HİDROLAZALAR - hidroliz reaksiyalarını kataliz edәn fermentlәr sinfi. H, C-O, C-N, C-C vә digәr tip rabitәlәrә (o cümlәdәn fosfor-efir rabitәlәrinә) tәsir edir. Qırılan rabitәnin tipinә müvafiq olaraq H. bir neçә yarımsinifә ayırd edilir. Mәs., e s t e r a z a l a r mürәkkәb efir rabitәlәrinin (o cümlәdәn, lipazalar, fosfatazalar, ribonuk leazalar) hidrolizini kataliz edir; q l i k o z i d a z a l a r (o cümlәdәn, amilazalar, lizosim, neyraminidazalar) qlikozid rabitәsini qırır; p e p t i d h i d r o l a z a l a r (o cümlәdәn, amin- vә karboksipeptidazalar, pepsin, tripsin, himotripsin) peptid rabitәsini qırır; a d e n o z i n t r i f o s f a t a z a l a r (mәs., Na+, K+ -ATFaza) nukleozidtrifos fatalarda olan fosfor-efir rabitәsinә tәsir edәn H. qrupuna aiddir. H.-ın katalitik aktivlik göstәrmәsi üçün, bir qayda olaraq, kofaktorlar tәlәb olunmur. H. yalnız әsas biol. molekulların (zülalların, peptidlәrin, karbohidratların, lipidlәrin, nuklein turşularının vә nukleotidlәrin) katabolizminin fermentlәri kimi mühüm rol oynamır. Onlar profermentlәrin vә prohormonların (peptidazalar) aktivlәşmәsi, hormonal siqnalın hüceyrәyә ötürülmәsi (fosfoli pazalar, fosfodies terizalar) vә tәnzimlәyici fermentlәrin (fosfatazalar) aktivliyinin tez dәyişmәsi kimi mühüm biol. proseslәrin tәnzimlәnmәsindә iştirak edirlәr. Tibdә tәtbiq olunan bir sıra dәrman vasitәlәri H.-ın inhibitorlarıdır: mәs., kardiotonik preparatlar (ürәk qlikozidlәri) ürәyin Na+, K+- ATFazasını inhibitorlaşdırır, bu miokardın qarşısını alır; teofillin vә s. metilksantinlәrin spazmolotik tәsiri tsiklik nukleotidlәrin fosfodiesterazalarının inhibi torlaşması ilә şәrtlәnir.
Azərbaycan Milli Ensiklopediyası
“Azərbaycan” xüsusi cildi (Az)“Azərbaycan” xüsusi cildi (rus)I CİLDII CİLDIII CİLDIV CİLDV CİLDVI CİLDVII CİLDVIII CİLDIX CİLDX CİLDXI CİLD
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, “Azərbaycan” xüsusi cildi (Azərbaycan dilində) |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2007 |
| ISBN: | 978-9952-441-01-7 |
| Səhifələrin sayı: | 881 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, “Azərbaycan” xüsusi cildi (rus dilində) |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2012 |
| ISBN: | 978-9952-441-01-7 |
| Səhifələrin sayı: | 881 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, I CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2009 |
| ISBN: | 978-9952-441-02-4 |
| Səhifələrin sayı: | 608 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, II CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2010 |
| ISBN: | 978-9952-441-05-5 |
| Səhifələrin sayı: | 604 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, III CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2011 |
| ISBN: | 978-9952-441-07-9 |
| Səhifələrin sayı: | 604 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, IV CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2013 |
| ISBN: | 978-9952-441-03-1 |
| Səhifələrin sayı: | 608 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, V CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2014 |
| ISBN: | 978-9952-441-10-9 |
| Səhifələrin sayı: | 592 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, VI CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2015 |
| ISBN: | 978-9952-441-11-6 |
| Səhifələrin sayı: | 608 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, VII CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2016 |
| ISBN: | 978-9952-441-12-3 |
| Səhifələrin sayı: | 608 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, VIII CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | |
| ISBN: | |
| Səhifələrin sayı: |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, IX CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2019 |
| ISBN: | 978-9952-441-17-8 |
| Səhifələrin sayı: | 600 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, X CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili | 2020 |
| ISBN: | 978-9952-441-18-5 |
| Səhifələrin sayı: | 600 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, XI CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2024 |
| ISBN: | 978-9952-441-20-8 |
| Səhifələrin sayı: | 600 |
GİYAN – HİNDİSTAN YARIMADASI
HİDROLAZALAR
HİDROLAZALAR - hidroliz reaksiyalarını kataliz edәn fermentlәr sinfi. H, C-O, C-N, C-C vә digәr tip rabitәlәrә (o cümlәdәn fosfor-efir rabitәlәrinә) tәsir edir. Qırılan rabitәnin tipinә müvafiq olaraq H. bir neçә yarımsinifә ayırd edilir. Mәs., e s t e r a z a l a r mürәkkәb efir rabitәlәrinin (o cümlәdәn, lipazalar, fosfatazalar, ribonuk leazalar) hidrolizini kataliz edir; q l i k o z i d a z a l a r (o cümlәdәn, amilazalar, lizosim, neyraminidazalar) qlikozid rabitәsini qırır; p e p t i d h i d r o l a z a l a r (o cümlәdәn, amin- vә karboksipeptidazalar, pepsin, tripsin, himotripsin) peptid rabitәsini qırır; a d e n o z i n t r i f o s f a t a z a l a r (mәs., Na+, K+ -ATFaza) nukleozidtrifos fatalarda olan fosfor-efir rabitәsinә tәsir edәn H. qrupuna aiddir. H.-ın katalitik aktivlik göstәrmәsi üçün, bir qayda olaraq, kofaktorlar tәlәb olunmur. H. yalnız әsas biol. molekulların (zülalların, peptidlәrin, karbohidratların, lipidlәrin, nuklein turşularının vә nukleotidlәrin) katabolizminin fermentlәri kimi mühüm rol oynamır. Onlar profermentlәrin vә prohormonların (peptidazalar) aktivlәşmәsi, hormonal siqnalın hüceyrәyә ötürülmәsi (fosfoli pazalar, fosfodies terizalar) vә tәnzimlәyici fermentlәrin (fosfatazalar) aktivliyinin tez dәyişmәsi kimi mühüm biol. proseslәrin tәnzimlәnmәsindә iştirak edirlәr. Tibdә tәtbiq olunan bir sıra dәrman vasitәlәri H.-ın inhibitorlarıdır: mәs., kardiotonik preparatlar (ürәk qlikozidlәri) ürәyin Na+, K+- ATFazasını inhibitorlaşdırır, bu miokardın qarşısını alır; teofillin vә s. metilksantinlәrin spazmolotik tәsiri tsiklik nukleotidlәrin fosfodiesterazalarının inhibi torlaşması ilә şәrtlәnir.
HİDROLAZALAR
HİDROLAZALAR - hidroliz reaksiyalarını kataliz edәn fermentlәr sinfi. H, C-O, C-N, C-C vә digәr tip rabitәlәrә (o cümlәdәn fosfor-efir rabitәlәrinә) tәsir edir. Qırılan rabitәnin tipinә müvafiq olaraq H. bir neçә yarımsinifә ayırd edilir. Mәs., e s t e r a z a l a r mürәkkәb efir rabitәlәrinin (o cümlәdәn, lipazalar, fosfatazalar, ribonuk leazalar) hidrolizini kataliz edir; q l i k o z i d a z a l a r (o cümlәdәn, amilazalar, lizosim, neyraminidazalar) qlikozid rabitәsini qırır; p e p t i d h i d r o l a z a l a r (o cümlәdәn, amin- vә karboksipeptidazalar, pepsin, tripsin, himotripsin) peptid rabitәsini qırır; a d e n o z i n t r i f o s f a t a z a l a r (mәs., Na+, K+ -ATFaza) nukleozidtrifos fatalarda olan fosfor-efir rabitәsinә tәsir edәn H. qrupuna aiddir. H.-ın katalitik aktivlik göstәrmәsi üçün, bir qayda olaraq, kofaktorlar tәlәb olunmur. H. yalnız әsas biol. molekulların (zülalların, peptidlәrin, karbohidratların, lipidlәrin, nuklein turşularının vә nukleotidlәrin) katabolizminin fermentlәri kimi mühüm rol oynamır. Onlar profermentlәrin vә prohormonların (peptidazalar) aktivlәşmәsi, hormonal siqnalın hüceyrәyә ötürülmәsi (fosfoli pazalar, fosfodies terizalar) vә tәnzimlәyici fermentlәrin (fosfatazalar) aktivliyinin tez dәyişmәsi kimi mühüm biol. proseslәrin tәnzimlәnmәsindә iştirak edirlәr. Tibdә tәtbiq olunan bir sıra dәrman vasitәlәri H.-ın inhibitorlarıdır: mәs., kardiotonik preparatlar (ürәk qlikozidlәri) ürәyin Na+, K+- ATFazasını inhibitorlaşdırır, bu miokardın qarşısını alır; teofillin vә s. metilksantinlәrin spazmolotik tәsiri tsiklik nukleotidlәrin fosfodiesterazalarının inhibi torlaşması ilә şәrtlәnir.
