HİDRAVLİK ÖTÜRÜCÜ – işlәk mayenin kömәyi ilә verilmiş güc (burucu moment ilә) vә sürәtә (fırlanma tezliyi ilә) malik mexaniki enerjini vә hәrәkәti ötürәn qurğu. İşlәk maye kimi, adәtәn, mineral yağlar vә ya sintetik mayelәrdәn istifadә olunur. Tәyinatından asılı olaraq mexaniki enerjinin çevrilmәsi vә ya ötürülmәsi üçün (hidravlik qüvvә ötürücülәri) vә idarәetmәnin avtomatlaşdırılması mәqsәdilә hәrәkәtin dәyişdirilmәsi üçün H.ö.-lәrә ayrılır. İş prinsipinә görә hәcmi (hidrostatik) vә hidrodinamik H.ö.-lәr var. H ә c m i H.ö. (geri-irәli, geri-dönmә vә fırlanma hәrәkәtlәri üçün) mayenin hidrostatik basqısı hesabına işlәyir; hәcmi nasos (bәzәn hidravlik akkumulyator), hәcmi hidravlik mühәrrik, işlәk maye üçün çәn vә magistral boru kәmәrindәn ibarәtdir. Onun sәnaye tәtbiqinin başlanğıcı 1795 ilә – hidravlik presin kәşf olunduğu vaxta aiddir. 19 әsrin sonu – 20 әsrin әvvәllәrindә HDD-nin gәmilәrindә top qüllәsinin fırladılması üçün istifadә olunmağa başladı. H i d r o d i n a m i k ö t ü r ü c ü l ә r (hidravlik muftalar vә hidravlik transformatorlar) mühәrrikdәn verilәn burucu momentin vә ya valın fırlanma tezliyinin pillәsiz dәyişdirilmәsi üçündür. Pәrli nasosdan vә turbindәn (iş sahәsindә işlәk mayenin hәrәkәt miqdarı momentinin dәyişmәsi hesabına burucu moment bir pәrli çarxdan digәrinә verilir) ibarәtdir. Hidrodinamik H.ö. ilk dәfә 20 әsrin әvvәllәrindә hazırlanmışdır. H.ö. yeyilmәyә davamlıdır, asan tәnzimlәnir, mexanizmlәri yüklәmәdәn qoruyur, buna görә dә teploxod, teplovoz, avtomobil, tәyyarә vә dәzgahlarda, yol-tikinti maşınlarının intiqallarında, kompressor, ventilyator, nasos vә s.-dә tәtbiq edilir.
Azərbaycan Milli Ensiklopediyası
“Azərbaycan” xüsusi cildi (Az)“Azərbaycan” xüsusi cildi (rus)I CİLDII CİLDIII CİLDIV CİLDV CİLDVI CİLDVII CİLDVIII CİLDIX CİLDX CİLDXI CİLD
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, “Azərbaycan” xüsusi cildi (Azərbaycan dilində) |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2007 |
| ISBN: | 978-9952-441-01-7 |
| Səhifələrin sayı: | 881 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, “Azərbaycan” xüsusi cildi (rus dilində) |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2012 |
| ISBN: | 978-9952-441-01-7 |
| Səhifələrin sayı: | 881 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, I CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2009 |
| ISBN: | 978-9952-441-02-4 |
| Səhifələrin sayı: | 608 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, II CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2010 |
| ISBN: | 978-9952-441-05-5 |
| Səhifələrin sayı: | 604 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, III CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2011 |
| ISBN: | 978-9952-441-07-9 |
| Səhifələrin sayı: | 604 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, IV CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2013 |
| ISBN: | 978-9952-441-03-1 |
| Səhifələrin sayı: | 608 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, V CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2014 |
| ISBN: | 978-9952-441-10-9 |
| Səhifələrin sayı: | 592 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, VI CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2015 |
| ISBN: | 978-9952-441-11-6 |
| Səhifələrin sayı: | 608 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, VII CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2016 |
| ISBN: | 978-9952-441-12-3 |
| Səhifələrin sayı: | 608 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, VIII CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | |
| ISBN: | |
| Səhifələrin sayı: |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, IX CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2019 |
| ISBN: | 978-9952-441-17-8 |
| Səhifələrin sayı: | 600 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, X CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili | 2020 |
| ISBN: | 978-9952-441-18-5 |
| Səhifələrin sayı: | 600 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, XI CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2024 |
| ISBN: | 978-9952-441-20-8 |
| Səhifələrin sayı: | 600 |
GİYAN – HİDROKORTİZÓN
HİDRAVLİK ÖTÜRÜCÜ
HİDRAVLİK ÖTÜRÜCÜ – işlәk mayenin kömәyi ilә verilmiş güc (burucu moment ilә) vә sürәtә (fırlanma tezliyi ilә) malik mexaniki enerjini vә hәrәkәti ötürәn qurğu. İşlәk maye kimi, adәtәn, mineral yağlar vә ya sintetik mayelәrdәn istifadә olunur. Tәyinatından asılı olaraq mexaniki enerjinin çevrilmәsi vә ya ötürülmәsi üçün (hidravlik qüvvә ötürücülәri) vә idarәetmәnin avtomatlaşdırılması mәqsәdilә hәrәkәtin dәyişdirilmәsi üçün H.ö.-lәrә ayrılır. İş prinsipinә görә hәcmi (hidrostatik) vә hidrodinamik H.ö.-lәr var. H ә c m i H.ö. (geri-irәli, geri-dönmә vә fırlanma hәrәkәtlәri üçün) mayenin hidrostatik basqısı hesabına işlәyir; hәcmi nasos (bәzәn hidravlik akkumulyator), hәcmi hidravlik mühәrrik, işlәk maye üçün çәn vә magistral boru kәmәrindәn ibarәtdir. Onun sәnaye tәtbiqinin başlanğıcı 1795 ilә – hidravlik presin kәşf olunduğu vaxta aiddir. 19 әsrin sonu – 20 әsrin әvvәllәrindә HDD-nin gәmilәrindә top qüllәsinin fırladılması üçün istifadә olunmağa başladı. H i d r o d i n a m i k ö t ü r ü c ü l ә r (hidravlik muftalar vә hidravlik transformatorlar) mühәrrikdәn verilәn burucu momentin vә ya valın fırlanma tezliyinin pillәsiz dәyişdirilmәsi üçündür. Pәrli nasosdan vә turbindәn (iş sahәsindә işlәk mayenin hәrәkәt miqdarı momentinin dәyişmәsi hesabına burucu moment bir pәrli çarxdan digәrinә verilir) ibarәtdir. Hidrodinamik H.ö. ilk dәfә 20 әsrin әvvәllәrindә hazırlanmışdır. H.ö. yeyilmәyә davamlıdır, asan tәnzimlәnir, mexanizmlәri yüklәmәdәn qoruyur, buna görә dә teploxod, teplovoz, avtomobil, tәyyarә vә dәzgahlarda, yol-tikinti maşınlarının intiqallarında, kompressor, ventilyator, nasos vә s.-dә tәtbiq edilir.
HİDRAVLİK ÖTÜRÜCÜ
HİDRAVLİK ÖTÜRÜCÜ – işlәk mayenin kömәyi ilә verilmiş güc (burucu moment ilә) vә sürәtә (fırlanma tezliyi ilә) malik mexaniki enerjini vә hәrәkәti ötürәn qurğu. İşlәk maye kimi, adәtәn, mineral yağlar vә ya sintetik mayelәrdәn istifadә olunur. Tәyinatından asılı olaraq mexaniki enerjinin çevrilmәsi vә ya ötürülmәsi üçün (hidravlik qüvvә ötürücülәri) vә idarәetmәnin avtomatlaşdırılması mәqsәdilә hәrәkәtin dәyişdirilmәsi üçün H.ö.-lәrә ayrılır. İş prinsipinә görә hәcmi (hidrostatik) vә hidrodinamik H.ö.-lәr var. H ә c m i H.ö. (geri-irәli, geri-dönmә vә fırlanma hәrәkәtlәri üçün) mayenin hidrostatik basqısı hesabına işlәyir; hәcmi nasos (bәzәn hidravlik akkumulyator), hәcmi hidravlik mühәrrik, işlәk maye üçün çәn vә magistral boru kәmәrindәn ibarәtdir. Onun sәnaye tәtbiqinin başlanğıcı 1795 ilә – hidravlik presin kәşf olunduğu vaxta aiddir. 19 әsrin sonu – 20 әsrin әvvәllәrindә HDD-nin gәmilәrindә top qüllәsinin fırladılması üçün istifadә olunmağa başladı. H i d r o d i n a m i k ö t ü r ü c ü l ә r (hidravlik muftalar vә hidravlik transformatorlar) mühәrrikdәn verilәn burucu momentin vә ya valın fırlanma tezliyinin pillәsiz dәyişdirilmәsi üçündür. Pәrli nasosdan vә turbindәn (iş sahәsindә işlәk mayenin hәrәkәt miqdarı momentinin dәyişmәsi hesabına burucu moment bir pәrli çarxdan digәrinә verilir) ibarәtdir. Hidrodinamik H.ö. ilk dәfә 20 әsrin әvvәllәrindә hazırlanmışdır. H.ö. yeyilmәyә davamlıdır, asan tәnzimlәnir, mexanizmlәri yüklәmәdәn qoruyur, buna görә dә teploxod, teplovoz, avtomobil, tәyyarә vә dәzgahlarda, yol-tikinti maşınlarının intiqallarında, kompressor, ventilyator, nasos vә s.-dә tәtbiq edilir.
