HİDROMONİTÓR (hidro... + ing. monitor – suatan) – güclü su şırnağı yaratmaq vә onun hәrәkәtini idarә etmәk üçün aparat. Tәyinatına görә yataqların açıq üsulla vә yeraltı işlәnilmәsi, quyu hidrohasilatı üçün vә s.; suyun tәzyiqinin qiymәtinә görә aşağı (1 MPa-dәk), orta (1–5 MPa) vә yüksәk (5–35 MPa) tәzyiqli; su sәrfinә görә 100–500 m3/saat (yeraltı işlәr üçün), 300–6000 m3/saat (açıq üsulla işlәnilmәdә); hidromonitor şırnağının axma rejiminә görә stasionar vә pulsasiyalı; idarәolunma üsuluna görә әl ilә vә mәsafәdәn idarә edilәn; hәrәkәtetmә üsuluna görә daşınan vә özügedәn; yerlәşmәsinә görә bilavasitә dağıdılan yer dә vә pillәnin dağılma konturundan kәnarda işlәyәn H.-lara ayrılır. H.- un ümumi konstruksiyası qısaboru, oynaqlar, lülә vә lülәkdәn (taxmadan) ibarәtdir. Nasoslarla vurulan su boru kәmәri ilә qısaboruya verilir, lülәdәn keçәrәk taxmaya daxil olur. Oynaqlar lülәni hәrәkәt etdirәrәk su şırnağının istiqamәtini dәyişmәyә imkan verir. Lülә konusşәkilli, silindrik vә konusşәkilli-silindrik ola bilir; onun minimal uzunluğu su şırnağının formalaşdığı lülәyin girişindә su axınının stabillәşmә şәrtlәrindәn asılı olaraq tәyin edilir. H. şırnağı ilә yuyulub dağıdılan süx-urlar hidroqarışıq şәklindә öz axını vә ya qruntna sosları ilә nәql olunur. Hidro-texnika vә sәnaye tikintisindә, süxurları, bәrkimiş kül, posa massivlәrini vә s.-ni dağıtmaq, su ilә yuyub aparmaq, faydalı qazıntı yataqlarının açıq üsulla vә yeraltı işlәnilmәsindә, yanğınların söndürülmәsindә H.-dan geniş istifadә edilir.










