Azərbaycan Milli Ensiklopediyası
X CİLD (GİYAN  - HİDROKİMYA )
    HİDROAKUSTİK MAYÁK 
    HİDROAKUSTİK MAYÁK – naviqasiya mәqsәdilә istifadә edilәn sualtı qurğu. H.m.-ın suya şüalandırdığı akustik siqnallara görә gәmi vә ya digәr hәrәkәtli obyekt okeandakı mövqeyini (yerini) tәyin edә bilir. Uzun müddәt suya dalmış vәziyyәtdә olan sualtı qayıqlar üçün H.m. xüsusi әhәmiyyәt kәsb edir. H.m.-ın şüalandırması fasilәsiz vә dövri olur, hәmçinin qәbul edilmiş sorğu siqnalına cavab olaraq işә salına bilir. Suyun dibindә yerlәşdirilmiş cavab verici mayaklar akustik naviqasiya vasitәlәri arasında mühüm yer tutur. Müstәqil yığcam sistem olan dib mayakları hidroakustik antena vә konteynerdә yerlәşdirilmiş, elektrik cәrәyanı mәnbәyinә malik elektron aparatlar ilә tәchiz edilir. H.m.-ın antenası genişzolaqlı tezlik xarakteristikalarına vә yarımsferik isti qamәtlәnmә xüsusiyyәtlәrinә malik olmalı vә yüzlәrlә m dәrinliklәrdә işlәmә qabiliyyәtini saxlamalıdır. Bu mayaklar hәm tәk halda, hәm dә bәrabәrtәrәfli üçbucağın tәpә nöqtәlәrindә yerlәşdirilmiş üç mayakdan ibarәt sistem kimi qurula bilәr. Farvaterin vә ya dibdәki akustik bazanın tәchizatı üçün H.m.-lar xәtti şәkildә dә yerlәşdirilә bilәr. H.m. gәmilәrin vә sualtı qayıqların naviqasiya vasitәsi kimi, hәm dә suyun dәrinliklәrindәki axtarış-xilasetmә aparatlarının vәziyyәtinә nәzarәt üçün qәza-xilas etmә işlәrindә istifadә edilir.
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, “Azərbaycan” xüsusi cildi (Azərbaycan dilində)
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2007
ISBN: 978-9952-441-01-7
Səhifələrin sayı: 881
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, “Azərbaycan” xüsusi cildi (rus dilində)
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2012
ISBN: 978-9952-441-01-7
Səhifələrin sayı: 881
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, I CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2009
ISBN: 978-9952-441-02-4
Səhifələrin sayı: 608
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, II CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2010
ISBN: 978-9952-441-05-5
Səhifələrin sayı: 604
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, III CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2011
ISBN: 978-9952-441-07-9
Səhifələrin sayı: 604
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, IV CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2013
ISBN: 978-9952-441-03-1
Səhifələrin sayı: 608
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, V CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2014
ISBN: 978-9952-441-10-9
Səhifələrin sayı: 592
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, VI CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2015
ISBN: 978-9952-441-11-6
Səhifələrin sayı: 608
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, VII CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2016
ISBN: 978-9952-441-12-3
Səhifələrin sayı: 608
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, VIII CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili:
ISBN:
Səhifələrin sayı:
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, IX CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2019
ISBN: 978-9952-441-17-8
Səhifələrin sayı: 600
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, X CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili 2020
ISBN: 978-9952-441-18-5
Səhifələrin sayı: 600
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, XI CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2024
ISBN: 978-9952-441-20-8
Səhifələrin sayı: 600
GİYAN  – HİDROKİMYA 
    HİDROAKUSTİK MAYÁK 
    HİDROAKUSTİK MAYÁK – naviqasiya mәqsәdilә istifadә edilәn sualtı qurğu. H.m.-ın suya şüalandırdığı akustik siqnallara görә gәmi vә ya digәr hәrәkәtli obyekt okeandakı mövqeyini (yerini) tәyin edә bilir. Uzun müddәt suya dalmış vәziyyәtdә olan sualtı qayıqlar üçün H.m. xüsusi әhәmiyyәt kәsb edir. H.m.-ın şüalandırması fasilәsiz vә dövri olur, hәmçinin qәbul edilmiş sorğu siqnalına cavab olaraq işә salına bilir. Suyun dibindә yerlәşdirilmiş cavab verici mayaklar akustik naviqasiya vasitәlәri arasında mühüm yer tutur. Müstәqil yığcam sistem olan dib mayakları hidroakustik antena vә konteynerdә yerlәşdirilmiş, elektrik cәrәyanı mәnbәyinә malik elektron aparatlar ilә tәchiz edilir. H.m.-ın antenası genişzolaqlı tezlik xarakteristikalarına vә yarımsferik isti qamәtlәnmә xüsusiyyәtlәrinә malik olmalı vә yüzlәrlә m dәrinliklәrdә işlәmә qabiliyyәtini saxlamalıdır. Bu mayaklar hәm tәk halda, hәm dә bәrabәrtәrәfli üçbucağın tәpә nöqtәlәrindә yerlәşdirilmiş üç mayakdan ibarәt sistem kimi qurula bilәr. Farvaterin vә ya dibdәki akustik bazanın tәchizatı üçün H.m.-lar xәtti şәkildә dә yerlәşdirilә bilәr. H.m. gәmilәrin vә sualtı qayıqların naviqasiya vasitәsi kimi, hәm dә suyun dәrinliklәrindәki axtarış-xilasetmә aparatlarının vәziyyәtinә nәzarәt üçün qәza-xilas etmә işlәrindә istifadә edilir.
    HİDROAKUSTİK MAYÁK 
    HİDROAKUSTİK MAYÁK – naviqasiya mәqsәdilә istifadә edilәn sualtı qurğu. H.m.-ın suya şüalandırdığı akustik siqnallara görә gәmi vә ya digәr hәrәkәtli obyekt okeandakı mövqeyini (yerini) tәyin edә bilir. Uzun müddәt suya dalmış vәziyyәtdә olan sualtı qayıqlar üçün H.m. xüsusi әhәmiyyәt kәsb edir. H.m.-ın şüalandırması fasilәsiz vә dövri olur, hәmçinin qәbul edilmiş sorğu siqnalına cavab olaraq işә salına bilir. Suyun dibindә yerlәşdirilmiş cavab verici mayaklar akustik naviqasiya vasitәlәri arasında mühüm yer tutur. Müstәqil yığcam sistem olan dib mayakları hidroakustik antena vә konteynerdә yerlәşdirilmiş, elektrik cәrәyanı mәnbәyinә malik elektron aparatlar ilә tәchiz edilir. H.m.-ın antenası genişzolaqlı tezlik xarakteristikalarına vә yarımsferik isti qamәtlәnmә xüsusiyyәtlәrinә malik olmalı vә yüzlәrlә m dәrinliklәrdә işlәmә qabiliyyәtini saxlamalıdır. Bu mayaklar hәm tәk halda, hәm dә bәrabәrtәrәfli üçbucağın tәpә nöqtәlәrindә yerlәşdirilmiş üç mayakdan ibarәt sistem kimi qurula bilәr. Farvaterin vә ya dibdәki akustik bazanın tәchizatı üçün H.m.-lar xәtti şәkildә dә yerlәşdirilә bilәr. H.m. gәmilәrin vә sualtı qayıqların naviqasiya vasitәsi kimi, hәm dә suyun dәrinliklәrindәki axtarış-xilasetmә aparatlarının vәziyyәtinә nәzarәt üçün qәza-xilas etmә işlәrindә istifadә edilir.