sayı:
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, IX CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2019
ISBN: 978-9952-441-17-8
Səhifələrin sayı: 600
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, X CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili 2020
ISBN: 978-9952-441-18-5
Səhifələrin sayı: 600
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, XI CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2024
ISBN: 978-9952-441-20-8
Səhifələrin sayı: 600
GİYAN  – HİDROKORTİZÓN
    HİBBONLAR
    HİBBONLAR (Hylobates) – hibbonkimilәr fәsilәsindәn mәmәlilәr cinsi. 5–7 növü var. Bәdәninin uz. 65 sm-әdәk, kütlәsi 8 kq-a qәdәrdir. Müxtәlif rәnglidir. Ağpәncә H.-ın (H. lar) ağ rәngli pәncә vә әllәri bәdәninin tünd rәngi ilә kontrastdır; qarapәncә H.-ın (H. agilis) әtrafları vә bütün bәdәni qaradır, alnında ağ zolaq var; Klos H.-ının (H. klossi) rәngi әsasәn qara, üzünün әtrafı ağ tüklәrlә haşiyәlәnmişdir, gümüşü H.-ın (H. moloch) rәngi qaradan gümüşü-boza qәdәr dәyişir. Hind-Çin vә Malakka y-alarının c.-unda, Mentavay arxipelaqında, Yava, Sumatra vә Kalimantan a-rında yayılmışlar. Yağıntılı vә tropik dağlıq meşәlәrdә (2000 m hünd.-yәdәk) yaşayırlar. Buğumayaqlılar, quş balaları vә onların yumurtaları da rasiona daxil olmaqla, meyvә, yarpaq vә cavan zoğlarla qidalanırlar. Ağaclarda gәzirlәr; budaqları әllәri ilә tutaraq, budaqdan-budağa “uçurlar”; bu zaman ardıcıl olaraq uz. 10 m-ә qәdәr bir neçә tullanma hәrәkәti (braxiasiya) edә bilirlәr. Yerә nadir hallarda düşürlәr. Ən çox tәdqiq olunmuş ağpәncә H. yaşlı fәrdlәr vә balalardan ibarәt (bәzәn qoca fәrdlәr dә olur) ailәvi qruplar әmәlә gәtirirlәr. Ailәlәrin tutduğu әrazilәrә yad qrupların hücumu zamanı qorxulu bağırtılar vә eybәcәr mimikalarla müşaiyәt olunan münaqişәlәr baş verir; davaları nadir hallarda olur. Ailә qonşu qrupların kömәyi ilә sәhәrlәr oxumaq (trellәrә keçәn tam oktava ölçüsündә melodik sәslәr) üçün yığılırlar. Cütlәrin bir balası doğulur. Cinsi yetişkәnliyә 7–10 yaşlarında çatırlar.
    Ağpәncә hibbon (Hylobateslar).
    HİBBONLAR
    HİBBONLAR (Hylobates) – hibbonkimilәr fәsilәsindәn mәmәlilәr cinsi. 5–7 növü var. Bәdәninin uz. 65 sm-әdәk, kütlәsi 8 kq-a qәdәrdir. Müxtәlif rәnglidir. Ağpәncә H.-ın (H. lar) ağ rәngli pәncә vә әllәri bәdәninin tünd rәngi ilә kontrastdır; qarapәncә H.-ın (H. agilis) әtrafları vә bütün bәdәni qaradır, alnında ağ zolaq var; Klos H.-ının (H. klossi) rәngi әsasәn qara, üzünün әtrafı ağ tüklәrlә haşiyәlәnmişdir, gümüşü H.-ın (H. moloch) rәngi qaradan gümüşü-boza qәdәr dәyişir. Hind-Çin vә Malakka y-alarının c.-unda, Mentavay arxipelaqında, Yava, Sumatra vә Kalimantan a-rında yayılmışlar. Yağıntılı vә tropik dağlıq meşәlәrdә (2000 m hünd.-yәdәk) yaşayırlar. Buğumayaqlılar, quş balaları vә onların yumurtaları da rasiona daxil olmaqla, meyvә, yarpaq vә cavan zoğlarla qidalanırlar. Ağaclarda gәzirlәr; budaqları әllәri ilә tutaraq, budaqdan-budağa “uçurlar”; bu zaman ardıcıl olaraq uz. 10 m-ә qәdәr bir neçә tullanma hәrәkәti (braxiasiya) edә bilirlәr. Yerә nadir hallarda düşürlәr. Ən çox tәdqiq olunmuş ağpәncә H. yaşlı fәrdlәr vә balalardan ibarәt (bәzәn qoca fәrdlәr dә olur) ailәvi qruplar әmәlә gәtirirlәr. Ailәlәrin tutduğu әrazilәrә yad qrupların hücumu zamanı qorxulu bağırtılar vә eybәcәr mimikalarla müşaiyәt olunan münaqişәlәr baş verir; davaları nadir hallarda olur. Ailә qonşu qrupların kömәyi ilә sәhәrlәr oxumaq (trellәrә keçәn tam oktava ölçüsündә melodik sәslәr) üçün yığılırlar. Cütlәrin bir balası doğulur. Cinsi yetişkәnliyә 7–10 yaşlarında çatırlar.
    Ağpәncә hibbon (Hylobateslar).