HİDROHALOGENLƏŞMƏ – hidrogen-halogenidlәrin üzvi birlәşmәlәrin çoxqat rabitәlәrinә birlәşmә reaksiyası. Alkenlәrin H.-dәn alkilhalogenidlәr alınır. H. Markovnikov qaydasına uyğun olaraq elektrofil birlәşmә mexanizmi üzrә gedir; radikal reaksiya inisiatorlarının iştirakı ilә H. Markovnikov qaydasının әksinә olaraq radikal mexanizmi üzrә baş verir. Hidrogen-halogenidlәrin reaksiya qabiliyyәti HJ–HBr–HCl–HF sırası üzrә azalır. Alkenlәrin reaksiya qabiliyyәti molekulaya elektrodonor (mәs., alkil) vә elektroakseptor (Cl atomları vә.s) qrupları daxil edildikdә müvafiq olaraq artır vә azalır. Əhәmiyyәtli dәrәcәdә elektroakseptor effekti göstәrәn әvәz edicilәr olduqda birlәşmә Markovnikov qaydasının әksinә gedir. Şәraitdәn asılı olaraq H. qoşulma rabitәli dien karbohidrogenlәrdә 1,4- vә ya 1,2-vәziyyәtlәrindә gedir, alkinlәr bir vә ya iki hidrogenhalogenid molekulu birlәşdirә bilәr. Sәnayedә H.-dәn karbohidrogenlәrin bir çox törәmәlәrinin (vinilxlorid, xlorpren, vә s.) alınmasında istifadә olunur.
Əd.: М у г а н л и н с к и й Ф.Ф., Т р е г е р Ю.А., Л ю ш и н М.М. Химия и технология гало генорганических соединений. М., 1991.
