HİDROLOKÁTOR (hidro... + lokator), h i d r o l o k a s i y a s t a n s i y a s i – aktiv hidrolokasiya üsulları ilә sualtı obyektlәrin aşkarlanması, yerinin vә hәrәkәt parametrlәrinin tәyin edilmәsi üçün qurğu (stansiya). Əsasәn, qәbuledici-şüalandırıcı hidroakustik antena, qәbuledici vә verici yollar (traktlar), indikatordan ibarәtdir. Verici trakt antena ilә birlikdә әtraf su mühitinә akustik siqnallar şüalandırır. Qәbuledici traktda sualtı obyektdәn әksolunan әngәllәr fonunda siqnalı aşkarlamaq vә parametrlәrini qiymәtlәndirmәk mәqsәdilә qәbuledici antenanın çıxışındakı siqnallar emal olunur. Obyektә qәdәr olan mәsafә әks olunmuş siqnalın gecikmә müddәti ilә obyektin hәrәkәtinin radial yaradılan sürәtilә – Dopler effekti üzündәn aparıcı tezliklәrin yerdәyişmәsinә görә tәyin edilir. Obyektә istiqamәt (pelenq) qәbuledici-şüalandırıcı antenanın istiqamәtlәnmәsindәn istifadә ilә tәyin edilir. Qәbuletmә vә şüalandırma üçün hәm iki ayrı antena, hәm dә bir dönәr antena tәtbiq oluna bilәr. H.-un indikatoru elektron (elektron-şüa borusu), elektromexaniki (qeydedici) vә eşitmә (baş telefonu) ola bilәr. Skanirlәnmә üsuluna görә sektorlu (sahә), dairәvi vә addımlı müşahidә H.-ları var. Sektorlarla müşahidә zamanı dalğalar verilmiş bucaq sahәsindә (sektorunda) şüalandırılır. Siqnalların qәbulu daristiqamәtli antena ilә, şüalandırılan sektorun hüdudlarında bir neçә istiqamәt üzrә aparır. Dairәvi müşahidәdә dalğaların şüalandırılması vә mühitin skanirlәnmәsi tam dairә üzrә olur. Addımlı müşahidә zamanı şüalandırma vә qәbul hәr bir tsikldә yalnız bir istiqamәtdә yerinә yetrilir; növbәti tskildә qәbuledici-şüalandırıcı antena axtarış addımı qәdәr dönür. H. sualtı qayıqlar vә aparatlarda, balıqçılıq, xilasetmә, elmi-tәdqiqat gәmilәrindә vә s. qurulur.
Azərbaycan Milli Ensiklopediyası
“Azərbaycan” xüsusi cildi (Az)“Azərbaycan” xüsusi cildi (rus)I CİLDII CİLDIII CİLDIV CİLDV CİLDVI CİLDVII CİLDVIII CİLDIX CİLDX CİLDXI CİLD
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, “Azərbaycan” xüsusi cildi (Azərbaycan dilində) |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2007 |
| ISBN: | 978-9952-441-01-7 |
| Səhifələrin sayı: | 881 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, “Azərbaycan” xüsusi cildi (rus dilində) |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2012 |
| ISBN: | 978-9952-441-01-7 |
| Səhifələrin sayı: | 881 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, I CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2009 |
| ISBN: | 978-9952-441-02-4 |
| Səhifələrin sayı: | 608 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, II CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2010 |
| ISBN: | 978-9952-441-05-5 |
| Səhifələrin sayı: | 604 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, III CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2011 |
| ISBN: | 978-9952-441-07-9 |
| Səhifələrin sayı: | 604 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, IV CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2013 |
| ISBN: | 978-9952-441-03-1 |
| Səhifələrin sayı: | 608 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, V CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2014 |
| ISBN: | 978-9952-441-10-9 |
| Səhifələrin sayı: | 592 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, VI CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2015 |
| ISBN: | 978-9952-441-11-6 |
| Səhifələrin sayı: | 608 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, VII CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2016 |
| ISBN: | 978-9952-441-12-3 |
| Səhifələrin sayı: | 608 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, VIII CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | |
| ISBN: | |
| Səhifələrin sayı: |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, IX CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2019 |
| ISBN: | 978-9952-441-17-8 |
| Səhifələrin sayı: | 600 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, X CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili | 2020 |
| ISBN: | 978-9952-441-18-5 |
| Səhifələrin sayı: | 600 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, XI CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2024 |
| ISBN: | 978-9952-441-20-8 |
| Səhifələrin sayı: | 600 |
GİYAN – HİNDİSTAN YARIMADASI
HİDROLOKÁTOR
HİDROLOKÁTOR (hidro... + lokator), h i d r o l o k a s i y a s t a n s i y a s i – aktiv hidrolokasiya üsulları ilә sualtı obyektlәrin aşkarlanması, yerinin vә hәrәkәt parametrlәrinin tәyin edilmәsi üçün qurğu (stansiya). Əsasәn, qәbuledici-şüalandırıcı hidroakustik antena, qәbuledici vә verici yollar (traktlar), indikatordan ibarәtdir. Verici trakt antena ilә birlikdә әtraf su mühitinә akustik siqnallar şüalandırır. Qәbuledici traktda sualtı obyektdәn әksolunan әngәllәr fonunda siqnalı aşkarlamaq vә parametrlәrini qiymәtlәndirmәk mәqsәdilә qәbuledici antenanın çıxışındakı siqnallar emal olunur. Obyektә qәdәr olan mәsafә әks olunmuş siqnalın gecikmә müddәti ilә obyektin hәrәkәtinin radial yaradılan sürәtilә – Dopler effekti üzündәn aparıcı tezliklәrin yerdәyişmәsinә görә tәyin edilir. Obyektә istiqamәt (pelenq) qәbuledici-şüalandırıcı antenanın istiqamәtlәnmәsindәn istifadә ilә tәyin edilir. Qәbuletmә vә şüalandırma üçün hәm iki ayrı antena, hәm dә bir dönәr antena tәtbiq oluna bilәr. H.-un indikatoru elektron (elektron-şüa borusu), elektromexaniki (qeydedici) vә eşitmә (baş telefonu) ola bilәr. Skanirlәnmә üsuluna görә sektorlu (sahә), dairәvi vә addımlı müşahidә H.-ları var. Sektorlarla müşahidә zamanı dalğalar verilmiş bucaq sahәsindә (sektorunda) şüalandırılır. Siqnalların qәbulu daristiqamәtli antena ilә, şüalandırılan sektorun hüdudlarında bir neçә istiqamәt üzrә aparır. Dairәvi müşahidәdә dalğaların şüalandırılması vә mühitin skanirlәnmәsi tam dairә üzrә olur. Addımlı müşahidә zamanı şüalandırma vә qәbul hәr bir tsikldә yalnız bir istiqamәtdә yerinә yetrilir; növbәti tskildә qәbuledici-şüalandırıcı antena axtarış addımı qәdәr dönür. H. sualtı qayıqlar vә aparatlarda, balıqçılıq, xilasetmә, elmi-tәdqiqat gәmilәrindә vә s. qurulur.
HİDROLOKÁTOR
HİDROLOKÁTOR (hidro... + lokator), h i d r o l o k a s i y a s t a n s i y a s i – aktiv hidrolokasiya üsulları ilә sualtı obyektlәrin aşkarlanması, yerinin vә hәrәkәt parametrlәrinin tәyin edilmәsi üçün qurğu (stansiya). Əsasәn, qәbuledici-şüalandırıcı hidroakustik antena, qәbuledici vә verici yollar (traktlar), indikatordan ibarәtdir. Verici trakt antena ilә birlikdә әtraf su mühitinә akustik siqnallar şüalandırır. Qәbuledici traktda sualtı obyektdәn әksolunan әngәllәr fonunda siqnalı aşkarlamaq vә parametrlәrini qiymәtlәndirmәk mәqsәdilә qәbuledici antenanın çıxışındakı siqnallar emal olunur. Obyektә qәdәr olan mәsafә әks olunmuş siqnalın gecikmә müddәti ilә obyektin hәrәkәtinin radial yaradılan sürәtilә – Dopler effekti üzündәn aparıcı tezliklәrin yerdәyişmәsinә görә tәyin edilir. Obyektә istiqamәt (pelenq) qәbuledici-şüalandırıcı antenanın istiqamәtlәnmәsindәn istifadә ilә tәyin edilir. Qәbuletmә vә şüalandırma üçün hәm iki ayrı antena, hәm dә bir dönәr antena tәtbiq oluna bilәr. H.-un indikatoru elektron (elektron-şüa borusu), elektromexaniki (qeydedici) vә eşitmә (baş telefonu) ola bilәr. Skanirlәnmә üsuluna görә sektorlu (sahә), dairәvi vә addımlı müşahidә H.-ları var. Sektorlarla müşahidә zamanı dalğalar verilmiş bucaq sahәsindә (sektorunda) şüalandırılır. Siqnalların qәbulu daristiqamәtli antena ilә, şüalandırılan sektorun hüdudlarında bir neçә istiqamәt üzrә aparır. Dairәvi müşahidәdә dalğaların şüalandırılması vә mühitin skanirlәnmәsi tam dairә üzrә olur. Addımlı müşahidә zamanı şüalandırma vә qәbul hәr bir tsikldә yalnız bir istiqamәtdә yerinә yetrilir; növbәti tskildә qәbuledici-şüalandırıcı antena axtarış addımı qәdәr dönür. H. sualtı qayıqlar vә aparatlarda, balıqçılıq, xilasetmә, elmi-tәdqiqat gәmilәrindә vә s. qurulur.
