HİFOMİSETLƏR (Hyphomycetes) – eyniadlı sıraya aid (Hyphomycetales) göbәlәklәr sinfi; yalançı vә ya anamorf (mitospor) göbәlәklәr qrupuna daxildir. H. yalnız qeyri-cinsi yolla – ekzogen sporlarla (konidilәrlә) çoxalır. Mitseli üzәrindә tәk-tәk, sıx dәstәlәrlә (koremiyalar) inkişaf edәn vә ya yastıqcıqlarda (sporodoxiyalar) birlәşmiş sadә vә ya budaqlanmış spor daşıyıcılarına (konididaşıyıcılara) malik növlәri özündә birlәşdirir. H. quruluşu, konididaşıyıcının vә konidilәrinin rәnginә görә fәrqlәnәn 4 fәsilәyә bölünür. Monililәr (Moniliaceae) fәsilәsinin nümayәndәlәrindә konididaşıyıcılar vә konidilәr adәtәn rәngsizdir, konididaşıyıcılar tәk-tәkdir vә ya sıx olmayan qruplarda toplanmışdır. Ən mühüm cinslәri: aspergill, penisill, moniliniya (Monilinia), sonuncunun zәrәrli növlәri (M. fructigena, M. cinerea, M. mali) tumlu bitkilәrin (alma, armud ağacları) meyvә çürümәsi, çәyirdәkli bitkilәrin boz meyvә çürümәsi vә almanın monilial yanığı xәstәliklәrini törәdir; Botritis (Botrytis) cinsinin ağacşәkilli budaqlanmış konididaşıyıcılara malik bir çox növlәri bitkilәrdә parazitlik edir (mәs., B. cinerea – meyvә, gilәmeyvә vә tәrәvәzin boz çürümә xәstәliyinin, B. allii – soğanın boyun çürümәsi xәstәliyinin törәdicisidir); vertisillum (Verticillium) cinsinin topa düzülüşlü budaqlanmış konididaşıyıcılara malik bәzi növlәri – pambığın solma vә kartofun quru çürümә xәstәliyinin (V. albo-atrum) törәdicilәridir. Demasikimilәr (Dematiaceae) fәsilәsi üçün tünd rәngli konidilәr vә konididaşıyıcılar sәciyyәvidir, sonuncular – tәk-tәk vә ya sıx olmayan qruplarda toplanmışdır. Bu fәsilәnin bir çox fitopatogen növlәri dәnli bitkilәrin helmintosporiozunun (Bipolaris sorokiniana), xiyarın qonur lәkәli xәstәliyinin (Cladosporium cucumerinum), kәlәmin alternariozunun (Alternaria brassicae) vә s. tәhlükәli xәstәliklәrin törәdicilәridir. Tuberkularikimilәr (Tuberculariaceae) fәsilәsindә konididaşıyıcılar müxtәlif rәngli yastıqcıqda toplanmışdır. Fuzarium (Fusarium) cinsindә – әksәr dәnli bitkilәrin vә tәrәvәz bitkilәrinin, kartofun, kәtanın vә s. fuzarioz xәstәliyinin törәdicilәri olan çox zәrәrli növlәr toplanmışdır. Stilbellәr (Stilbaceae) fәsilәsi nümayәndәlәrinin xüsusiyyәti konididaşıyıcıların koremiyalarda toplanmasıdır. Ən patogen növü – qarağac qrafiumu (Graphium ulmi) – qarağac vә qarağackimilәr fәsilәsinin digәr bitkilәrinin holland xәstәliyinin törәdicisidir.
Azərbaycan Milli Ensiklopediyası
“Azərbaycan” xüsusi cildi (Az)“Azərbaycan” xüsusi cildi (rus)I CİLDII CİLDIII CİLDIV CİLDV CİLDVI CİLDVII CİLDVIII CİLDIX CİLDX CİLDXI CİLD
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, “Azərbaycan” xüsusi cildi (Azərbaycan dilində) |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2007 |
| ISBN: | 978-9952-441-01-7 |
| Səhifələrin sayı: | 881 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, “Azərbaycan” xüsusi cildi (rus dilində) |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2012 |
| ISBN: | 978-9952-441-01-7 |
| Səhifələrin sayı: | 881 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, I CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2009 |
| ISBN: | 978-9952-441-02-4 |
| Səhifələrin sayı: | 608 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, II CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2010 |
| ISBN: | 978-9952-441-05-5 |
| Səhifələrin sayı: | 604 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, III CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2011 |
| ISBN: | 978-9952-441-07-9 |
| Səhifələrin sayı: | 604 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, IV CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2013 |
| ISBN: | 978-9952-441-03-1 |
| Səhifələrin sayı: | 608 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, V CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2014 |
| ISBN: | 978-9952-441-10-9 |
| Səhifələrin sayı: | 592 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, VI CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2015 |
| ISBN: | 978-9952-441-11-6 |
| Səhifələrin sayı: | 608 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, VII CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2016 |
| ISBN: | 978-9952-441-12-3 |
| Səhifələrin sayı: | 608 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, VIII CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | |
| ISBN: | |
| Səhifələrin sayı: |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, IX CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2019 |
| ISBN: | 978-9952-441-17-8 |
| Səhifələrin sayı: | 600 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, X CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili | 2020 |
| ISBN: | 978-9952-441-18-5 |
| Səhifələrin sayı: | 600 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, XI CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2024 |
| ISBN: | 978-9952-441-20-8 |
| Səhifələrin sayı: | 600 |
GİYAN – HİNDİSTAN YARIMADASI
HİFOMİSETLƏR
HİFOMİSETLƏR (Hyphomycetes) – eyniadlı sıraya aid (Hyphomycetales) göbәlәklәr sinfi; yalançı vә ya anamorf (mitospor) göbәlәklәr qrupuna daxildir. H. yalnız qeyri-cinsi yolla – ekzogen sporlarla (konidilәrlә) çoxalır. Mitseli üzәrindә tәk-tәk, sıx dәstәlәrlә (koremiyalar) inkişaf edәn vә ya yastıqcıqlarda (sporodoxiyalar) birlәşmiş sadә vә ya budaqlanmış spor daşıyıcılarına (konididaşıyıcılara) malik növlәri özündә birlәşdirir. H. quruluşu, konididaşıyıcının vә konidilәrinin rәnginә görә fәrqlәnәn 4 fәsilәyә bölünür. Monililәr (Moniliaceae) fәsilәsinin nümayәndәlәrindә konididaşıyıcılar vә konidilәr adәtәn rәngsizdir, konididaşıyıcılar tәk-tәkdir vә ya sıx olmayan qruplarda toplanmışdır. Ən mühüm cinslәri: aspergill, penisill, moniliniya (Monilinia), sonuncunun zәrәrli növlәri (M. fructigena, M. cinerea, M. mali) tumlu bitkilәrin (alma, armud ağacları) meyvә çürümәsi, çәyirdәkli bitkilәrin boz meyvә çürümәsi vә almanın monilial yanığı xәstәliklәrini törәdir; Botritis (Botrytis) cinsinin ağacşәkilli budaqlanmış konididaşıyıcılara malik bir çox növlәri bitkilәrdә parazitlik edir (mәs., B. cinerea – meyvә, gilәmeyvә vә tәrәvәzin boz çürümә xәstәliyinin, B. allii – soğanın boyun çürümәsi xәstәliyinin törәdicisidir); vertisillum (Verticillium) cinsinin topa düzülüşlü budaqlanmış konididaşıyıcılara malik bәzi növlәri – pambığın solma vә kartofun quru çürümә xәstәliyinin (V. albo-atrum) törәdicilәridir. Demasikimilәr (Dematiaceae) fәsilәsi üçün tünd rәngli konidilәr vә konididaşıyıcılar sәciyyәvidir, sonuncular – tәk-tәk vә ya sıx olmayan qruplarda toplanmışdır. Bu fәsilәnin bir çox fitopatogen növlәri dәnli bitkilәrin helmintosporiozunun (Bipolaris sorokiniana), xiyarın qonur lәkәli xәstәliyinin (Cladosporium cucumerinum), kәlәmin alternariozunun (Alternaria brassicae) vә s. tәhlükәli xәstәliklәrin törәdicilәridir. Tuberkularikimilәr (Tuberculariaceae) fәsilәsindә konididaşıyıcılar müxtәlif rәngli yastıqcıqda toplanmışdır. Fuzarium (Fusarium) cinsindә – әksәr dәnli bitkilәrin vә tәrәvәz bitkilәrinin, kartofun, kәtanın vә s. fuzarioz xәstәliyinin törәdicilәri olan çox zәrәrli növlәr toplanmışdır. Stilbellәr (Stilbaceae) fәsilәsi nümayәndәlәrinin xüsusiyyәti konididaşıyıcıların koremiyalarda toplanmasıdır. Ən patogen növü – qarağac qrafiumu (Graphium ulmi) – qarağac vә qarağackimilәr fәsilәsinin digәr bitkilәrinin holland xәstәliyinin törәdicisidir.
HİFOMİSETLƏR
HİFOMİSETLƏR (Hyphomycetes) – eyniadlı sıraya aid (Hyphomycetales) göbәlәklәr sinfi; yalançı vә ya anamorf (mitospor) göbәlәklәr qrupuna daxildir. H. yalnız qeyri-cinsi yolla – ekzogen sporlarla (konidilәrlә) çoxalır. Mitseli üzәrindә tәk-tәk, sıx dәstәlәrlә (koremiyalar) inkişaf edәn vә ya yastıqcıqlarda (sporodoxiyalar) birlәşmiş sadә vә ya budaqlanmış spor daşıyıcılarına (konididaşıyıcılara) malik növlәri özündә birlәşdirir. H. quruluşu, konididaşıyıcının vә konidilәrinin rәnginә görә fәrqlәnәn 4 fәsilәyә bölünür. Monililәr (Moniliaceae) fәsilәsinin nümayәndәlәrindә konididaşıyıcılar vә konidilәr adәtәn rәngsizdir, konididaşıyıcılar tәk-tәkdir vә ya sıx olmayan qruplarda toplanmışdır. Ən mühüm cinslәri: aspergill, penisill, moniliniya (Monilinia), sonuncunun zәrәrli növlәri (M. fructigena, M. cinerea, M. mali) tumlu bitkilәrin (alma, armud ağacları) meyvә çürümәsi, çәyirdәkli bitkilәrin boz meyvә çürümәsi vә almanın monilial yanığı xәstәliklәrini törәdir; Botritis (Botrytis) cinsinin ağacşәkilli budaqlanmış konididaşıyıcılara malik bir çox növlәri bitkilәrdә parazitlik edir (mәs., B. cinerea – meyvә, gilәmeyvә vә tәrәvәzin boz çürümә xәstәliyinin, B. allii – soğanın boyun çürümәsi xәstәliyinin törәdicisidir); vertisillum (Verticillium) cinsinin topa düzülüşlü budaqlanmış konididaşıyıcılara malik bәzi növlәri – pambığın solma vә kartofun quru çürümә xәstәliyinin (V. albo-atrum) törәdicilәridir. Demasikimilәr (Dematiaceae) fәsilәsi üçün tünd rәngli konidilәr vә konididaşıyıcılar sәciyyәvidir, sonuncular – tәk-tәk vә ya sıx olmayan qruplarda toplanmışdır. Bu fәsilәnin bir çox fitopatogen növlәri dәnli bitkilәrin helmintosporiozunun (Bipolaris sorokiniana), xiyarın qonur lәkәli xәstәliyinin (Cladosporium cucumerinum), kәlәmin alternariozunun (Alternaria brassicae) vә s. tәhlükәli xәstәliklәrin törәdicilәridir. Tuberkularikimilәr (Tuberculariaceae) fәsilәsindә konididaşıyıcılar müxtәlif rәngli yastıqcıqda toplanmışdır. Fuzarium (Fusarium) cinsindә – әksәr dәnli bitkilәrin vә tәrәvәz bitkilәrinin, kartofun, kәtanın vә s. fuzarioz xәstәliyinin törәdicilәri olan çox zәrәrli növlәr toplanmışdır. Stilbellәr (Stilbaceae) fәsilәsi nümayәndәlәrinin xüsusiyyәti konididaşıyıcıların koremiyalarda toplanmasıdır. Ən patogen növü – qarağac qrafiumu (Graphium ulmi) – qarağac vә qarağackimilәr fәsilәsinin digәr bitkilәrinin holland xәstәliyinin törәdicisidir.
