Azərbaycan Milli Ensiklopediyası
X CİLD (GİYAN  - HİNDİSTAN YARIMADASI )
    HİLALİ AXINI 
    HİLALİ AXINI – 11–12 әsrlәrdә Şimali Ərәbistan mәnşәli (Qeys konfederasiyası) bәnu hilal vә bәnu süleym bәdәvi tayfa ittifaqlarının Şimal-Qәrbi Afrika (Mәğrib) әrazisinin çox hissәsini әhatә edәn miqrasiya prosesi. 8 әsrdә bәnu hilal vә bәnu süleym özlәrinin ilk vәtәnlәri Nәcddәn (Ərәbistan y-a-nın mәrkәzi vil.) köç edәrәk Misirdә mәskunlaşmışdılar. 10 әsrdә Fatimilәr bu tayfaları Nilin orta axarında saxlamağa çalışırdılar, lakin 1048 ildә xәlifә әl-Müstәnsir vә vәzir әl-Yazuri onları Mәğri bin ş.-inә (İfrigiya) doğru yönәldәrәk bu yolla öz canişinlәri Zirilәrin itaәtsizliyini aradan qaldırmağa cәhd göstәrdilәr. 1050 ildә tayfalar Kirenaikanı dağıtdılar, 1051 ildә Qabis yaxınlığında zirilәrin qoşunlarını darmadağın etdilәr, 1057 ildә isә Qәyrәvanı qarәt edәrәk әmiri buradan Mehdiyyәyә köçmәyә vadar etdilәr. Hәmmadilәr dövlәti dә qismәn dağıntılara mәruz qaldı. H.a. nәticәsindә yaranmış hәrc-mәrclik 1153 ildә Setif yaxınlığında bәdәvilәri mәğlubiyyәtә uğratmış Müvәhhidlәr dövrünәdәk davam etdi, Şәrqi vә Mәrkәzi Mәğribin iqtisadi tәnәzzülünә, şumluq sahәlәrin azalmasına vә dezurbanizasiyaya, hәmçinin köçәriliyin artmasına vә әhalinin mәdәni-linqvistik cәhәtdәn әrәblәşmәsinә gәtirib çıxardı.
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, “Azərbaycan” xüsusi cildi (Azərbaycan dilində)
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2007
ISBN: 978-9952-441-01-7
Səhifələrin sayı: 881
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, “Azərbaycan” xüsusi cildi (rus dilində)
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2012
ISBN: 978-9952-441-01-7
Səhifələrin sayı: 881
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, I CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2009
ISBN: 978-9952-441-02-4
Səhifələrin sayı: 608
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, II CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2010
ISBN: 978-9952-441-05-5
Səhifələrin sayı: 604
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, III CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2011
ISBN: 978-9952-441-07-9
Səhifələrin sayı: 604
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, IV CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2013
ISBN: 978-9952-441-03-1
Səhifələrin sayı: 608
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, V CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2014
ISBN: 978-9952-441-10-9
Səhifələrin sayı: 592
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, VI CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2015
ISBN: 978-9952-441-11-6
Səhifələrin sayı: 608
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, VII CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2016
ISBN: 978-9952-441-12-3
Səhifələrin sayı: 608
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, VIII CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili:
ISBN:
Səhifələrin sayı:
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, IX CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2019
ISBN: 978-9952-441-17-8
Səhifələrin sayı: 600
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, X CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili 2020
ISBN: 978-9952-441-18-5
Səhifələrin sayı: 600
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, XI CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2024
ISBN: 978-9952-441-20-8
Səhifələrin sayı: 600
GİYAN  – HİNDİSTAN YARIMADASI 
    HİLALİ AXINI 
    HİLALİ AXINI – 11–12 әsrlәrdә Şimali Ərәbistan mәnşәli (Qeys konfederasiyası) bәnu hilal vә bәnu süleym bәdәvi tayfa ittifaqlarının Şimal-Qәrbi Afrika (Mәğrib) әrazisinin çox hissәsini әhatә edәn miqrasiya prosesi. 8 әsrdә bәnu hilal vә bәnu süleym özlәrinin ilk vәtәnlәri Nәcddәn (Ərәbistan y-a-nın mәrkәzi vil.) köç edәrәk Misirdә mәskunlaşmışdılar. 10 әsrdә Fatimilәr bu tayfaları Nilin orta axarında saxlamağa çalışırdılar, lakin 1048 ildә xәlifә әl-Müstәnsir vә vәzir әl-Yazuri onları Mәğri bin ş.-inә (İfrigiya) doğru yönәldәrәk bu yolla öz canişinlәri Zirilәrin itaәtsizliyini aradan qaldırmağa cәhd göstәrdilәr. 1050 ildә tayfalar Kirenaikanı dağıtdılar, 1051 ildә Qabis yaxınlığında zirilәrin qoşunlarını darmadağın etdilәr, 1057 ildә isә Qәyrәvanı qarәt edәrәk әmiri buradan Mehdiyyәyә köçmәyә vadar etdilәr. Hәmmadilәr dövlәti dә qismәn dağıntılara mәruz qaldı. H.a. nәticәsindә yaranmış hәrc-mәrclik 1153 ildә Setif yaxınlığında bәdәvilәri mәğlubiyyәtә uğratmış Müvәhhidlәr dövrünәdәk davam etdi, Şәrqi vә Mәrkәzi Mәğribin iqtisadi tәnәzzülünә, şumluq sahәlәrin azalmasına vә dezurbanizasiyaya, hәmçinin köçәriliyin artmasına vә әhalinin mәdәni-linqvistik cәhәtdәn әrәblәşmәsinә gәtirib çıxardı.
    HİLALİ AXINI 
    HİLALİ AXINI – 11–12 әsrlәrdә Şimali Ərәbistan mәnşәli (Qeys konfederasiyası) bәnu hilal vә bәnu süleym bәdәvi tayfa ittifaqlarının Şimal-Qәrbi Afrika (Mәğrib) әrazisinin çox hissәsini әhatә edәn miqrasiya prosesi. 8 әsrdә bәnu hilal vә bәnu süleym özlәrinin ilk vәtәnlәri Nәcddәn (Ərәbistan y-a-nın mәrkәzi vil.) köç edәrәk Misirdә mәskunlaşmışdılar. 10 әsrdә Fatimilәr bu tayfaları Nilin orta axarında saxlamağa çalışırdılar, lakin 1048 ildә xәlifә әl-Müstәnsir vә vәzir әl-Yazuri onları Mәğri bin ş.-inә (İfrigiya) doğru yönәldәrәk bu yolla öz canişinlәri Zirilәrin itaәtsizliyini aradan qaldırmağa cәhd göstәrdilәr. 1050 ildә tayfalar Kirenaikanı dağıtdılar, 1051 ildә Qabis yaxınlığında zirilәrin qoşunlarını darmadağın etdilәr, 1057 ildә isә Qәyrәvanı qarәt edәrәk әmiri buradan Mehdiyyәyә köçmәyә vadar etdilәr. Hәmmadilәr dövlәti dә qismәn dağıntılara mәruz qaldı. H.a. nәticәsindә yaranmış hәrc-mәrclik 1153 ildә Setif yaxınlığında bәdәvilәri mәğlubiyyәtә uğratmış Müvәhhidlәr dövrünәdәk davam etdi, Şәrqi vә Mәrkәzi Mәğribin iqtisadi tәnәzzülünә, şumluq sahәlәrin azalmasına vә dezurbanizasiyaya, hәmçinin köçәriliyin artmasına vә әhalinin mәdәni-linqvistik cәhәtdәn әrәblәşmәsinә gәtirib çıxardı.