HİDRODİNAMİK MÜQAVİMƏT – hәrәkәtedәn cisimin yanından keçәn mayenin onun hәrәkәtinә olan müqavimәti vә ya boruların, kanalların vә s.-in divarlarının mayenin hәrәkәtinә göstәrdiyi müqavimәt. Cisim vә ya kanalın divarı ilә bağlı olan koordinat sistemindә axının sürәti istiqamәtindә tәsir edәn H. m. qüvvәsi ilә xarakterizә olunur. Ümumi halda H. m. qüvvәsi (X) aşağıdakı düsturla ifadә edilir:
burada ρ – mühitin sıxlığı, u – cisimin hәrәkәt sürәti, S – onun en kәsiyinin sahәsidir. H. m. әmsalı (Cx) geniş intervalda dәyişir vә cisimin formasından, hәrәkәtin istiqamәtinә nәzәrәn onun vәziyyәtindәn vә oxşarlıq kriterilәrindәn asılıdır. Laminar axında H. m. cisimin eni, hәrәkәt sürәti, sıxlığı vә mayenin kinematik özlülüyü ilә düz mütәnasibdir. Böyük sürәtlәrdә, mayenin cisimin arxasına keçmәsi turbulent xarakter daşıyan zaman H. m. qüvvәsi cisimin hәrәkәt sürәtinin kvadratı, en kәsiyinin sahәsi, sıxlığı vә mühitin kinematik özlülüyü ilә düz mütәnasibdir. Maye vә qaz axınlarında işlәyәn texniki qurğuların tәkmillәşdirilmәsi, baş verәn axınların qeyri-stasionarlığı vә müxtәlifliyi nәzәrә alınmaqla, H.m. qüvvәlәrinin sonrakı eksperimental vә nәzәri öyrәnilmәsini tәlәb edir.










