HİDROTƏYYARƏ, h i d r o p l a n – su sәthindәn (hidroaerodromdan) uçan vә oraya enәn, hәmçinin sәthdә manevr edәn tәyyarә. H. müxtәlif hidrometeoroloji şәraitlәrdә onun akvatoriyada istismarına imkan verәn dәnizçilik keyfiyyәtlәrinә (üzmә qabiliyyәti, lәpәyә davamlılıq, batmazlıq, suda hәrәkәt zamanı dayanıqlıq vә s.) malik olmalıdır. Üzәrkәn H.-nin çәkisi hidrostatik qaldırıcı qüvvә ilә kompensasiya edilir. Sürәt götürmә prosesindә gövdә dibinin sürüşkәn sәthinin hidrodinamik qüvvәsi vә qanadın aerodinamik qaldırıcı qüvvәsi H.-nın su sәthindәn qalxmasını tәmin edir. H. mühәrriklәri yüksәkdә yerlәşdirilәn monoplan sxemi üzrә qurulur; bu onları su ilә dolmaqdan vә sıçrantılardan qoruyur. Konstruksiyasından asılı olaraq qayıq tipli, üzgәcli, amfibiya vә uçuş zamanı yığılan sualtı qanadlara malik, yaxud hidroxizәklәri olan H.-lәrә ayrılır. H.-nin bütün tiplәrindәn әn optimal uyğunluğa – hidro- vә aerodinamik keyfiyyәtlәrә malik olan uçan qayıqdır. Uçan qayıqla müqayisәdә konstruksiyası daha ağır kütlәli vә aerodinamik müqavimәti daha yüksәk olan üzgәcli (әsasәn, iki üzgәcli) H. dә geniş yayılmışdır. Üzgәcli sxemlәr çox vaxt yüngül, qurudan qalxan tәyyarәlәrin H. kimi düzәldilmәsindә tәtbiq edilir. Tәkәrli şassi vә qayıq, yaxud üzgәclәrin birlәşmәsi şәklindә uçuş-eniş qurğuları olan amfibiyalar qurudakı aerodromlara da enib-qalxa bilir. H.-dә ilk uğurlu uçuşu 1910 ildә fransız mühәndisi A.Fabr özünün konstruksiya etdiyi tәyyarәdә yerinә yetirmişdir.

“Dornier Seastar” hidrotәyyarәsi (Almaniya).










