HİDRAVLİK ZƏRBƏ – basqılı maye axınının hәrәkәt sürәtinin qәfil azalması (artması) nәticәsindә tәzyiqin dәyişmәsi. Boruda siyirtmәnin tez bağlanması, turbin vә ya nasosun işinin birdәn-birә saxlanması nәticәsindә baş verә bilәr. Maye sәrfi azalanda basqılı boruda tәzyiq artırsa H.z müsbәt, maye sәrfi artanda tәzyiq azalırsa vә hәtta vakuum yaranması üçün şәrait meydana çıxırsa mәnfi hesab edilir. Müsbәt H.z. konstruksiyalar üçün tәhlükәlidir. Maye sәrfinin dәyişmәsi kifayәt qәdәr sürәtli olduqda H.z. sukeçirәn qurğuların dayanıqlığına tәsir edәn hәddә (qiymәtә) çata bilәr. H.z.-dәn qәza baş vermәsinin qarşısını almaq üçün xüsusi qurğulardan (qoruyucu klapan vә diafraqma, müvazinәtlәşdirici çәn, ventil vә s.-dәn) istifadә edirlәr.
Azərbaycan Milli Ensiklopediyası
“Azərbaycan” xüsusi cildi (Az)“Azərbaycan” xüsusi cildi (rus)I CİLDII CİLDIII CİLDIV CİLDV CİLDVI CİLDVII CİLDVIII CİLDIX CİLDX CİLDXI CİLD
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, “Azərbaycan” xüsusi cildi (Azərbaycan dilində) |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2007 |
| ISBN: | 978-9952-441-01-7 |
| Səhifələrin sayı: | 881 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, “Azərbaycan” xüsusi cildi (rus dilində) |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2012 |
| ISBN: | 978-9952-441-01-7 |
| Səhifələrin sayı: | 881 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, I CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2009 |
| ISBN: | 978-9952-441-02-4 |
| Səhifələrin sayı: | 608 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, II CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2010 |
| ISBN: | 978-9952-441-05-5 |
| Səhifələrin sayı: | 604 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, III CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2011 |
| ISBN: | 978-9952-441-07-9 |
| Səhifələrin sayı: | 604 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, IV CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2013 |
| ISBN: | 978-9952-441-03-1 |
| Səhifələrin sayı: | 608 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, V CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2014 |
| ISBN: | 978-9952-441-10-9 |
| Səhifələrin sayı: | 592 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, VI CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2015 |
| ISBN: | 978-9952-441-11-6 |
| Səhifələrin sayı: | 608 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, VII CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2016 |
| ISBN: | 978-9952-441-12-3 |
| Səhifələrin sayı: | 608 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, VIII CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | |
| ISBN: | |
| Səhifələrin sayı: |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, IX CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2019 |
| ISBN: | 978-9952-441-17-8 |
| Səhifələrin sayı: | 600 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, X CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili | 2020 |
| ISBN: | 978-9952-441-18-5 |
| Səhifələrin sayı: | 600 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, XI CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2024 |
| ISBN: | 978-9952-441-20-8 |
| Səhifələrin sayı: | 600 |
GİYAN – HİDROKİMYA
HİDRAVLİK ZƏRBƏ
HİDRAVLİK ZƏRBƏ – basqılı maye axınının hәrәkәt sürәtinin qәfil azalması (artması) nәticәsindә tәzyiqin dәyişmәsi. Boruda siyirtmәnin tez bağlanması, turbin vә ya nasosun işinin birdәn-birә saxlanması nәticәsindә baş verә bilәr. Maye sәrfi azalanda basqılı boruda tәzyiq artırsa H.z müsbәt, maye sәrfi artanda tәzyiq azalırsa vә hәtta vakuum yaranması üçün şәrait meydana çıxırsa mәnfi hesab edilir. Müsbәt H.z. konstruksiyalar üçün tәhlükәlidir. Maye sәrfinin dәyişmәsi kifayәt qәdәr sürәtli olduqda H.z. sukeçirәn qurğuların dayanıqlığına tәsir edәn hәddә (qiymәtә) çata bilәr. H.z.-dәn qәza baş vermәsinin qarşısını almaq üçün xüsusi qurğulardan (qoruyucu klapan vә diafraqma, müvazinәtlәşdirici çәn, ventil vә s.-dәn) istifadә edirlәr.
HİDRAVLİK ZƏRBƏ
HİDRAVLİK ZƏRBƏ – basqılı maye axınının hәrәkәt sürәtinin qәfil azalması (artması) nәticәsindә tәzyiqin dәyişmәsi. Boruda siyirtmәnin tez bağlanması, turbin vә ya nasosun işinin birdәn-birә saxlanması nәticәsindә baş verә bilәr. Maye sәrfi azalanda basqılı boruda tәzyiq artırsa H.z müsbәt, maye sәrfi artanda tәzyiq azalırsa vә hәtta vakuum yaranması üçün şәrait meydana çıxırsa mәnfi hesab edilir. Müsbәt H.z. konstruksiyalar üçün tәhlükәlidir. Maye sәrfinin dәyişmәsi kifayәt qәdәr sürәtli olduqda H.z. sukeçirәn qurğuların dayanıqlığına tәsir edәn hәddә (qiymәtә) çata bilәr. H.z.-dәn qәza baş vermәsinin qarşısını almaq üçün xüsusi qurğulardan (qoruyucu klapan vә diafraqma, müvazinәtlәşdirici çәn, ventil vә s.-dәn) istifadә edirlәr.
