HİDROSFER (hidro... + yun. σφαῖρα – kürә) – Yer kürәsini әhatә edәn su tәbәqәsi; bura suyun bütün aqreqat halları (maye, bәrk, qaz) aiddir. Atmosferlә litosfer arasında yerlәşir. H. Yerin әn qәdim tәbәqәlәrindәn biridir; demәk olar ki, bütün geol. epoxalarda mövcud olmuşdur. H.-in әsas kütlәsi Yerin mantiya maddәsinin әrimәsi vә deqazasiyası nәticәsindә formalaşmışdır. Yer H.-i üç әsas hissәyә bölünür: atmosferdәki su, dünya okeanı vә qurunun sәth suları, yeraltı sular. Atmosferdәki suyun hәcmi çox azdır; Yer sәthindәn 300 km hünd.-әdәk tәbәqәni әhatә edir; buxar, su damcıları vә buz kristallarından ibarәtdir. Dünya okeanı vә qurunun sәth suları Mariana novundan (11022 m) Comolunqma zirvәsinәdәk (hünd. 8848 m) bir sahәni tutur; burada su maye (okeanlar, dәnizlәr, çaylar, göllәr, su anbarları vә s.), bәrk (buzlaqlar, buz vә qar örtüklәri vә s.) vә bioloji (bitki vә heyvanlar alәmi) haldadır. Yeraltı sular buxar, maye, bәrk vә kimyәvi әlaqәli halda ola bilәr. Bu, torpaq rütubәti, yer qabığının üst qatının qravitasiya suları, basqılı dәrinlik suları, süxur vә çöküntülәrlә әlaqәli sular, hәmçinin mineralların tәrkibindәki sular vә yuvenil sulardır. Yer öz tarixi boyu dәfәlәrlә su balansının qlobal dәyişkәnliyinә mәruz qalmışdır. Soyuqların düşmәsi vә buzlaqların çoxalması zamanı suyun miqdarı quruda artmış, Dünya okeanında azalmışdır; istilәrin düşmәsi zamanı isә әks proses baş vermişdir. Yerin müasir su balansı (illik su mübadilәsi 1 mln. km3-dәn çoxdur) son 10 min il әrzindә bәrqәrar olmuş iqlim şәraiti ilә әlaqәdardır; temp-r-un 1–2 °C hüdudlarında tәrәddüdü su balansının stabilliyini tәmin etmişdir. H. suları insan hәyatında mühüm rol oynayır; ondan hidroenergetikada, su tәminatında, gәmiçiligdә, balıqçılıqda, rekreasiyada vә s. istifadә olunur.
Əd.: А л п а т ь е в А.М. Мировой водный баланс и водные ресурсы Земли. Л., 1974.
