HİL (Elettaria cardamomum) – zәncәfil kimilәr fәsilәsinin elettariya cinsindәn köküm sovlu çoxillik hәmişәyaşıl ot bitkisi. Yarpaqlı gövdәsinin hünd. 4 m-әdәk olur. Açıq-yaşıl, sivri yarpaqları uzunsov-oval, yaxud xәtti-neştәrvaridir. Piramidaşәkilli tәpә çiçәk qrupunda toplanmış çiçәklәri ağ(göy damarlı) vә ya bәnövşәyi olur. Ətirli qara toxumlu (tәrkibindә 3,5–7 % efir yağı), meyvәlәri oval üçyuvalı qutucuqdur. Vәtәni Cәnubi Hindistandır; tropik zonada әdviyyat vә dәrman bitkisi kimi geniş becәrilir. Meyvә vә toxumlarından qidaya әlavәlәr şәklindә, az miqdarda xüsusi dad vә әtir verilmәsi üçün istifadә edilir; onlar kerri (karri) әdviyyatının tәrkibinә daxildir, kulinariyada, bәzi likörlәrin (mәs., “Kürasao”, “Şartrez”), bal şәrbәtinin istehsalında işlәdilir. H. iştahanı artırır, mәdә vә bağırsağın fәaliyyәtini tәnzimlәyir, hәzmi yaxşılaşdırır, ümumi güclәndirici tәsirә malikdir. H.-in tәtbiqi ilә aparılan aromaterapiya depressiyanı, qorxuları, baş ağrısını aradan qaldırır. H.-in әsas dünya ixracatçısı Hindistandır. Bәzәn “H.”, yaxud “qara Hil” adını hәmçinin amomum (Amomum) cinsinә yaxın bitkilәrә dә tәtbiq edilir.

Hil (Elettaria cardamomum), çiçәyi, meyvәsi vә toxumu.










