HİDROKREKİNQ – benzin fraksiyaları, reaktiv vә dizel yanacaqları, sürtkü yağları alınmasında hidrogenin yüksәk parsial tәzyiqindә ağır neft xammalının (vakuum qazoylu, qudronun deas faltizatı, qalıq neft mәhsulları) emalının katalitik proseslәri. H. hәmçinin C3–C4 sıxılmış qazların vә C5–C6 izoalkanların benzin fraksiyalarından alınması üçün istifadә olunur. H. 360–440℃ temp-rda vә hidrogenin 5–20MPa tәzyiqindә (hidrogenin sәrfi kütlәyә görә 0,8–4%) hәyata keçirilir. Distillat (vakuum qazoylu) Al–Co–Mo vә ya Al–Ni–Motәrkibli katalizatorların iştirakı ilә emal edilir; kütlәyә görә 60–70%-ә qәdәr dizel fraksiyası, 12–13% benzol, 5–6% sintez-qaz, 2–2,5% hidrogen-sulfid, 4–4,5% C3–C4 fraksiyası, 2–3% C5–C6 fraksiyası alınır. Qalıq neft mәhsullarının H.-i distillatın H.-inә nisbәtәn daha yüksәk temp-rda aparılır vә katalizator kimi aktiv Al2O3 üzәrindә Pt, Pd, Ni vә ya Mo istifadә olunur. H. zamanı S-, N- vә O-tәrkibli birlәşmәlәrin hidrogenolizi, politsiklik arenlәrin hidrogenlәşmәsi, sonra detsikllәşmә, hidrodealkillәşmә, hidrodetsiklәşmә, monotsiklik arenlәrin hidrogenlәşmәsi, alkanların izomerlәşmә reaksiyaları gedir.
Əd.: Р а д ч е н к о Е.Д., Н е ф е д о в Б.К., А л и е в Р.Р. Промышленные катализаторы гидрогениза ционных процессов нефтепереработки. М., 1987.
