HİDROQOVŞAQ, h i d r o t e x n i k i q o v ş a q – yerlәşmәsinә vә birgә işlәmә şәraitinә görә birlәşdirilmiş hidrotexniki qurğular kompleksi. Su-tәsәrrüfat mәqsәdlәrinә görә hidroenergetika (vә ya energetika), su-nәql., dәhnә (sutoplayan; çaylardan suyun toplanmasını tәmin edir) su anbarı (axını tәnzimlәyәn) H.-larına ayrılır. Bir çox hallarda H. eyni zamanda bir neçә funksiyanı yerinә yetirәn komplekslәr olur vә onlar tәrkib elementlәrindәn asılı olaraq nәql.-energetika, nәql.-sutoplayan vә s. adlanır. Yaradılan basqının ölçüsünә görә fәrqli H.-lar olur: düzәnlik çaylarında, әsasәn, onların mәcrasına yaxın qurulan aşağı basqılı (basqı – yuxarı vә aşağı byefdәki suyun sәviyyәsi arasındakı fәrq – 10 m-dәn azdır); çayların düzәnlik vә dağәtәyi hissәsindә ortabasqılı (basqı 10–40 m); dağlıq r-nlardakı çaylarda yüksәkbasqılı (basqı 40 m-dәn çox) H.-lara ayrılır. H.-ın tәrkibinә әsas, kömәkçi vә müvәqqәti qurğular daxildir. H.-ın normal işini tәmin edәn ә s a s qurğular ümumi (bәndlәr, sutullayıcılar, buzların vә gәlmә çöküntülәrin kәnarlaşdırılması üçün qurğular, tәnzimlәyici qurğular vә s.) vә xüsusi (SES, gәmiçilik şlüzlәri, gәmiqaldırıcılar vә s.) qurğulara ayrılır. Hidrotexniki olmayan k ö m ә k ç i qurğular (yaşayış, inzibati-tәsәrrüfat vә s. binaları, rabitә vә işıqlandırma, su tәchizatı, kanalizasiya sistemlәri, emalatxanalar vә s.) әsas qurğuların istismarı üçün әhәmiyyәtlidir. M ü v ә q q ә t i qurğular (boru kәmәrlәri, dambalar, tikinti yolları, karyerlәr, tikinti materialları istehsalı z-du, anbarlar, qarajlar, tikinti laboratoriyaları) isә H.-ın inşası zamanı tikinti proseslәrinin aparılmasını tәmin edir.










