HİDROFÓN (hidro... + ...fon) – akustik dalğaların sualtı qәbuledicisi. Elektrik-akustik çeviricidәn ibarәt olan H. qәbuledilmiş akustik siqnalların vә küylәrin emalı üçün adi elektron qurğularla birlәşdirilә bilәr. Hidroakustika qurğularında (mәs., hidrolokator st.-larında, akustik mina partladıcılarında vә s.) sualtı siqnal vә sәslәri dinlәmәk, yaxud ölçmә aparmaq mәqsәdilә, habelә istiqamәtlәnmiş hidroakustik qәbul antenalarının tәrkib elementi kimi tәtbiq edilir. H.-un konstruksiyası tәyinatı vә tәtbiq şәrtlәrindәn asılıdır. Hәssas elementinin formasına uyğun olaraq mil, lövhә, silindr formalı, membranlı H.-lar olur. Hәssas element materialı kimi daha çox pyezokeramika, bәzәn isә pyezokristallar vә metallardan (maqnitostriksiya effektinә malik) istifadә edilir. Pyezopolimer vә pyezokompozit әsaslı hәssas elementlәr dә işlәdilir. H.-u konstruksiya edәrkәn hermetikliyinin vә dayanıqlılığının tәmin edilmәsi üçün xüsusi tәdbirlәr hәyata keçirilir; çox yüksәk hidrostatik tәzyiqlәr zamanı (böyük dәrinliklәrdә) bu çox mühümdür. Hәr bir sәs qәbuledicisi kimi H. da hәssaslığı (çıxışdakı elektrik gәrginliyinin qiymәtinin girişdәki sәs tәzyiqinin qiymәtinә nisbәti), hәmçinin hәssaslığın sәsin tezliyindәn vә gәlmә istiqamәtindәn asılılığı ilә xarakterizә edilir. Ultrasәs texnologiyası vә tibb texnikasında tezliyin MHs diapazonunda işlәmәk üçün bir vә ya bir neçә mm ölçülü H. tәtbiq edilir. Elektrik-akustik çevirici olan H.-larla yanaşı, akustik-optik çevirici H.-lar (iş prinsipi lifli-optik qurğularda işıq dәstәsinin sәslә modulyasiyasına әsaslanır) da tәtbiq olunur. Çәkisinin vә ölçüsünün azlığı, tezliyә görә genişzolaqlı olması, elektromaqnit әn gәllәrinә qarşı qeyri-hәssaslığı onların müsbәt cәhәtlәridir.
Azərbaycan Milli Ensiklopediyası
“Azərbaycan” xüsusi cildi (Az)“Azərbaycan” xüsusi cildi (rus)I CİLDII CİLDIII CİLDIV CİLDV CİLDVI CİLDVII CİLDVIII CİLDIX CİLDX CİLDXI CİLD
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, “Azərbaycan” xüsusi cildi (Azərbaycan dilində) |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2007 |
| ISBN: | 978-9952-441-01-7 |
| Səhifələrin sayı: | 881 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, “Azərbaycan” xüsusi cildi (rus dilində) |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2012 |
| ISBN: | 978-9952-441-01-7 |
| Səhifələrin sayı: | 881 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, I CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2009 |
| ISBN: | 978-9952-441-02-4 |
| Səhifələrin sayı: | 608 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, II CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2010 |
| ISBN: | 978-9952-441-05-5 |
| Səhifələrin sayı: | 604 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, III CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2011 |
| ISBN: | 978-9952-441-07-9 |
| Səhifələrin sayı: | 604 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, IV CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2013 |
| ISBN: | 978-9952-441-03-1 |
| Səhifələrin sayı: | 608 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, V CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2014 |
| ISBN: | 978-9952-441-10-9 |
| Səhifələrin sayı: | 592 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, VI CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2015 |
| ISBN: | 978-9952-441-11-6 |
| Səhifələrin sayı: | 608 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, VII CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2016 |
| ISBN: | 978-9952-441-12-3 |
| Səhifələrin sayı: | 608 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, VIII CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | |
| ISBN: | |
| Səhifələrin sayı: |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, IX CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2019 |
| ISBN: | 978-9952-441-17-8 |
| Səhifələrin sayı: | 600 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, X CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili | 2020 |
| ISBN: | 978-9952-441-18-5 |
| Səhifələrin sayı: | 600 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, XI CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2024 |
| ISBN: | 978-9952-441-20-8 |
| Səhifələrin sayı: | 600 |
GİYAN – HİDROKSİLAMİN
HİDROFÓN
HİDROFÓN (hidro... + ...fon) – akustik dalğaların sualtı qәbuledicisi. Elektrik-akustik çeviricidәn ibarәt olan H. qәbuledilmiş akustik siqnalların vә küylәrin emalı üçün adi elektron qurğularla birlәşdirilә bilәr. Hidroakustika qurğularında (mәs., hidrolokator st.-larında, akustik mina partladıcılarında vә s.) sualtı siqnal vә sәslәri dinlәmәk, yaxud ölçmә aparmaq mәqsәdilә, habelә istiqamәtlәnmiş hidroakustik qәbul antenalarının tәrkib elementi kimi tәtbiq edilir. H.-un konstruksiyası tәyinatı vә tәtbiq şәrtlәrindәn asılıdır. Hәssas elementinin formasına uyğun olaraq mil, lövhә, silindr formalı, membranlı H.-lar olur. Hәssas element materialı kimi daha çox pyezokeramika, bәzәn isә pyezokristallar vә metallardan (maqnitostriksiya effektinә malik) istifadә edilir. Pyezopolimer vә pyezokompozit әsaslı hәssas elementlәr dә işlәdilir. H.-u konstruksiya edәrkәn hermetikliyinin vә dayanıqlılığının tәmin edilmәsi üçün xüsusi tәdbirlәr hәyata keçirilir; çox yüksәk hidrostatik tәzyiqlәr zamanı (böyük dәrinliklәrdә) bu çox mühümdür. Hәr bir sәs qәbuledicisi kimi H. da hәssaslığı (çıxışdakı elektrik gәrginliyinin qiymәtinin girişdәki sәs tәzyiqinin qiymәtinә nisbәti), hәmçinin hәssaslığın sәsin tezliyindәn vә gәlmә istiqamәtindәn asılılığı ilә xarakterizә edilir. Ultrasәs texnologiyası vә tibb texnikasında tezliyin MHs diapazonunda işlәmәk üçün bir vә ya bir neçә mm ölçülü H. tәtbiq edilir. Elektrik-akustik çevirici olan H.-larla yanaşı, akustik-optik çevirici H.-lar (iş prinsipi lifli-optik qurğularda işıq dәstәsinin sәslә modulyasiyasına әsaslanır) da tәtbiq olunur. Çәkisinin vә ölçüsünün azlığı, tezliyә görә genişzolaqlı olması, elektromaqnit әn gәllәrinә qarşı qeyri-hәssaslığı onların müsbәt cәhәtlәridir.
HİDROFÓN
HİDROFÓN (hidro... + ...fon) – akustik dalğaların sualtı qәbuledicisi. Elektrik-akustik çeviricidәn ibarәt olan H. qәbuledilmiş akustik siqnalların vә küylәrin emalı üçün adi elektron qurğularla birlәşdirilә bilәr. Hidroakustika qurğularında (mәs., hidrolokator st.-larında, akustik mina partladıcılarında vә s.) sualtı siqnal vә sәslәri dinlәmәk, yaxud ölçmә aparmaq mәqsәdilә, habelә istiqamәtlәnmiş hidroakustik qәbul antenalarının tәrkib elementi kimi tәtbiq edilir. H.-un konstruksiyası tәyinatı vә tәtbiq şәrtlәrindәn asılıdır. Hәssas elementinin formasına uyğun olaraq mil, lövhә, silindr formalı, membranlı H.-lar olur. Hәssas element materialı kimi daha çox pyezokeramika, bәzәn isә pyezokristallar vә metallardan (maqnitostriksiya effektinә malik) istifadә edilir. Pyezopolimer vә pyezokompozit әsaslı hәssas elementlәr dә işlәdilir. H.-u konstruksiya edәrkәn hermetikliyinin vә dayanıqlılığının tәmin edilmәsi üçün xüsusi tәdbirlәr hәyata keçirilir; çox yüksәk hidrostatik tәzyiqlәr zamanı (böyük dәrinliklәrdә) bu çox mühümdür. Hәr bir sәs qәbuledicisi kimi H. da hәssaslığı (çıxışdakı elektrik gәrginliyinin qiymәtinin girişdәki sәs tәzyiqinin qiymәtinә nisbәti), hәmçinin hәssaslığın sәsin tezliyindәn vә gәlmә istiqamәtindәn asılılığı ilә xarakterizә edilir. Ultrasәs texnologiyası vә tibb texnikasında tezliyin MHs diapazonunda işlәmәk üçün bir vә ya bir neçә mm ölçülü H. tәtbiq edilir. Elektrik-akustik çevirici olan H.-larla yanaşı, akustik-optik çevirici H.-lar (iş prinsipi lifli-optik qurğularda işıq dәstәsinin sәslә modulyasiyasına әsaslanır) da tәtbiq olunur. Çәkisinin vә ölçüsünün azlığı, tezliyә görә genişzolaqlı olması, elektromaqnit әn gәllәrinә qarşı qeyri-hәssaslığı onların müsbәt cәhәtlәridir.
