HİDROMEXANİKLƏŞDİRMƏ – torpaq vә mәdәn işlәrindәki texnoloji proseslәrin hamısı vә ya әsas hissәsi hәrәkәt edәn su axınının enerjisindәn istifadә etmәklә aparılan üsul. Su enerjisindәn hәlә 2 min il bundan әvvәl tikintidә vә mәdәn işlәrindә istifadә edilmişdir. Belә ki, e.ә. 1 әsrdә qızıl vә qalaylı mineral sәpintilәr su ilә işlәnilmişdir. Sonralar su axını enerjisindәn arx çәkilmәsindә vә xәndәk qazılmasında, suvarma sistemlәri yaradılmasında istifadә edilmişdir. H.-dә işlәdilәn әsas avadanlıqlar: nasos, yüklәmә aparatları, torpaqsoran maşın, boru kәmәri, nasos st., hidroelevator, erlift, hidromonitor. Hidroqurğular üçün su çay vә ya göllәrdәn, yaxud da su anbarlarından gәtirilir. H.-dan sәmәrәli istifadә iqlim şәraitindәn (qış vaxtı şaxtalardan), süxurların xassәlәrindәn (çәtinyuyulan süxurlar hidroqurğuların mәhsuldarlığını xeyli aşağı salır), su ehtiyatlarının mövcudluğundan asılıdır. H.-dәn yataqların açılışında (bir çox faydalı qazıntının açıq üsulla, kömürün yeraltı üsulla hasilatında), hidrotexniki vә irriqasiya tikintisindә (tökmә ada, bәnd, damba, suvarma sistemi vә s. yaradılmasında), k.t.-n da (kanal, su hövzәsi tikintisindә vә s.), balıq sәnayesindә (tordan balığı boşaltmaq üçün) vә s. istifadә edilir.
Azərbaycan Milli Ensiklopediyası
“Azərbaycan” xüsusi cildi (Az)“Azərbaycan” xüsusi cildi (rus)I CİLDII CİLDIII CİLDIV CİLDV CİLDVI CİLDVII CİLDVIII CİLDIX CİLDX CİLDXI CİLD
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, “Azərbaycan” xüsusi cildi (Azərbaycan dilində) |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2007 |
| ISBN: | 978-9952-441-01-7 |
| Səhifələrin sayı: | 881 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, “Azərbaycan” xüsusi cildi (rus dilində) |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2012 |
| ISBN: | 978-9952-441-01-7 |
| Səhifələrin sayı: | 881 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, I CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2009 |
| ISBN: | 978-9952-441-02-4 |
| Səhifələrin sayı: | 608 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, II CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2010 |
| ISBN: | 978-9952-441-05-5 |
| Səhifələrin sayı: | 604 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, III CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2011 |
| ISBN: | 978-9952-441-07-9 |
| Səhifələrin sayı: | 604 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, IV CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2013 |
| ISBN: | 978-9952-441-03-1 |
| Səhifələrin sayı: | 608 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, V CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2014 |
| ISBN: | 978-9952-441-10-9 |
| Səhifələrin sayı: | 592 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, VI CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2015 |
| ISBN: | 978-9952-441-11-6 |
| Səhifələrin sayı: | 608 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, VII CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2016 |
| ISBN: | 978-9952-441-12-3 |
| Səhifələrin sayı: | 608 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, VIII CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | |
| ISBN: | |
| Səhifələrin sayı: |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, IX CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2019 |
| ISBN: | 978-9952-441-17-8 |
| Səhifələrin sayı: | 600 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, X CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili | 2020 |
| ISBN: | 978-9952-441-18-5 |
| Səhifələrin sayı: | 600 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, XI CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2024 |
| ISBN: | 978-9952-441-20-8 |
| Səhifələrin sayı: | 600 |
GİYAN – HİNDİSTAN YARIMADASI
HİDROMEXANİKLƏŞDİRMƏ
HİDROMEXANİKLƏŞDİRMƏ – torpaq vә mәdәn işlәrindәki texnoloji proseslәrin hamısı vә ya әsas hissәsi hәrәkәt edәn su axınının enerjisindәn istifadә etmәklә aparılan üsul. Su enerjisindәn hәlә 2 min il bundan әvvәl tikintidә vә mәdәn işlәrindә istifadә edilmişdir. Belә ki, e.ә. 1 әsrdә qızıl vә qalaylı mineral sәpintilәr su ilә işlәnilmişdir. Sonralar su axını enerjisindәn arx çәkilmәsindә vә xәndәk qazılmasında, suvarma sistemlәri yaradılmasında istifadә edilmişdir. H.-dә işlәdilәn әsas avadanlıqlar: nasos, yüklәmә aparatları, torpaqsoran maşın, boru kәmәri, nasos st., hidroelevator, erlift, hidromonitor. Hidroqurğular üçün su çay vә ya göllәrdәn, yaxud da su anbarlarından gәtirilir. H.-dan sәmәrәli istifadә iqlim şәraitindәn (qış vaxtı şaxtalardan), süxurların xassәlәrindәn (çәtinyuyulan süxurlar hidroqurğuların mәhsuldarlığını xeyli aşağı salır), su ehtiyatlarının mövcudluğundan asılıdır. H.-dәn yataqların açılışında (bir çox faydalı qazıntının açıq üsulla, kömürün yeraltı üsulla hasilatında), hidrotexniki vә irriqasiya tikintisindә (tökmә ada, bәnd, damba, suvarma sistemi vә s. yaradılmasında), k.t.-n da (kanal, su hövzәsi tikintisindә vә s.), balıq sәnayesindә (tordan balığı boşaltmaq üçün) vә s. istifadә edilir.
HİDROMEXANİKLƏŞDİRMƏ
HİDROMEXANİKLƏŞDİRMƏ – torpaq vә mәdәn işlәrindәki texnoloji proseslәrin hamısı vә ya әsas hissәsi hәrәkәt edәn su axınının enerjisindәn istifadә etmәklә aparılan üsul. Su enerjisindәn hәlә 2 min il bundan әvvәl tikintidә vә mәdәn işlәrindә istifadә edilmişdir. Belә ki, e.ә. 1 әsrdә qızıl vә qalaylı mineral sәpintilәr su ilә işlәnilmişdir. Sonralar su axını enerjisindәn arx çәkilmәsindә vә xәndәk qazılmasında, suvarma sistemlәri yaradılmasında istifadә edilmişdir. H.-dә işlәdilәn әsas avadanlıqlar: nasos, yüklәmә aparatları, torpaqsoran maşın, boru kәmәri, nasos st., hidroelevator, erlift, hidromonitor. Hidroqurğular üçün su çay vә ya göllәrdәn, yaxud da su anbarlarından gәtirilir. H.-dan sәmәrәli istifadә iqlim şәraitindәn (qış vaxtı şaxtalardan), süxurların xassәlәrindәn (çәtinyuyulan süxurlar hidroqurğuların mәhsuldarlığını xeyli aşağı salır), su ehtiyatlarının mövcudluğundan asılıdır. H.-dәn yataqların açılışında (bir çox faydalı qazıntının açıq üsulla, kömürün yeraltı üsulla hasilatında), hidrotexniki vә irriqasiya tikintisindә (tökmә ada, bәnd, damba, suvarma sistemi vә s. yaradılmasında), k.t.-n da (kanal, su hövzәsi tikintisindә vә s.), balıq sәnayesindә (tordan balığı boşaltmaq üçün) vә s. istifadә edilir.
