HİDROGENERÁTOR (hidro... + generator) – hidroturbinlә hәrәkәtә gәtirilәn elektrik enerjisi generatoru. Gücünә görә az güclü (50 MVt-adәk), orta güclü (50–150 MVt) vә güclü (150 MVt-dan çox); fırlanma tezliyinә görә yavaşsürәtli (100 dövr/dәq-dәk) vә yüksәksürәtli (100 dövr/dәq-dәn çox) H.-lara ayrılır. Rotorunun fırlanma oxu şaquli vә üfüqi olan H.-lar var. Güclü vә eyni zamanda yavaşsürәtli H.-lar, adәtәn, şaquli fırlanma oxu ilә hazırlanır vә aşağıbasqılı SES-lәrdә istifadә olunur. Yüksәk sürәtli üfüqi fırlanma oxlu H.-lar dağlıq r-nlardakı böyük hidravlik tәzyiqli SES-dә tәtbiq edilir. H.-un әsas xarakteristi kaları bunlardır: generasifya edilәn gәrginlik 18 kV-adәk; güc әmsalı 0,8-dәn 0,95-әdәk; yük sәksürәtli H.-ların f.i.ә. 97,5–98,8%, yavaşsürәtlilәrin isә 96,3–97,6%-dir. H. konstruksiya edilәn zaman vә quraşdırılarkәn hidroaqreqatın fırlanan hissәlәrinin bәrkidilmәsinә, hәmçinin rotor vә statorun dolaqlarının soyudulmasına xüsusi fikir verilmәlidir. H.-un rotorunun vә turbinin işçi çarxının ağırlığını, hәm dә işçi çarxa olan tәzyiqi dayaq yatağı (dabanlıq) qәbul edir. Dayağın vәziyyәtinә görә asma vә çәtir tipli H-lar olur. Güclü-yavaşsürәtli H.-ların, adәtәn, ölçülәri böyük olduğundan onların kütlәsi vә qabaritini kiçikltmәk üçün çәtir tipindә hazırlanması mәqsәdәuyğundur. Yüksәksürәtli kiçik qabaritli H. üçün asma tipli konstruksiya daha sәrfәlidir; rotorun mexaniki rәqslәrinә daha davamlıdır, dayaq yatağının diametri azdır, quraşdırılması sadәdir. İri H.-ları (gücü 300 MVt-adәk) soyutmaq üçün qapalı ventilyasiya sistemi tәtbiq edilir. Stator dolaqlarının distillә olunmuş su ilә soyudulması çox effektlidir. H. onun valında quraşdırılmış kömәkçi daimi cәrәyan generatoru ilә tәsirlәndirilir.
Azərbaycan Milli Ensiklopediyası
“Azərbaycan” xüsusi cildi (Az)“Azərbaycan” xüsusi cildi (rus)I CİLDII CİLDIII CİLDIV CİLDV CİLDVI CİLDVII CİLDVIII CİLDIX CİLDX CİLDXI CİLD
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, “Azərbaycan” xüsusi cildi (Azərbaycan dilində) |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2007 |
| ISBN: | 978-9952-441-01-7 |
| Səhifələrin sayı: | 881 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, “Azərbaycan” xüsusi cildi (rus dilində) |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2012 |
| ISBN: | 978-9952-441-01-7 |
| Səhifələrin sayı: | 881 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, I CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2009 |
| ISBN: | 978-9952-441-02-4 |
| Səhifələrin sayı: | 608 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, II CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2010 |
| ISBN: | 978-9952-441-05-5 |
| Səhifələrin sayı: | 604 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, III CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2011 |
| ISBN: | 978-9952-441-07-9 |
| Səhifələrin sayı: | 604 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, IV CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2013 |
| ISBN: | 978-9952-441-03-1 |
| Səhifələrin sayı: | 608 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, V CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2014 |
| ISBN: | 978-9952-441-10-9 |
| Səhifələrin sayı: | 592 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, VI CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2015 |
| ISBN: | 978-9952-441-11-6 |
| Səhifələrin sayı: | 608 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, VII CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2016 |
| ISBN: | 978-9952-441-12-3 |
| Səhifələrin sayı: | 608 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, VIII CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | |
| ISBN: | |
| Səhifələrin sayı: |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, IX CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2019 |
| ISBN: | 978-9952-441-17-8 |
| Səhifələrin sayı: | 600 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, X CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili | 2020 |
| ISBN: | 978-9952-441-18-5 |
| Səhifələrin sayı: | 600 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, XI CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2024 |
| ISBN: | 978-9952-441-20-8 |
| Səhifələrin sayı: | 600 |
GİYAN – HİDROKSİLAMİN
HİDROGENERÁTOR
HİDROGENERÁTOR (hidro... + generator) – hidroturbinlә hәrәkәtә gәtirilәn elektrik enerjisi generatoru. Gücünә görә az güclü (50 MVt-adәk), orta güclü (50–150 MVt) vә güclü (150 MVt-dan çox); fırlanma tezliyinә görә yavaşsürәtli (100 dövr/dәq-dәk) vә yüksәksürәtli (100 dövr/dәq-dәn çox) H.-lara ayrılır. Rotorunun fırlanma oxu şaquli vә üfüqi olan H.-lar var. Güclü vә eyni zamanda yavaşsürәtli H.-lar, adәtәn, şaquli fırlanma oxu ilә hazırlanır vә aşağıbasqılı SES-lәrdә istifadә olunur. Yüksәk sürәtli üfüqi fırlanma oxlu H.-lar dağlıq r-nlardakı böyük hidravlik tәzyiqli SES-dә tәtbiq edilir. H.-un әsas xarakteristi kaları bunlardır: generasifya edilәn gәrginlik 18 kV-adәk; güc әmsalı 0,8-dәn 0,95-әdәk; yük sәksürәtli H.-ların f.i.ә. 97,5–98,8%, yavaşsürәtlilәrin isә 96,3–97,6%-dir. H. konstruksiya edilәn zaman vә quraşdırılarkәn hidroaqreqatın fırlanan hissәlәrinin bәrkidilmәsinә, hәmçinin rotor vә statorun dolaqlarının soyudulmasına xüsusi fikir verilmәlidir. H.-un rotorunun vә turbinin işçi çarxının ağırlığını, hәm dә işçi çarxa olan tәzyiqi dayaq yatağı (dabanlıq) qәbul edir. Dayağın vәziyyәtinә görә asma vә çәtir tipli H-lar olur. Güclü-yavaşsürәtli H.-ların, adәtәn, ölçülәri böyük olduğundan onların kütlәsi vә qabaritini kiçikltmәk üçün çәtir tipindә hazırlanması mәqsәdәuyğundur. Yüksәksürәtli kiçik qabaritli H. üçün asma tipli konstruksiya daha sәrfәlidir; rotorun mexaniki rәqslәrinә daha davamlıdır, dayaq yatağının diametri azdır, quraşdırılması sadәdir. İri H.-ları (gücü 300 MVt-adәk) soyutmaq üçün qapalı ventilyasiya sistemi tәtbiq edilir. Stator dolaqlarının distillә olunmuş su ilә soyudulması çox effektlidir. H. onun valında quraşdırılmış kömәkçi daimi cәrәyan generatoru ilә tәsirlәndirilir.
HİDROGENERÁTOR
HİDROGENERÁTOR (hidro... + generator) – hidroturbinlә hәrәkәtә gәtirilәn elektrik enerjisi generatoru. Gücünә görә az güclü (50 MVt-adәk), orta güclü (50–150 MVt) vә güclü (150 MVt-dan çox); fırlanma tezliyinә görә yavaşsürәtli (100 dövr/dәq-dәk) vә yüksәksürәtli (100 dövr/dәq-dәn çox) H.-lara ayrılır. Rotorunun fırlanma oxu şaquli vә üfüqi olan H.-lar var. Güclü vә eyni zamanda yavaşsürәtli H.-lar, adәtәn, şaquli fırlanma oxu ilә hazırlanır vә aşağıbasqılı SES-lәrdә istifadә olunur. Yüksәk sürәtli üfüqi fırlanma oxlu H.-lar dağlıq r-nlardakı böyük hidravlik tәzyiqli SES-dә tәtbiq edilir. H.-un әsas xarakteristi kaları bunlardır: generasifya edilәn gәrginlik 18 kV-adәk; güc әmsalı 0,8-dәn 0,95-әdәk; yük sәksürәtli H.-ların f.i.ә. 97,5–98,8%, yavaşsürәtlilәrin isә 96,3–97,6%-dir. H. konstruksiya edilәn zaman vә quraşdırılarkәn hidroaqreqatın fırlanan hissәlәrinin bәrkidilmәsinә, hәmçinin rotor vә statorun dolaqlarının soyudulmasına xüsusi fikir verilmәlidir. H.-un rotorunun vә turbinin işçi çarxının ağırlığını, hәm dә işçi çarxa olan tәzyiqi dayaq yatağı (dabanlıq) qәbul edir. Dayağın vәziyyәtinә görә asma vә çәtir tipli H-lar olur. Güclü-yavaşsürәtli H.-ların, adәtәn, ölçülәri böyük olduğundan onların kütlәsi vә qabaritini kiçikltmәk üçün çәtir tipindә hazırlanması mәqsәdәuyğundur. Yüksәksürәtli kiçik qabaritli H. üçün asma tipli konstruksiya daha sәrfәlidir; rotorun mexaniki rәqslәrinә daha davamlıdır, dayaq yatağının diametri azdır, quraşdırılması sadәdir. İri H.-ları (gücü 300 MVt-adәk) soyutmaq üçün qapalı ventilyasiya sistemi tәtbiq edilir. Stator dolaqlarının distillә olunmuş su ilә soyudulması çox effektlidir. H. onun valında quraşdırılmış kömәkçi daimi cәrәyan generatoru ilә tәsirlәndirilir.
