HİDROTEXNİKİ SÜRGÜ – hidrotexniki qurğunun (suburaxan, bәnd, şlüz, boru kәmәri, balıqburaxan qurğu, hidrotexniki tunel vә s.-nin) suburaxan yolunu qismәn vә ya tam bağlamaq üçün konstruksiya. H.s. yuxarı byefin sәviyyәsini vә su sәrfini tәnzimlәmәk, hәmçinin üzәn obyektlәrin (gәmi, taxta-şalban, buz, çöküntü) buraxılması (vә ya saxlanılması) üçündür. H.s.-nün әsas elementlәri hәrәkәtli konstruksiya, dayaq hissәsi (qurğuya quraşdırılmış hәrәkәtsiz konstruksiya) vә hәrәkәtli konstruksiya ilә qurğunun hörgüsü arasından su sızmasının qarşısını alan kiplәşdiricidir. Sürgü stasionar vә ya hәrәkәtedәn mexanizmlәr (bucurqad, qaldırıcı kran, hidravlik qaldırıcı vә s.) vasitәsilә, suyun tәzyiqi altında, kiçik suburaxan yollarda әl ilә açılıb-bağlanır. Yuxarı byefdә suyun sәviyyәsi müәyyәn hәddә çatanda suburaxan yolu (yarıqları) avtomatik açan sürgülәr dә var. Tәyinatına vә iş şәraitinә görә әsas (qurğunun istismarı zamanı daim işlәyir), tәmir (әsas sürgünün vә ya qurğunun tәmiri müddәtindә yarıqları bağlayır) vә qәza halı üçün (qәza zamanı su yolunu bağlayır), tikinti mәqsәdli (qurğunun tikintisi zamanı yarıqları bağlamaq üçün); qurğuda yerlәşdirilmәsinә görә sәthdә (sutullayıcının әn hündür nöqtәsindә) vә dәrindә (yuxarı byefin sәviyyәsindәn aşağıda; dәrindәki yarıqları bağlamaq üçündür) yerlәşәn; konstruksiyasına görә yastı, seqmentşәkilli, sektorşәkilli vә s. H.s.-lәr olur; poladdan, alüminium әrintilәrindәn, dәmir-betondan, ağacdan vә s. hazırlanır.
Hidrotexniki sürgülәr: a – yastı; b – seqmentşәkilli; c – sektorşәkilli; 1 – aralıq dayaq; 2 – dartı; 3 – sürgü; 4 – yarıq; 5 – oynaqlı dayaq; 6 – sürgü ayaqları; 7 – üzlük tәbәqә; 8 – sürgü oyuğu.
