HİDROKSİDLƏR – oksidlәrin su ilә kimyәvi birlәşmәlәri. Qeyri-metalların H.-i turşu, әksәr metallarınkı әsaslardır. Hәm turşu, hәm dә әsasi xassә göstәrәn H. amfoter adlanır. Adәtәn, H. dedikdә yalnız ümumi formulu M(OH)n (n–M metalının oksidlәşmә dәrәcәsi) olan H. nәzәrdә tutulur. Onlar metalın tәbiәtindәn asılı olaraq әsaslar [mәs., NaOH, Ca(OH)2] vә ya amfoter birlәşmәlәrdir [mәs., Fe(OH)3, Al(OH)3]. Qәlәvi vә qәlәvi – torpaq metalların H.-i tipik әsaslardır vә qәlәvilәr adlanır; ion quruluşuna malikdir vә suda hәll olur; turşularla reaksiyaya girәrәk duz әmәlә gәtirir. Amfoter H. kovalent quruluşludur, suda pis hәll olur; turşularla duz, qәlәvilәrlә hidroksokomplekslәr әmәlә gәtirir. Qızdırıldıqda qәlәvi metalların H.-i әriyir, qalan H. isә metal oksidinә vә suya parçalanır. Qәlәvi metalların H.-ini duzların, çox vaxt xloridlәrin sulu mәhlullarının elektrolizindәn alırlar. Qәlәvi-torpaq H. müvafiq oksidlәrin su ilә qarşılıqlı tәsirindәn, amfoter H. dәyişmә reaksiyası ilә alınır. H. tәbiәtdә minerallar şәklindә rast gәlinir (bax. Tәbii hidroksidlәr). H. kimya, әczaçılıq vә inşaat sәnayesindә, hidrometallurgiyada geniş istifadә edilir.
Azərbaycan Milli Ensiklopediyası
“Azərbaycan” xüsusi cildi (Az)“Azərbaycan” xüsusi cildi (rus)I CİLDII CİLDIII CİLDIV CİLDV CİLDVI CİLDVII CİLDVIII CİLDIX CİLDX CİLDXI CİLD
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, “Azərbaycan” xüsusi cildi (Azərbaycan dilində) |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2007 |
| ISBN: | 978-9952-441-01-7 |
| Səhifələrin sayı: | 881 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, “Azərbaycan” xüsusi cildi (rus dilində) |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2012 |
| ISBN: | 978-9952-441-01-7 |
| Səhifələrin sayı: | 881 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, I CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2009 |
| ISBN: | 978-9952-441-02-4 |
| Səhifələrin sayı: | 608 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, II CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2010 |
| ISBN: | 978-9952-441-05-5 |
| Səhifələrin sayı: | 604 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, III CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2011 |
| ISBN: | 978-9952-441-07-9 |
| Səhifələrin sayı: | 604 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, IV CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2013 |
| ISBN: | 978-9952-441-03-1 |
| Səhifələrin sayı: | 608 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, V CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2014 |
| ISBN: | 978-9952-441-10-9 |
| Səhifələrin sayı: | 592 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, VI CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2015 |
| ISBN: | 978-9952-441-11-6 |
| Səhifələrin sayı: | 608 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, VII CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2016 |
| ISBN: | 978-9952-441-12-3 |
| Səhifələrin sayı: | 608 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, VIII CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | |
| ISBN: | |
| Səhifələrin sayı: |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, IX CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2019 |
| ISBN: | 978-9952-441-17-8 |
| Səhifələrin sayı: | 600 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, X CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili | 2020 |
| ISBN: | 978-9952-441-18-5 |
| Səhifələrin sayı: | 600 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, XI CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2024 |
| ISBN: | 978-9952-441-20-8 |
| Səhifələrin sayı: | 600 |
GİYAN – HİNDİSTAN YARIMADASI
HİDROKSİDLƏR
HİDROKSİDLƏR – oksidlәrin su ilә kimyәvi birlәşmәlәri. Qeyri-metalların H.-i turşu, әksәr metallarınkı әsaslardır. Hәm turşu, hәm dә әsasi xassә göstәrәn H. amfoter adlanır. Adәtәn, H. dedikdә yalnız ümumi formulu M(OH)n (n–M metalının oksidlәşmә dәrәcәsi) olan H. nәzәrdә tutulur. Onlar metalın tәbiәtindәn asılı olaraq әsaslar [mәs., NaOH, Ca(OH)2] vә ya amfoter birlәşmәlәrdir [mәs., Fe(OH)3, Al(OH)3]. Qәlәvi vә qәlәvi – torpaq metalların H.-i tipik әsaslardır vә qәlәvilәr adlanır; ion quruluşuna malikdir vә suda hәll olur; turşularla reaksiyaya girәrәk duz әmәlә gәtirir. Amfoter H. kovalent quruluşludur, suda pis hәll olur; turşularla duz, qәlәvilәrlә hidroksokomplekslәr әmәlә gәtirir. Qızdırıldıqda qәlәvi metalların H.-i әriyir, qalan H. isә metal oksidinә vә suya parçalanır. Qәlәvi metalların H.-ini duzların, çox vaxt xloridlәrin sulu mәhlullarının elektrolizindәn alırlar. Qәlәvi-torpaq H. müvafiq oksidlәrin su ilә qarşılıqlı tәsirindәn, amfoter H. dәyişmә reaksiyası ilә alınır. H. tәbiәtdә minerallar şәklindә rast gәlinir (bax. Tәbii hidroksidlәr). H. kimya, әczaçılıq vә inşaat sәnayesindә, hidrometallurgiyada geniş istifadә edilir.
HİDROKSİDLƏR
HİDROKSİDLƏR – oksidlәrin su ilә kimyәvi birlәşmәlәri. Qeyri-metalların H.-i turşu, әksәr metallarınkı әsaslardır. Hәm turşu, hәm dә әsasi xassә göstәrәn H. amfoter adlanır. Adәtәn, H. dedikdә yalnız ümumi formulu M(OH)n (n–M metalının oksidlәşmә dәrәcәsi) olan H. nәzәrdә tutulur. Onlar metalın tәbiәtindәn asılı olaraq әsaslar [mәs., NaOH, Ca(OH)2] vә ya amfoter birlәşmәlәrdir [mәs., Fe(OH)3, Al(OH)3]. Qәlәvi vә qәlәvi – torpaq metalların H.-i tipik әsaslardır vә qәlәvilәr adlanır; ion quruluşuna malikdir vә suda hәll olur; turşularla reaksiyaya girәrәk duz әmәlә gәtirir. Amfoter H. kovalent quruluşludur, suda pis hәll olur; turşularla duz, qәlәvilәrlә hidroksokomplekslәr әmәlә gәtirir. Qızdırıldıqda qәlәvi metalların H.-i әriyir, qalan H. isә metal oksidinә vә suya parçalanır. Qәlәvi metalların H.-ini duzların, çox vaxt xloridlәrin sulu mәhlullarının elektrolizindәn alırlar. Qәlәvi-torpaq H. müvafiq oksidlәrin su ilә qarşılıqlı tәsirindәn, amfoter H. dәyişmә reaksiyası ilә alınır. H. tәbiәtdә minerallar şәklindә rast gәlinir (bax. Tәbii hidroksidlәr). H. kimya, әczaçılıq vә inşaat sәnayesindә, hidrometallurgiyada geniş istifadә edilir.
