Azərbaycan Milli Ensiklopediyası
X CİLD (GİYAN  - HİDROKSİLAMİN )
    HİDRODİNAMİK MÜQAVİMƏT 
    HİDRODİNAMİK MÜQAVİMƏT – hәrәkәtedәn cisimin yanından keçәn mayenin onun hәrәkәtinә olan müqavimәti vә ya boruların, kanalların vә s.-in divarlarının mayenin hәrәkәtinә göstәrdiyi müqavimәt. Cisim vә ya kanalın divarı ilә bağlı olan koordinat sistemindә axının sürәti istiqamәtindә tәsir edәn H. m. qüvvәsi ilә xarakterizә olunur. Ümumi halda H. m. qüvvәsi (X) aşağıdakı düsturla ifadә edilir:  burada ρ – mühitin sıxlığı, u – cisimin hәrәkәt sürәti, S – onun en kәsiyinin sahәsidir. H. m. әmsalı (Cx) geniş intervalda dәyişir vә cisimin formasından, hәrәkәtin istiqamәtinә nәzәrәn onun vәziyyәtindәn vә oxşarlıq kriterilәrindәn asılıdır. Laminar axında H. m. cisimin eni, hәrәkәt sürәti, sıxlığı vә mayenin kinematik özlülüyü ilә düz mütәnasibdir. Böyük sürәtlәrdә, mayenin cisimin arxasına keçmәsi turbulent xarakter daşıyan zaman H. m. qüvvәsi cisimin hәrәkәt sürәtinin kvadratı, en kәsiyinin sahәsi, sıxlığı vә mühitin kinematik özlülüyü ilә düz mütәnasibdir. Maye vә qaz axınlarında işlәyәn texniki qurğuların tәkmillәşdirilmәsi, baş verәn axınların qeyri-stasionarlığı vә müxtәlifliyi nәzәrә alınmaqla, H.m. qüvvәlәrinin sonrakı eksperimental vә nәzәri öyrәnilmәsini tәlәb edir.
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, “Azərbaycan” xüsusi cildi (Azərbaycan dilində)
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2007
ISBN: 978-9952-441-01-7
Səhifələrin sayı: 881
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, “Azərbaycan” xüsusi cildi (rus dilində)
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2012
ISBN: 978-9952-441-01-7
Səhifələrin sayı: 881
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, I CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2009
ISBN: 978-9952-441-02-4
Səhifələrin sayı: 608
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, II CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2010
ISBN: 978-9952-441-05-5
Səhifələrin sayı: 604
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, III CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2011
ISBN: 978-9952-441-07-9
Səhifələrin sayı: 604
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, IV CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2013
ISBN: 978-9952-441-03-1
Səhifələrin sayı: 608
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, V CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2014
ISBN: 978-9952-441-10-9
Səhifələrin sayı: 592
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, VI CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2015
ISBN: 978-9952-441-11-6
Səhifələrin sayı: 608
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, VII CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2016
ISBN: 978-9952-441-12-3
Səhifələrin sayı: 608
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, VIII CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili:
ISBN:
Səhifələrin sayı:
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, IX CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2019
ISBN: 978-9952-441-17-8
Səhifələrin sayı: 600
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, X CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili 2020
ISBN: 978-9952-441-18-5
Səhifələrin sayı: 600
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, XI CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2024
ISBN: 978-9952-441-20-8
Səhifələrin sayı: 600
GİYAN  – HİDROKSİLAMİN 
    HİDRODİNAMİK MÜQAVİMƏT 
    HİDRODİNAMİK MÜQAVİMƏT – hәrәkәtedәn cisimin yanından keçәn mayenin onun hәrәkәtinә olan müqavimәti vә ya boruların, kanalların vә s.-in divarlarının mayenin hәrәkәtinә göstәrdiyi müqavimәt. Cisim vә ya kanalın divarı ilә bağlı olan koordinat sistemindә axının sürәti istiqamәtindә tәsir edәn H. m. qüvvәsi ilә xarakterizә olunur. Ümumi halda H. m. qüvvәsi (X) aşağıdakı düsturla ifadә edilir:  burada ρ – mühitin sıxlığı, u – cisimin hәrәkәt sürәti, S – onun en kәsiyinin sahәsidir. H. m. әmsalı (Cx) geniş intervalda dәyişir vә cisimin formasından, hәrәkәtin istiqamәtinә nәzәrәn onun vәziyyәtindәn vә oxşarlıq kriterilәrindәn asılıdır. Laminar axında H. m. cisimin eni, hәrәkәt sürәti, sıxlığı vә mayenin kinematik özlülüyü ilә düz mütәnasibdir. Böyük sürәtlәrdә, mayenin cisimin arxasına keçmәsi turbulent xarakter daşıyan zaman H. m. qüvvәsi cisimin hәrәkәt sürәtinin kvadratı, en kәsiyinin sahәsi, sıxlığı vә mühitin kinematik özlülüyü ilә düz mütәnasibdir. Maye vә qaz axınlarında işlәyәn texniki qurğuların tәkmillәşdirilmәsi, baş verәn axınların qeyri-stasionarlığı vә müxtәlifliyi nәzәrә alınmaqla, H.m. qüvvәlәrinin sonrakı eksperimental vә nәzәri öyrәnilmәsini tәlәb edir.
    HİDRODİNAMİK MÜQAVİMƏT 
    HİDRODİNAMİK MÜQAVİMƏT – hәrәkәtedәn cisimin yanından keçәn mayenin onun hәrәkәtinә olan müqavimәti vә ya boruların, kanalların vә s.-in divarlarının mayenin hәrәkәtinә göstәrdiyi müqavimәt. Cisim vә ya kanalın divarı ilә bağlı olan koordinat sistemindә axının sürәti istiqamәtindә tәsir edәn H. m. qüvvәsi ilә xarakterizә olunur. Ümumi halda H. m. qüvvәsi (X) aşağıdakı düsturla ifadә edilir:  burada ρ – mühitin sıxlığı, u – cisimin hәrәkәt sürәti, S – onun en kәsiyinin sahәsidir. H. m. әmsalı (Cx) geniş intervalda dәyişir vә cisimin formasından, hәrәkәtin istiqamәtinә nәzәrәn onun vәziyyәtindәn vә oxşarlıq kriterilәrindәn asılıdır. Laminar axında H. m. cisimin eni, hәrәkәt sürәti, sıxlığı vә mayenin kinematik özlülüyü ilә düz mütәnasibdir. Böyük sürәtlәrdә, mayenin cisimin arxasına keçmәsi turbulent xarakter daşıyan zaman H. m. qüvvәsi cisimin hәrәkәt sürәtinin kvadratı, en kәsiyinin sahәsi, sıxlığı vә mühitin kinematik özlülüyü ilә düz mütәnasibdir. Maye vә qaz axınlarında işlәyәn texniki qurğuların tәkmillәşdirilmәsi, baş verәn axınların qeyri-stasionarlığı vә müxtәlifliyi nәzәrә alınmaqla, H.m. qüvvәlәrinin sonrakı eksperimental vә nәzәri öyrәnilmәsini tәlәb edir.